قرص جوشان یکی از کشفیات بینظیر بشر در دو قرن گذشته بوده است. این فرآورده پرطرفدار مصرف بسیاری از مکملهای غذایی و داروها را برای افراد مقدور کرده و با طعم دلپذیری که دارد هر روز محبوبتر از پیش به نظر میرسد. قرص جوشان انواع مختلفی داشته و با کاربردهای متفاوتی تولید میشود. عوارض مصرف قرص جوشان را در این مقاله برای شما شرح خواهیم داد.
قرص جوشان چیست ؟
قرص جوشان با فشردهسازی ترکیبات فعالی که قرار است در این محصول بکار روند با مخلوط بیکربنات سدیم و اسیدهای آلی مانند سیتریک و تارتاریک اسید تهیه میشود. نحوه استفاده از قرص جوشان به این شکل است که حتما باید در آب یا مایعات حل شده و بعد مورد مصرف قرار گیرد. ساخت نخستین قرص جوشان به اواخر قرن نوزده میلادی بازمیگردد. امروزه انواع قرص جوشان را در برندهای مختلف و با ترکیبات متفاوت به راحتی میتوانید در تمام داروخانهها پیدا کنید که البته هر یک مصارف گوناگونی دارند.

انواع قرص جوشان
هم بزرگسالان و هم کودکان میتوانند از قرص جوشان به دلایل مختلف استفاده کنند. اگرچه قرص جوشان میتواند جنبه دارویی نیز داشته و مثلا حاوی استامینوفن باشد اما بیش از هر چیز به منظور جبران کمبود مواد مغذی مثل ویتامینها و مواد معدنی در میان عموم مورد استفاده قرار میگیرد.
قرص جوشان مولتی ویتامین، قرص جوشان ویتامین C ، قرص جوشان زینک، قرص جوشان کلسیم و… از جمله محبوبترین قرصهای جوشانی هستند که با هدف تامین ویتامینها و املاح معدنی استفاده میشوند.
برخی از قرصهای جوشان نیز بیشتر مورد استفاده ورزشکاران قرار میگیرند زیرا حاوی اسیدهای آمینه بوده و به عضلهسازی، کاهش وزن و… کمک میکنند؛ مثل قرص جوشان ال کارنیتین. قرص جوشان انرژیزا نیز در میان ورزشکاران بسیار پرطرفدار است و اغلب ترکیبات آن را آمینو اسیدها و مواد مغذی مورد نیاز بدن تشکیل میدهند.
عوارض مصرف قرص جوشان
قرص جوشان نسبت به قرصهای معمولی مزایای بینظیری دارد که هضم و جذب آسان در دستگاه گوارش تنها یکی از آنها محسوب میشود. اما بد نیست با برخی از عوارض نامطلوب این فرآورده نیز آشنا شوید:
افزایش فشار خون در بدن
قرصهای جوشان برای اینکه قابلیت حل شدن در آب را پیدا کنند، حاوی مقادیر مناسبی نمک هستند. مطالعات نشان داده است که داروهای محلول در آب به دلیل داشتن نمک و افزایش فشار خون در بدن احتمال ابتلا به حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ ناشی از این مشکلات را تا یک پنجم افزایش خواهند داد. افرادی که مستعد فشار خون بالا هستند با مصرف قرص جوشان 7 برابر بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه قرار خواهند گرفت. از این رو عموما به افرادی که در معرض مشکل فشار خون و اختلالات قلبی عروقی هستند توصیه میشود که از قرص جوشان استفاده نکنند.

