ویتامین B1 چیست؟
ویتامین B1 یکی از 8 ویتامین گروه ب است که آن را با نام تیامین نیز میشناسند. برای متابولیسم گلوکز، عملکرد صحیح اعصاب، عضلات و قلب همه ما به فواید ویتامین B به خصوص تیامین نیاز داریم. این ویتامین مانند دیگر ویتامینهای گروه ب محلول در آب بوده و مازاد آن معمولا به راحتی از بدن دفع میشود. ویتامین ب1 بدن را قادر میسازد تا از کربوهیدراتها به عنوان انرژی استفاده کند. مردان روزانه به 1.2 میلیگرم و زنان به 1.1 میلیگرم ویتامین ب1 نیاز دارند. برای جبران کمبود تیامین میتوان از قرص ویتامین B1 استفاده کرد.
فواید ویتامین B1
تیامین به بهبود عملکرد سیستم عصبی، مغز، عضلات، قلب، معده و روده کمک کرده و در جریان الکترولیتها به داخل و خارج سلولهای عضلانی و عصبی نقش دارد. ویتامین B1 برای لاغری نیز فواید بسیاری دارد. کمبود ویتامین ب1 میتواند بسیاری از عملکردهای مختلف بدن را در سیستم عصبی، مغز و قلب تحت تاثیر قرار دهد. خوشبختانه کمبود ویتامین B1 بیماری چندان رایجی نیست و بیشتر در افرادی که به الکل اعتیاد دارند و یا دچار بیماری کرون یا بیاشتهایی هستند، دیده میشود. در موارد زیر نیز ممکن است کمبود تیامین به وجود آید:
- در افرادی که برای ناراحتیهای کلیه تحت دیالیز قرار میگیرند
- افرادی که برای مشکلات قلبی از دیگوکسین و فنی توئین استفاده میکنند
از جمله فواید این ویتامین عبارتند از:
تقویت سیستم ایمنی با ویتامین ب1
ویتامینهای گروه B، از جمله تیامین، سیستم ایمنی بدن را سالم نگه میدارند و التهاب ناشی از استرس را کاهش میدهند. سیستم ایمنی سالم میتواند بهتر از بدن در برابر میکروبها، عفونتها و بیماریها محافظت کند. برخی متخصصان ویتامین B1 را «ویتامین ضد استرس» مینامند زیرا به بدن کمک میکند در شرایط استرسزا بهتر عمل کند.
محافظت از چشم توسط B1
رژیمهای غذایی با دریافت بالاتر ویتامینهای گروه B، از جمله تیامین، با کاهش ریسک آب مروارید مرتبط هستند. آب مروارید باعث ایجاد نواحی کدر روی عدسی چشم میشود و مشکلات بینایی مانند تاری یا دوبینی ایجاد میکند.
مدیریت قند خون با B1
به دلایل نامشخص، افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ معمولا سطح تیامین پایینی دارند. محققان بررسی میکنند که آیا افزایش تیامین از طریق مکمل میتواند سطح قند خون و تحمل گلوکز را بهبود دهد یا خیر.
کارشناسان همچنین علاقهمندند ببینند آیا مکمل تیامین میتواند نوروپاتی مرتبط با دیابت را کاهش دهد. این اختلال علائمی مشابه نوروپاتی محیطی دارد، از جمله درد، سوزن سوزن شدن و حس سوختگی. همچنین ممکن است حس در پاها از بین برود و زخمهای دیابتی ایجاد شود.
عوارض کمبود تیامین (ویتامین B1) در بدن
در این مقاله که در آن همه چیز درباره ویتامین B1 برای شما شرح داده خواهد شد، باید ذکر شود که کمبود ویتامین B1 دو مشکل عمده برای سلامتی ایجاد میکند:
بیماری بری بری
اگر در بدن به قدر کافی تیامین وجود نداشته باشد، به مرور زمان این بیماری شکل میگیرد. بری بری روی تنفس، حرکات چشم، عملکرد قلب و هوشیاری تاثیر گذاشته و گاه عوارضی غیر قابل جبران از خود بر جای میگذارد.
در سایت cleveland clinic در این رابطه میخوانیم:
کمبود تیامین در رژیم غذایی میتواند به نوعی نارسایی قلبی به نام بری بری قلبی منجر شود. بری بری قلبی باعث نارسایی احتقانی قلب، تورم در پاها (ادم)، دشواری در تنفس و برجستگی رگهای گردن میشود. برخی مطالعات نشان میدهند که مصرف روزانه مکمل تیامین میتواند این علائم را بهبود بخشد.
