بهترین زمان مصرف قرص آهن چه موقع است؟

بهترین زمان مصرف قرص آهن شب یا روز؟

در اکثر منابع علمی توصیه شده است که زمان خوردن قرص آهن موقعی است که معده شما خالی باشد. بر این اساس 1 ساعت قبل از غذا و 2 ساعت بعد از غذا بهترین زمان مصرف قرص آهن است. مطالعات نشان داده است که اگر مکمل آهن در کنار وعده‌های غذایی مصرف شود، جذب آن کاهش خواهد یافت زیرا بعضی از مواد غذایی در جذب آهن اختلال ایجاد می‌کنند.

منابع کلسیم، مواد غذایی حاوی فیتات (مثل غلات و حبوبات) و همچنین اسید اگزالیک که در بسیاری از مواد غذایی مثل اسفناج، چای، چغندر و … وجود دارند، می‌توانند جذب آهن در بدن را کاهش دهند. به همین دلیل است که توصیه می‌شود قرص آهن با معده خالی مورد استفاده قرار گیرد.

شاید کمی برایتان سخت باشد که درست در زمانی که معده خالی است قرص آهن را مصرف کنید. به این منظور به نکات زیر توجه نمایید:

• یکی از بهترین زمان‌ها برای اینکه به منظور خوردن قرص آهن معده خالی باشد، قبل از خواب است. از 2 ساعت قبل از اینکه به رختخواب بروید، هیچ چیزی نخورید و بعد موقع خواب مکمل آهن خود را مصرف کنید.
• درست است که گفتیم در کنار غذای خود قرص آهن را نخورید اما در کنار میوه‌هایی مثل مرکبات می‌توانید این مکمل را مصرف نموده و جذب آن را در بدن خود به حداکثر برسانید. زیرا مرکبات منابعی غنی از ویتامین C هستند و این ویتامین جذب آهن را زیاد می‌کند.

کارشناس ارشد تغذیه مینا علی‌نواز که این مقاله نیز به تایید ایشان رسیده است، با استناد به منابعی چون cleveland clinic در رابطه با بهترین زمان مصرف قرص آهن می‌گوید:

• بهترین زمان مصرف قرص آهن در صورتی که مشکل گوارشی ندارید: روز به صورت ناشتا مصرف کنید.
• بهترین زمان مصرف قرص آهن در صورتی که مشکل گوارشی دارید: شب قبل از خواب در صورتی که 2 ساعت قبل از خواب چیزی نخورده باشید.

نحوه صحیح مصرف قرص آهن

قرص را به طور کامل با یک نوشیدنی مانند آب ببلعید. از مکیدن، جویدن یا نگه داشتن قرص در دهان خودداری کنید زیرا ممکن است باعث ایجاد زخم در دهان یا لکه دار شدن دندان‌های شما شود. به این نکته توجه داشته باشید که شما نباید این قرص را با چای، قهوه، تخم مرغ یا محصولات لبنی مصرف کنید، زیرا می‌توانند میزان آهن وارد شده به بدن شما را کاهش دهند. زمانی که قرص آهن مصرف می‌کنید (یا زمانی که غذاهای سرشار از آهن می‌خورید)، قبل از مصرف این غذاها یا نوشیدنی ها، ۲ ساعت فاصله بگذارید.

آیا می توان قرص آهن و مولتی ویتامین را همزمان مصرف کرد؟

 2 ساعت قبل و بعد از خوردن قرص آهن از مصرف هر نوع قرص مولتی ویتامین بپرهیزید. ممکن است در مولتی ویتامین نیز مقادیر مناسبی از ماده معدنی آهن وجود داشته باشد و در نتیجه سطوح آهن در بدن به شکل خطرناکی بالا برود. در این حالت اضافه بار آهن در بدن ممکن است علائمی همچون حالت تهوع، استفراغ، سردرد و سرگیجه و… به دنبال داشته باشد و خطراتی را برای سلامتی بوجود آورد. پس به زمان مصرف قرص آهن حتما توجه کنید.

