قوانین تاریخ انقضا مکمل ها
ممکن است با دانستن قوانین اداره غذا و دارو آمریکا کمی شگفت زده و متحیر شوید، تاریخ انقضا یک الزام قانونی است که در سال 1979 توسط اداره غذا و دارو آمریکا یا همان FDA ثبت شد و رعایت آن برای تمامی شرکتهای داروسازی جهان الزامی است.
این تاریخ مدت زمانی را که تولید کننده دارو میتواند خواص و ایمنی کامل دارو را تضمین نماید را بهعنوان تاریخ انقضا در نظر گرفته است. اما تحقیقات نشان داده 90 درصد بیش از 100 نوع دارو چه داروهای بدون نسخه و چه داروهای تجویز شده حتی تا 15 سال بعد از تاریخ انقضای خود نیز قابل استفاده هستند.
در رابطه با تاریخ انقضا مکملها و ویتامینها باید گفت مصرف آنها پس از اتمام تاریخ انقضا برای فرد ضرری ندارد اما از میزان اثرگذاری و مواد مفید داخل آنها کم میشود، بهعبارتی اثرگذاری خود را از دست میدهند.
با این تفاسیر و پیرو اداره غذا و دارو آمریکا اگر یک محصولی بدون تاریخ انقضا وارد بازار شود باید دارای هویت باشد یعنی درجه خلوص، ترکیبات، قدرت و سایر مشخصات را داشته باشد و اما اگر دارای تاریخ انقضا بود باید تمامی خواص و ترکیبات محصول تا تاریخ مذکور معتبر باشد.
به عبارت دیگر موارد زیر برای فرد مصرف کننده باید تضمین شود:
- آنچه در برچسب مکمل ذکر شده است در محصول وجود داشته باشد.
- نباید ترکیباتی که بر روی برچسب ذکر نشده است در محصول باشد.
- محصول تا هر زمان که تاریخ انقضا داشته باشد منع مصرف ندارد.
عوامل موثر در تاریخ مصرف مکمل ها
ماندگاری مکملها و ویتامینها تنها به تاریخ درج شده روی بسته بندی مربوط نمیشود، بلکه شرایط نگهداری و نوع ترکیبات موجود در محصول نیز نقش مهمی در حفظ کیفیت آنها دارند. در ادامه مهمترین عواملی که روی تاریخ مصرف مکملها تاثیر میگذارند را بررسی میکنیم.
- دما: قرار گرفتن مکملها در محیط گرم میتواند روند تجزیه مواد موثره را سریعتر کند. به همین دلیل نگهداری ویتامینها داخل خودرو، کنار بخاری یا محیطهای بسیار گرم توصیه نمیشود. دمای بالا مخصوصا روی مکملهای روغنی و بعضی ویتامینها تاثیر بیشتری دارد.
- رطوبت: رطوبت یکی از مهمترین عواملی است که میتواند باعث خراب شدن مکملها شود. محیطهای مرطوب مانند حمام یا آشپزخانه ممکن است باعث چسبندگی قرصها، نرم شدن کپسولها و کاهش کیفیت محصول شوند.
- نور مستقیم: بعضی ویتامینها مانند ویتامین C و ترکیبات آنتی اکسیدانی نسبت به نور حساس هستند. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور مستقیم میتواند باعث کاهش قدرت و اثربخشی آنها شود.
- باز بودن درب محصول: بعضی مکملها ذاتا حساستر هستند و سریعتر تجزیه میشوند. برای مثال مکملهای پروبیوتیک، امگا 3 و بعضی ویتامینهای گروه b معمولا نسبت به گذر زمان حساستر از قرصهای مینرال ساده هستند.
- نوع بسته بندی: بسته بندی مناسب میتواند به حفظ کیفیت مکمل کمک کند. وجود رطوبت گیرهایی مانند سیلیکا ژل، بطریهای تیره و بسته بندی مقاوم در برابر نور، روند خراب شدن مکملها را کندتر میکند.