عوارض گوارشی
یکی دیگر از عوارض مصرف قرص جوشان آن هم در صورت مصرف بیش از اندازه احتمالا عوارض گوارشی خواهد بود. اگرچه اصولا قرصهای جوشان نسبت به قرصهای معمولی اختلالات گوارشی کمتری ایجاد میکنند اما با این حال چنانچه بدون توجه به دوز تعیین شده مورد استفاده قرار گیرند، ممکن است موجب تحریک معده یا روده شده و حالت تهوع، استفراغ و سوزش سر دل ایجاد نمایند. در برخی موارد نادر نیز گاز و نفخ شکم ممکن است مشاهده شود.
این عوارض معمولا به سرعت بهبود مییابند اما به منظور پیشگیری از بروز آنها بهتر است همواره در مورد مقدار صحیح مصرف با پزشک خود مشورت کنید یا اگر بدون نسخه اقدام به خرید محصول کردهاید، به دستور روی بستهبندی حتما توجه نمایید.
واکنش های آلرژیک
در موارد بسیار نادر برخی از افراد ممکن است به قرص جوشان حساسیت داشته باشند و با مصرف آن دچار واکنشهای آلرژیک شوند. در این صورت علائمی همچون تورم و قرمزی پوست، خارش پوستی یا سرگیجه و تنگی نفس مشاهده خواهد شد. با مشاهده عوارضی از این دست مصرف مکمل مورد نظر باید قطع شده و پزشک در جریان قرار گیرد.
آیا مصرف قرص جوشان باعث سنگ کلیه می شود ؟
در قسمت قبل به مهمترین عوارض مصرف قرص جوشان اشاره کردیم. بهتر است بدانید که استفاده از برخی قرصهای جوشان مثل قرص جوشان ویتامین C احتمال ابتلا به سنگ کلیه را افزایش خواهد داد. همانطور که حتما میدانید قرص جوشان ویتامین سی یکی از شناختهشدهترین قرصهای جوشان به شمار میآید. اگر از ویتامین ث در قالب مکمل بیش از حد مجاز استفاده شود، مقدار اضافی آن به عنوان اگزالات در کلیه باقی مانده و دفع آن به عنوان یک ماده زاید از بدن صورت نمیگیرد. سنگ کلیه در بسیاری موارد میتواند از ترکیب کلسیم و اگزالات حاصل شود.

بر اساس یک مطالعه که در سال 2013 صورت گرفت، خطر تشکیل سنگ کلیه در مردانی که از مکملهای حاوی ویتامین ث در دوزهای بالا استفاده میکنند، 2 برابر بیش از سایرین است. بر این اساس اگر از قرصهای جوشان در مقادیر مناسب استفاده کنید دچار سنگ کلیه نخواهید شد. اما به طور کلی به افرادی که مستعد سنگ کلیه هستند توصیه میشود که بااحتیاط به سمت مصرف قرصهای جوشان بروند. اگر میخواهید با عوارض قرص جوشان ویتامین C بیشتر آشنا شوید روی لینک ارائه شده کلیک کنید.
عوارض مصرف قرص جوشان در زنان باردار و شیرده
استفاده از قرصهای جوشان در دوران بارداری و شیردهی به طور کامل ممنوع نیست اما از آنجاییکه زیادهروی در استفاده از قرص جوشان ممکن است سبب افزایش فشار خون شده و مشکلات قلبی پدید آورد، مادران باردار و شیرده تنها تحت نظر پزشک مجاز به استفاده از آنها هستند. در دوران بارداری و شیردهی اغلب برای جلوگیری از بروز کمبود مواد مغذی، مکملهای غذایی تجویز میشود که نیاز به مصرف قرص جوشان را منتفی میکنند.
سخن پایانی
اگرچه فواید مصرف قرص جوشان بسیار بیشتر از مضرات احتمالی آن است اما جهت افزایش اطلاعات شما در این مطلب سعی کردیم به طور کامل عوارض مصرف قرص جوشان را برای شما شرح دهیم. افزایش فشار خون، احتمال بروز مشکلات قلبی و اختلالات گوارشی از مهمترین عوارض مصرف این فرآورده هستند که البته در اغلب مواقع تنها در صورت مصرف بیش از حد بروز پیدا خواهند کرد. آیا شما تاکنون با مصرف قرص جوشان در دوزهای معمول دچار عوارض جانبی شدهاید؟ اطلاعات خود را با ما و خوانندگان این مجله اینترنتی به اشتراک بگذارید.



45 دیدگاه
سلام دکتر ، ببخش من چند روزی مرتب جوشان ویتامین سی و مولتی خوردم ، الان سرگیجه و فشار خونم رفته بالا ، حالم بد میشه ، دکتر نوشته آزمایش ، امکانش هست دلیلش همین جوشان باشه ؟!
همراه محترم
سلام
مصرف مولتی ویتامین و ویتامین سی به مدت چند روز نمیتواند سبب بروز این حالات شود. اما احتیاطا مصرف مکمل ها را قطع و منتظر جواب ازمایش باشید.
متشکرم
ترکیب قرص های جوشان ایرادی داره؟
مثلاً قرص جوشان ریه با منیزیم ؟
همراه محترم
سلام
مصرف همزمان این فرم از داروها علاوه بر افزایش احتمال بروز مشکلات گوارشی، میتواند سبب تداخل در جذب ترکیبات دارویی گردد. بنابراین توصیه میگردد از ترکیب کردن یا مصرف همزمان خودداری فرمایید.
متشکرم