چقدر بعد از خوردن قرص آهن چای یا قهوه بخوریم؟

بهترین زمان مصرف قرص آهن اگر بخواهیم چای و قهوه بنوشیم چه وقت است؟ چای و قهوه هر دو از جمله نوشیدنی‌های محبوبی هستند که به دلیل داشتن برخی محتویات در جذب آهن خلل ایجاد می‌کنند. منابع مختلف زمان‌های متفاوتی را برای فاصله گذاشتن بین مکمل آهن و چای و قهوه پیشنهاد داده‌اند. اما بیشتر منابع توصیه کرده‌اند که حدود 2 ساعت بین نوشیدن چای و قهوه با خوردن مکمل‌های آهن فاصله بگذارید. همچنین اگر از غذاهای حاوی آهن مثل گوشت قرمز در وعده غذایی خود استفاده می‌کنید باز هم باید تا 2 ساعت بعد، از مصرف قرص یا کپسول آهن بپرهیزید.

بهترین زمان مصرف قرص آهن برای جلوگیری از بروز یبوست

یبوست یکی از عوارض جانبی شایع مصرف قرص آهن است. برای کاهش این عارضه بهتر است:

1. قرص آهن را همراه با غذا مصرف کنید.
2. مصرف میوه، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات را افزایش دهید.
3. قرص‌های آهن را با یک لیوان آب کامل بنوشید.
4. ورزش به تحریک روده کمک می‌کند، پس فعالیت بدنی داشت باشید.
5. بهتر است از دوز پایین شروع کنید و به تدریج دوز را افزایش دهید.
6. تغییر نوع مکمل نیز می‌تواند کمک کننده باشد، ممکن است ترکیبات خاص موجود در کپسول برای شما حساسیت ایجاد کند.

بهترین زمان مصرف قرص آهن برای زنان باردار

خانم‌های باردار یکی از ثابت‌ترین مصرف‌کنندگان قرص آهن هستند. کم‌خونی در دوران بارداری نه تنها به مادر آسیب می‌رساند بلکه برای جنین نیز عوارض نامطلوبی در پی دارد. زنان باردار در دوران حاملگی روزانه حداقل به 27 میلی‌گرم آهن نیاز دارند. بهتر است اگر این افراد با تهوع صبحگاهی مواجه نیستند، صبح قبل از صبحانه را به عنوان بهترین زمان مصرف قرص آهن انتخاب کنند. در غیر این صورت بهتر است مکمل آهن قبل از خواب مصرف شود تا کمتر عوارض جانبی و مشکلات گوارشی بوجود آورد.

قرص آهن را چند روز یکبار بخوریم؟

برای اینکه بدانید قرص آهن را چند روز یکبار بخورید، بهتر است به علت کم خونی، شدت کم خونی، پاسخ بدن به مصرف قرص آهن و نظر پزشک توجه داشته باشید. در برخی از بانوان ممکن است نیاز به مصرف روزانه قرص آهن باشد ولی در برخی دیگر دو بار در هفته کافی باشد. هرگز دوز مصرف قرص آهن را بدون مشورت با پزشک تغییر ندهید، مصرف بیش از حد ممکن است باعث مسمومیت با آهن شود و مصرف کمتر آن برای درمان کم خونی مشکل ساز شود. در ادامه میزان مصرف قرص آهن برای مشکلات شایع آمده است:

درمان کم خونی

دوز معمول برای درمان کم خونی در بزرگسالان یک قرص ۲۰۰ میلی گرمی است و معمولا یک بار در روز، اما ممکن است ۲ تا ۳ بار در روز باشد. در صورت بروز عوارض جانبی، پزشک ممکن است به شما توصیه کند که آن را در روزهای متناوب مصرف کنید. برای کودکان ۱۲ تا ۱۷ ساله، پزشک از سن فرزند شما و نتایج خون برای تعیین دوز مناسب قرص آهن استفاده می‌کند. برای کودکان زیر ۱۲ سال، پزشک از وزن کودک شما نیز برای تعیین دوز مناسب استفاده می‌کند.

جلوگیری از کم خونی

دوز معمول برای جلوگیری از کم خونی در بزرگسالان یک قرص ۲۰۰ میلی گرمی است و یک بار در روز مصرف می‌شود. برای کودکان ۱۲ تا ۱۷ ساله، پزشک از سن فرزند شما و نتایج خون برای تعیین دوز مناسب قرص آهن استفاده می‌کند. برای کودکان زیر ۱۲ سال، پزشک از وزن کودک شما نیز برای تعیین دوز مناسب استفاده می‌کند.