- نوع ترکیبات موجود در مکمل: بعضی مکملها ذاتا حساستر هستند و سریعتر تجزیه میشوند. برای مثال مکملهای پروبیوتیک، امگا 3 و بعضی ویتامینهای گروه B معمولا نسبت به گذر زمان حساستر از قرصهای مینرال ساده هستند.
مصرف انواع مکمل های تاریخ گذشته
نوع مکمل نقش مهمی در میزان ماندگاری و ایمنی مصرف آن بعد از تاریخ انقضا دارد. بعضی مکملها تنها بخشی از اثرگذاری خود را از دست میدهند، اما بعضی دیگر ممکن است سریعتر فاسد شوند و کیفیت اولیه را نداشته باشند.
مصرف مولتی ویتامین تاریخ گذشته
مولتی ویتامین یا مولتی ویتامین مینرال معمولا بعد از تاریخ انقضا به تدریج بخشی از قدرت و ارزش تغذیهای خود را از دست میدهند. در بیشتر موارد مصرف آنها باعث مسمومیت شدید نمیشود، اما ممکن است ویتامینهای حساستر موجود در محصول دیگر اثربخشی اولیه را نداشته باشند.
بیشتر بخوانید: مولتی ویتامین مینرال چیست
مصرف بیوتین تاریخ گذشته
بیوتین یکی از مکملهایی است که بسیاری از افراد برای تقویت مو، پوست و ناخن مصرف میکنند. مصرف بیوتین تاریخ گذشته معمولا بیشتر باعث کاهش اثرگذاری مکمل میشود تا ایجاد خطر جدی؛ اما اگر ظاهر قرص تغییر کرده باشد یا بوی غیر طبیعی داشته باشد، بهتر است مصرف نشود.
اگر میخواید بیشتر با عملکرد این مکمل آشنا شوید، میتوانید مقاله بیوتین چیست را نیز مطالعه کنید.
مصرف امگا 3 تاریخ گذشته
مکملهای روغنی مانند امگا 3 نسبت به بسیاری از ویتامینها حساستر هستند و سریعتر اکسید میشوند. اگر کپسول بوی تند، طعم غیر طبیعی یا حالت چسبندگی پیدا کرده باشد، بهتر است دور ریخته شود؛ زیرا روغن فاسد شده کیفیت مناسبی ندارد.
مصرف پروبیوتیک تاریخ گذشته
پروبیوتیکها حاوی باکتریهای زنده هستند و بعد از تاریخ انقضا به مرور تعداد زیادی از این باکتریها از بین میروند. به همین دلیل حتی اگر مکمل ظاهرا سالم باشد، ممکن است دیگر اثر اولیه خود را نداشته باشد.
مصرف ویتامین C تاریخ گذشته
ویتامین C نسبت به نور، هوا و گرما حساس است و ممکن است بعد از تاریخ انقضا سریعتر تجزیه شود. در نتیجه حتی اگر ظاهر مکمل طبیعی باشد، احتمال دارد اثرگذاری آن کمتر شده باشد.
چه مدت پس از تاریخ انقضا می توان داروها را مصرف کرد؟
مطالعات پژوهشگران روی انواع مختلف دارو با ترکیبات فعال متفاوت که 28 تا 40 سال از تاریخ انقضای آنها میگذشت نشان داد بسیاری از ترکیبات فعال موجود در آنها دست کم تا 90 درصد خواص خود را حفظ میکنند.
تنها داروهایی که پایین تر از این سطح قرار میگیرند آسپرین، فناستین (نوعی مسکن) و آمفتامین (مورد استفاده در بیش فعالی و حمله خواب) هستند.
فرانسیس فلاهرتی، مدیر سابق اداره غذا و داروی آمریکا میگوید تاریخ انقضایی که توسط کارخانههای داروسازی مشخص میشود هیچ ارتباطی با مدت زمانی که دارو قابل استفاده است، ندارد.
وی میافزاید این تاریخها معمولا بیشتر از آن که اساس علمی داشته باشند نقش تجاری دارند. این که داروها ده سال در قفسه داروخانه باقی بمانند مسلما به نفع کارخانههای داروسازی نیست و آنها خواهان انقضای تاریخ مصرف داروها هستند.