نوع دیگر بری بری — بری بری خشک — سیستم عصبی را تحت تأثیر قرار میدهد. سیستم عصبی پیامهایی را از مغز به بدن میفرستد و عملکردهایی مانند حرکت، تفکر و واکنشهای خودکار بدن مثل تنفس و هضم را کنترل میکند.
بری بری خشک بیشترین تاثیر را روی اعصاب محیطی دارد؛ اعصابی که سیگنالها را به مغز میفرستند و به شما کمک میکنند احساساتی مانند گرما و سرما را درک کنید. این اعصاب همچنین به تعادل و هماهنگی حرکتی کمک میکنند.
سندرم ورنیکه کورساکوف
سندرم ورنیکه و کورساکف از نظر فنی دو اختلال متفاوت هستند. بیماری ورنیکه بر سیستم عصبی تاثیر گذاشته و موجب اختلالات بینایی، عدم هماهنگی عضلانی و افت ذهنی میشود. ورنیکه در صورت عدم درمان تبدیل به سندرم کورساکوف خواهد شد. این سندرم عملکرد حافظه را برای همیشه در مغز مختل میکند.
هر دو بیماریهای نامبرده شده با تزریق تیامین یا استفاده از مکملهای غذایی حاوی این ویتامین قابل درمان هستند اما اگر به حافظه آسیب دائمی وارد شده باشد، قابلیت درمان وجود ندارد.
علائم کمبود ویتامین B1
ویتامین B1 یکی از ویتامین های گروه B است که کمبود آن نه تنها موجب بیماری بری بری میشود بلکه کاهش وزن و بیاشتهایی را نیز در پی دارد. مشکلات روحی از جمله گیجی و از دست دادن حافظه کوتاه مدت نیز میتواند از علائم کمبود ویتامین ب1 محسوب شود. به هنگام کمبود تیامین ممکن است ضعف عضلانی و مشکلات قلبی نیز رخ دهد.
نشانه های کمبود ویتامین B1 را اینچنین میتوان خلاصه کرد:
- کاهش وزن و بی اشتهایی
- اختلال در حافظه
- ضعف عضلانی
- بیماری بری بری
- اختلال در خواب
مقدار نیاز روزانه به ویتامین B1
نشانه های کمبود ویتامین B1 را شرح دادیم. برای آگاهی از همه چیز درباره ویتامین B1 باید مقدار مصرف روزانه این ویتامین را بدانید. مقدار توصیه شده مصرف روزانه تیامین 1.2 میلی گرم برای مردان و 1.1 میلی گرم برای زنان بالای 18 سال است. همچنین زنان باردار و شیرده در هر سنی باید روزانه 1.4 میلی گرم ویتامین B1 مصرف کنند. به جدول زیر دقت کنید:
| سن | مردان | زنان | دوران بارداری | دوران شیردهی |
|---|---|---|---|---|
| بدو تولد تا 6 ماهگی | 0.2mg | 0.2mg | – | – |
| 7 تا 12 ماهگی | 0.3mg | 0.3mg | – | – |
| 1 تا 3 سال | 0.5mg | 0.5mg | – | – |
| 4 تا 8 سال | 0.6mg | 0.6mg | – | – |
| 9 تا 13 سال | 0.9mg | 0.9mg | – | – |
| 14 تا 18 سال | 1.2mg | 1.0mg | 1.4mg | 1.4mg |
| 19 تا 50 سال | 1.2mg | 1.1mg | 1.4mg | 1.4mg |
| 51 سالگی به بعد | 1.2mg | 1.1mg | – | – |
در صورت کمبود شدید تیامین مصرف این ویتامین را میتوان تا 300 میلی گرم در روز نیز افزایش داد اما تشخیص این مسئله تنها به دستور پزشک باید صورت گیرد.
بهترین زمان مصرف ویتامین B1
قرص ویتامین B1 را در هر زمانی از روز میتوانید استفاده کنید و فرقی نمیکند که آن را پیش از غذا یا بعد از غذا میل نمایید. فقط توصیه میکنیم که هر روز در زمان مشخصی اقدام به خوردن این قرص کنید تا نظم حاصل از آن مانع از فراموش کردن مصرف این قرص شود. اگر فردی با کمبود ویتامین B1 مواجه باشد باید حتما از مکملهای غذایی کمک گرفته و دوز مصرفی را نیز مطابق با دستور پزشک افزایش یا کاهش دهد.