بهترین زمان برای خوردن کپسول هماتینیک و قرص فرودین

کپسول هماتینیک و قرص فرودین نیز حاوی آهن و سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز برای خون‌سازی هستند. بهترین زمان مصرف این مکمل‌ها نیز مانند قرص آهن معمولی، با معده خالی است. اگر با مصرف آنها دچار مشکلات گوارشی می‌شوید، می‌توانید آنها را همراه با غذا مصرف کنید. 

بهترین زمان مصرف قرص آهن و زینک

بهتر است از مصرف همزمان قرص آهن و زینک خودداری کرده و با فاصله زمانی حداقل 2 ساعت از یکدیگر مصرف کنید. بهترین زمان مصرف قرص آهن 2 ساعت قبل از غذا و زینک همراه غذا است؛ در این صورت هر دو مکمل جذب بدن خواهند شد و عوارض گوارشی کمتر خواهد بود. 

بهترین زمان مصرف قرص کلسیم و آهن

به منظور جلوگیری از تداخل هر دو مکمل  بهتر است زمان مصرف مکمل کلسیم و آهن را به صورت کاملا جداگانه در نظر بگیرید. 

زمان مصرف قرص کلسیم:

قرص کلسیم را بهتر است عصر یا شب قبل از خواب مصرف کنید تا بالاترین جذب را در بدن داشته باشد. توجه داشته باشید مصرف شیر و لبنیات یا هر ماده غذایی حاوی کلسیم نیز می‌تواند جذب قرص آهن را کم کند و بهتر است 2 تا 4 ساعت پس از استفاده از لبنیات فاصله بگذارید.

زمان مصرف قرص آهن:

معمولاً توصیه می‌شود آهن را با معده خالی ترجیحا صبح مصرف کنید. این به جذب بهتر آن کمک می‌کند. مصرف آهن همراه با ویتامین C (مثلاً با آب پرتقال) جذب آن را افزایش می‌دهد.

مصرف مکمل آهن در کودکان

برای کودکان بهتر است به جای استفاده از قرص آهن از قطره‌های آهن استفاده کنید تا مصرف آن راحت‌تر شود. هنگامی که مکمل آهن را خریداری می‌کنید آن را از دسترس کودکان خارج کنید، زیرا مصرف بیش از حد ممکن است کشنده باشد. در حالت کلی در صورتی که پزشک برای کودک شما این مکمل را تجویز کند و دستورالعمل پزشک و یا دستورالعمل روی بسته‌بندی را طی کنید این مکمل برای کودک شما خطری نخواهد داشت.

تداخل دارویی قرص آهن با سایر داروها

مصرف قرص آهن با برخی از دارو ها و مکمل‌ها ممکن است تداخل داشته باشد. در ادامه لیستی از مهمترین تداخلات دارویی قرص آهن را آورده ایم:

1. تداخل قرص آهن  با آنتی اسیدها مانند شربت‌های آلومینیوم ام‌جی‌اس، رانیتیدین، فاموتیدین
2. تداخل قرص آهن با مهارکننده‌های پمپ پروتون مانند امپرازول، پنتوپرازول، لانسوپرازول، رابپرازول، اس‌امپرازول
3. تداخل قرص آهن با آنتی بیوتیک‌ها مانند داکسی‌سایکلین، مینو سایکلین و سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین، افلوکساسین
4. تداخل قرص آهن با داروهای تیروئید مانند لووتیروکسین

در صورتی که یکی از این داروها را مصرف می‌کنید، پیش از مصرف قرص آهن به پزشک خود اطلاع دهید.

نکات طلایی مصرف قرص آهن

مصرف قرص آهن یکی از بهترین راه‌های درمان کم خونی است، اما نکاتی وجود دارد که در زمان مصرف این مکمل بهتر است بدانید و رعایت کنید تا نتیجه بهتری در زمان کوتاه‌تری بگیرید. 

• از مصرف همزمان قرص آهن با لبنیات، چای، قهوه و مکمل‌های کلسیم و زینک خودداری کنید. 
• مصرف همزمان قرص آهن با ویتامین c و آب پرتقال باعث افزایش جذب می‌شود. 
• حالت تهوع، دل درد، تغییر رنگ مدفوع به سیاه از عوارض شایع قرص آهن است که با تغییر زمان مصرف یا نوع قرص آهن قابل کنترل است.