البته در نظر داشته باشید اگر چند سال است که برخی مکملها را در قفسه داروهایتان نگه داشته اید، احتیاط کنید٬ آنها ممکن است به اندازه قبل موثر نباشند.
داروهای منقضی را چه باید کرد؟
داروها و مکملهای تاریخ گذشته بهتر است بدون بررسی مجدد مصرف نشوند؛ مخصوصا اگر مدت زیادی از تاریخ انقضای آنها گذشته باشد یا ظاهر محصول تغییر کرده باشد. بسیاری از مکملها بعد از انقضا بیشتر دچار کاهش کیفیت و اثرگذاری میشوند، اما بعضی محصولات مانند مکملهای روغنی، شربتها و پروبیوتیکها ممکن است سریعتر فاسد شوند. برای دور ریختن داروها و مکملهای منقضی نیز بهتر است این نکات رعایت شود:
- داروها را دور از دسترس کودکان دور بریزید.
- شربتها و مایعات را قبل از دور انداختن تخلیه کنید.
- مکملها را داخل بسته بندی یا کیسه جداگانه قرار دهید.
- از نگهداری طولانی مدت داروهای تاریخ گذشته در منزل خودداری کنید.
نحوه و زمان نگهداری مکمل ها پس از تاریخ انقضا
برخی از عناصر پس از تاریخ انقضا خیلی سریعتر تجزیه میشوند. مکملهای پروبیوتیک که باکتریهای زنده دارند و مخمرها از این جملهاند. توصیه میشود این مکملها پس از منقضی شدن دور ریخته شوند.
به همین ترتیب، مکملهای روغنی که به صورت کپسولهای ژلاتینی هستند مانند روغن ماهی، روغن کتان، روغن کبد ماهی کاد و روغن گل پامچال بسیار سریعتر از ویتامینها و مواد معدنی که به صورت قرص هستند فاسد میشوند. وقتی تاریخ انقضا این مکملها سر رسید، آنها را دور بریزید.
طعم مکملها نیز جزو اولین مواردی است که پس از تاریخ مصرف، تغییر میکند. ویتامین C و مولتی ویتامینهایی که به صورت جویدنی هستند، معمولا پس از ۳ ماه از تاریخ انقضا طعم آنها تغییر خواهد کرد.
جهت جلوگیری از فاسد شدن زودرس مکملها، دستورالعملهایی که روی برچسبها قرار دارد را مطالعه و به آنها عمل نمایید. از همه مهمتر
- بیشتر برندهای پروبیوتیک بهتر است پس از باز شدن درب آنها در یخچال نگهداری شوند تا روند انقضا کند شود.
- ویتامینها در بستهبندی اصلیشان و دور از دما و نور نگهداری شوند.
- بسته ژل سیلیکا را از بستهبندی خارج ننمایید.
سخن پایانی
در این مقاله از داروخانه آنلاین مثبت سبز بررسی کردیم که مکملها و ویتامینها نیز مانند بسیاری از محصولات دارویی، تاریخ مصرف مشخصی دارند و با گذشت زمان ممکن است بخشی از کیفیت و اثرگذاری خود را از دست بدهند. اگرچه مصرف بعضی مکملهای تاریخ گذشته همیشه خطرناک نیست، اما شرایط نگهداری، نوع مکمل و مدت زمان گذشته از تاریخ انقضا نقش مهمی در ایمنی و کیفیت آنها دارند. به همین دلیل بهتر است قبل از مصرف، ظاهر، بو و وضعیت بسته بندی محصول بررسی شود و در صورت وجود هرگونه تغییر غیر طبیعی، از مصرف آن خودداری شود. همچنین نگهداری صحیح مکملها در محیط خشک، خنک و دور از نور مستقیم میتواند به حفظ کیفیت و ماندگاری بیشتر آنها کمک کند.