چه مدت باید قرص آهن را مصرف کرد؟

برای جلوگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن، تا زمانی که در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستید، باید از قرص آهن استفاده کنید. برای درمان کم خونی ناشی از فقر آهن، باید چند ماه آن را مصرف کنید. پزشک معمولا به شما توصیه می‌کند که مصرف آن را برای ۳ تا ۶ ماه پس از بهبود وضعیت خود ادامه دهید تا به تامین آهن بدن شما کمک کند.

اگر یک نوبت را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید، مگر اینکه تقریبا زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد. در این صورت، دوز فراموش شده را نادیده بگیرید و نوبت بعدی خود را در زمان معمول مصرف کنید. در صورت فراموش کردن یک دوز برای جبران آن، ۲ دوز مصرف نکنید.

کپسول آهن فروفورت انرژی عبیدی به عنوان یکی از بهترین انواع قرص آهن موجود در داروخانه توصیه می‌شود. این مکمل به دلیل فرمولاسیون خاص خود، نه تنها به درمان مؤثر کم‌خونی ناشی از فقر آهن کمک می‌کند، بلکه عوارض گوارشی رایج مانند یبوست را نیز به حداقل می‌رساند.

مشاهده و خرید: کپسول آهن فروفورت انرژی عبیدی

478,500 تومان 430,700 تومان

عوارض قرص آهن در صورت مصرف بیش از حد

آهن مانند سایر مکمل‌ها و ویتامین‌ها باید به اندازه مصرف شود. در صورتی که شما از دوزهای تعیین شده و مجاز بیشتر مصرف کنید ممکن است این قرص همراه با عوارض‌های مختلفی باشد. عوارض مصرف قرص آهن با توجه به میزان مصرف شده ممکن است متفاوت باشد. مصرف بیش از دوز توصیه شده قرص آهن می‌تواند باعث استفراغ، معده درد یا اسهال شود. در موارد جدی ممکن است خون استفراغ کنید، تشنج داشته باشید یا بیهوش شوید.

تجربه مصرف قرص آهن از نظر کاربران

تجربه کاربران از مصرف قرص آهن بسیار متفاوت بوده است؛ گزیده‌ای از این نظرات را در ادامه می‌خوانیم:

برخی مصرف‌کنندگان ایرانی گفته‌اند که با مصرف آهن دچار یبوست و ناراحتی گوارشی شده‌اند؛ حتی در یک تجربه، مصرف یک قرص با دو روز یبوست همراه بوده و کاربر دیگری پس از مدتی مصرف، از حالت تهوع و سرگیجه شکایت کرده است. بعضی کاربران نیز گفته‌اند که مصرف قرص همراه غذا برای معده‌شان قابل‌تحمل‌تر از مصرف ناشتا بوده است.

در تجربه‌های کاربران خارجی، بسیاری پس از چند هفته از افزایش انرژی، کاهش خستگی، بهبود تمرکز، کمترشدن تنگی نفس و توانایی بیشتر در انجام فعالیت‌های روزانه صحبت کرده‌اند. در مقابل، یبوست، حالت تهوع، دل‌پیچه، نفخ، کاهش اشتها و در بعضی افراد اسهال شدید از تجربه‌های منفی پرتکرار بوده است. برخی کاربران با تغییر نوع مکمل آهن، ناراحتی گوارشی کمتری تجربه کرده‌اند، در حالی که برای گروهی دیگر تقریبا همه انواع آهن با مشکلات گوارشی همراه بوده است.

در مجموع، بیشتر کاربران زمانی از مصرف قرص آهن رضایت داشته‌اند که کاهش خستگی و افزایش انرژی را احساس کرده‌اند؛ اما میزان تحمل گوارشی و سرعت مشاهده نتیجه در افراد مختلف یکسان نبوده است. پیش از مصرف مکمل آهن، با پزشک خود مشورت کنید.

گفتار پایانی

اگر علائم کم‌خونی و فقر آهن را در بدن خود حس می‌کنید، جهت بررسی‌های بیشتر حتما به پزشک مراجعه نمایید تا در صورت لزوم مکمل آهن را برای شما تجویز کند. در پاسخ به این سوال که قرص آهن را کی بخوریم، گفتیم که به طور کلی بهترین زمان مصرف قرص آهن زمانی است که معده شما خالی باشد. اگر در این حالت معده شما اذیت می‌شود یا دچار عوارض جانبی می‌شوید بهتر است شب قبل از خواب را به عنوان بهترین زمان مصرف قرص آهن در نظر بگیرید.

در صورتی که پاسخ به دغدغه‌ها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.