154 دیدگاه
سلام مکمل ال آرژنین بی اس کی ۱۰۰۰ برای پسر ۷ ساله ام جدیدا تجویز شده منتها ما از قبل مقداری برای دخترمان بوده که تمام مدت در یخچال بوده میشه استفاده کرد ۲۰۲۴/۰۶ تاریخ انقضا هست
با سلام و وقت بخیر
با توجه به شرایط مذکور تاریخ محصول شما گذشته است و این محصول منع مصرف دارد.
همراه محترم
سلام
با توجه به اینکه الان 2025/10 هست و شربت ها یک ماه بعد از باز شدن درب قابل استفاده هستند، توصیه میشود از مصرف این محصول خودداری کنید.
متشکرم
سلام من سرم ویتامین سی جهت استفاده پوست صورت
با یکماه از انقضای آن گدشته میتونم استفاده کنم؟
همراه محترم
سلام
بهترین زمان برای استفاده تا پایان تاریخ انقضای محصول است. لطفا از مصرف محصولات تاریخ گذشته خودداری فرمایید. مصرف این دسته از محصولات میتواند سبب بروز التهابات پوستی و … شود.
متشکرم
سلام من سرم ویتامین سی با یکماه از انقضای آن گدشته میتونم استفاده کنم؟
همراه محترم
سلام
بهترین زمان برای استفاده تا پایان تاریخ انقضای محصول است. لطفا از مصرف محصولات تاریخ گذشته خودداری فرمایید. مصرف این دسته از محصولات میتواند سبب بروز التهابات پوستی و … شود.
متشکرم
سبلام خسته نباشد کپسول فارماتون که تاریخ انقضا آن پایان 2023 بوده آیا قابل مصرف هست ؟ آیا در صورت مصرف ممکن فرد دچار حساسیت پوستی شود؟ممنون میشم اگر پاسخ بدین
همراه محترم
سلام
بهترین زمان استفاده از فراورده های دارویی و غذایی، تا زمان انقضای محصصول است. بعد از زمان انقضا امکان تخریب محصول و بروز حساسیت و عوارض گوارشی بسیار بالاست.
متشکرم
سلام و خسته نباشید
من یک کراتین سفارش دادم و وقتی رسید به دستم دیدم یک قرص مولتی ویتامین هم گذاشتن واسم،بعد نگاه کردم دیدم دقیقا تاریخ انقضاش رسیده ۲۰۲۵/۰۹ که همین الان هستش تاریخ انقضاش.بنظرتون مصرف کنم؟
همراه محترم
سلام
درج تاریخ انقضای 2025/09 به معنی قابل استفاده بودن تا انتهای ماه 09 است.
متشکرم
سلام من مکمل پودری گین اپ و سوپرسایز دارم روی ان نوشته شده ۲۰۲۳و تاریخ انقضا بیش از دوسال مطرح میشه ۷ماه پیش از پلمپ در اومد میشه استفاده کرد
همراه محترم
سلام
در صورت نگهداری در مکان خنک و خشک، امکان استفاده تا پایان تاریخ انقضا وجود دارد. اما در صورتی که شرایط نگهداری مناسب نباشد و بو و مزه محصول یا بافت آن تغییر یافته باشد، مصرف توصیه نمیگردد.
متشکرم
قرص جوشان ۵متخ از انقضاش گذشته قابل استفاده هست؟
سلام و عرض ادب
همراه گرامی بهتر است از مصرف هرگونه دارو یا مکمل تاریخ گذشته خودداری کنید.
سلام و عرض ادب آیا قرص های ویتامین که بیشتر از ۱ سال تاریخ انقضا گذشته میشه استفاده کرد؟
سلام و عرض ادب
همراه گرامی توصیه می کنیم از مصرف مکمل و داروی تاریخ گذشته خودداری کنید.
باسلاموعرضادب،خلاصه عرض میکنم الکارنتین پلمپ حدود دو هفته از تاریخ انقضاءش گذشته آیا مصرف اش مشکلزاست؟ ممنونماز پاسخگویی شما
سلام دوست عزیز
به هیچ عنوان مصرف کالای تاریخ انقضا گذشته توصیه نمی شود .
درود برشما مکمل غذای میلواید که سه سال از تاریخش گذشته رو می تونم استفاده کنم
همراه محترم
سلام
بهترین زمان مصرف مکمل ها و داروها پیش از تاریخ انقضاست. بعد از این مدت ممکن است مواد موجود در مکمل تغییر یافته و سبب بروز عوارض جبران ناپذیر شود. لطفا از مصرف اقلام تاریخ گذشته خودداری فرمایید.
متشکرم
من مولتی ویتامین بالای ۵۰سال وان دیلی بایر مصرف می کردم که درماه may منقضی شدهایا می توانم ادامه بدهم اصولا تا کی می شود خورد
سلام و عرض ادب
همراه گرامی بهتر است از مصرف مکمل تاریخ گذشته خودداری کنید.
قرص مگنیفورت و کروم ۲۰۰ و مهر ماه تهیه کردم ولی استفاده نشده الان میخوام بخورم مشکلی داره؟ تا یخ مصرفش نمیدونم چند ماه
عرض ادب
دوست عزیز مصرف داروی تاریخ گذشته به هیچ عنوان پیشنهاد نمیشود چون اثرات سو بر بدن دارد .
سلام من قرص مگنیفورت و کروم ۲۰۰ دارم حدود مهر ماه خردمشون ولی مصرف نکردم الان مصرف کنم اشکالی داره؟
عرض ادب
دوست عزیز مصرف داروهای تاریخ گذشته به هیچ عنوان توصیه نمیشود
سلام.من سافت ژل مگا امگا ۳ ۶۷ ۹ رو مصرف کردم .الان متوجه شدم تاریخ مصرفش ۳ ماهه گذشته…الان باید چیکار کنم؟ خطرناکه؟
همراه محترم
سلام
در صورتی که مشکلاتی مثل عوارض گوارشی، یا حساسیت ایجاد نشده باشد، نیاز به انجام کار خاصی نیست. فقط از مصرف مجدد خودداری کنید.
متشکرم
سلام،10لیتر تقویت گندم تاریخ گذشته دارم آیا میشه مضرف کرد
عرض ادب
خیر قابل استفاده نمیباشد.
سلام
میخواستم بدونم اگر بدون ابن که متوجه بشیم قرص زینک تاریخ گذشته مصرف کنیم چه اتفاقی میفته
همراه محترم
سلام
مهمترین عارضه ممکن مشکلات گوارشیست. بروز درد در معده و اسهال از جمله عوارض احتمالیست.
متشکرم
سلام پودر کلاژن گلدیک ماه ازتاریخ مصرفش گذشته میتونم استفاده کنم؟
سلام دوست عزیز
مصرف کالاهای که تاریخ انقضا انها گذشته توصیه نمی شود .
سلام شربت مولتی ویتامین اترنیویت دکتر برای پسرم نوشته تقریبا ۹ ماه پیش خریدم چندبار بیشتر بهش ندادم روش نوشته تا یکسال دیگه تاریخ داره آیا مشکلی نداره بهش بدمش؟
همراه محترم
سلام
شربت ها بعد از باز شدن به طور معمول تا یک ماه قابلیت نگهداری دارند. بعد از این مدت ممکن است آلوده شده و کیفیت خود را از دست بدهند.
متشکرم
سلام خسته نباشید نوشیدنی ورزشی داینامین تا 1403/08/19 تاریخ انقضاش بوده ولی خب مزه و بوش اصلا تغییری نکرده مشکلی نداره استفاده کنم؟ اخه هنوز ۱۲تابطری ازش مونده….
سلام و عرض ادب
همراه گرامی به هیچ عنوان مصرف مکمل و محصولات تاریخ گذشته را پیشنهاد نمی کنیم.
سلام ویتامیکس یا همون مولتی ویتامین دوماهه سرش بسته بوده اصلن وا نشده الان میخوام باز کنم انقضا دارد یا نه؟ چون رو جعبش زده پس از باز شدن یکماه تاریخ انقضا دارد
با سلام
در صورتیکه تاریخ انقضای محصول نگذشته باشد استفاده از ان بلامانع میباشد .