تفاوت B1 معمولی و B1 300
- B1 معمولی: دوز استاندارد ویتامین B1 است که معمولا بین ۱ تا ۵ میلیگرم بوده و بیشتر برای تامین نیاز روزانه بدن استفاده میشود.
- B1 300: مکملی با دوز بالا (معمولا ۳۰۰ میلیگرم) که برای افرادی با کمبود شدید یا شرایط خاص پزشکی تجویز میشود. برای جزئیات بیشتر و دستور مصرف صحیح میتوانید به مقاله اختصاصی B1 300 برای چیست؟ مراجعه کنید.
نکات زمان مصرف
- صبح یا بعد از غذا؟ ویتامین B1 محلول در آب است و جذب آن با غذا محدود نمیشود، بنابراین میتوان آن را صبح یا بعد از غذا مصرف کرد.
- ثابت بودن زمان مصرف: مهمترین نکته، مصرف روزانه در زمان ثابت است تا یادآوری آسانتر و اثربخشی مکمل بیشتر شود.
- دوزهای بالاتر: در صورت نیاز به مکمل B1 300، حتما دستور پزشک رعایت شود و زمان مصرف طبق تجویز او تنظیم شود.
با رعایت این نکات، میتوانید مطمئن باشید که بدن شما بهترین بهره را از ویتامین B1 میبرد و خطر فراموشی مصرف یا کاهش جذب به حداقل میرسد.
عوارض جانبی مصرف بیش از حد ویتامین B1
شواهد نشان میدهند که مصرف ویتامین ب1 از طریق مواد غذایی هیچ نوع عارضه جانبی ندارد؛ حتی اگر زیاد مورد مصرف قرار بگیرید اما در استفاده از مکملهای غذایی باید هوشیارانه عمل کرد. ممکن است اگر از تیامین به مدت طولانی و در دوز بالا استفاده کنید، اثرات نامطلوبی را بر جای بگذارد. در صورتی که از مکمل تیامین استفاده میکنید، به مقدار مصرف خود حتما توجه داشته باشید و اگر هر نوع علائمی را احساس کردید که ممکن است به مصرف این مکمل ارتباط داشته باشد، فورا با پزشک در میان بگذارید.
تداخل دارویی قرص ویتامین B1
در مورد تداخل دارویی ویتامین ب1 با دیگر مکملها و داروها اطلاعاتی در دسترس نیست اما مصرف چای و قهوه ممکن است با تیامین تداخل داشته و جذب آن در بدن را کاهش دهد زیرا چای و قهوه حاوی مادهای به نام تانن هستند. همچنین برخی از مواد شیمیایی موجود در صدف و ماهی خام نیز در صورتی که زیاد از آنها استفاده شود، تیامین را از بین میبرند و بدن را با کمبود این ویتامین مواجه میسازند. پخت و پز در از بین بردن این مواد شیمیایی تاثیری ندارد.
در چه صورتی از مکمل ویتامین B1 استفاده کنیم؟
بیمارانی که جهت درمان سطح پایین ویتامین B1 ممکن است نیاز به مکمل تیامین داشته باشند، شامل افرادی است که دارای نوریت محیطی یا پلاگر هستند. نوریت محیطی نوعی التهاب اعصاب مغز است. همچنین ممکن است به اشخاصی که کولیت روده، اسهال شدید یا اشتهای ضعیف دارند نیز مکمل ویتامین B1 تجویز شود. برخی از ورزشکاران نیز جهت بهبود عملکرد ورزشی خود از تیامین استفاده میکنند. شرایط دیگری که در آنها ممکن است مصرف مکمل تیامین موثر باشد، شامل موارد زیر است:
- ایدز
- زخمهای شانکر
- آب مروارید
- گلوکوم و سایر مشکلات مربوط به بینایی
- سرطان دهانه رحم
- دیابت نوع 2
- استرس
- بیماریهای قلبی
- بیماریهای کلیوی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2
- دریازدگی
- ضعف سیستم ایمنی بدن
ویتامین B1 در چه غذاهایی وجود دارد؟
آگاهی از همه چیز درباره ویتامین B1 مستلزم آن است که با مهمترین و بهترین منابع تامین این ویتامین آشنا شوید. بهترین مواد غذایی غنی از تیامین به شرح زیر هستند:
- ماهی سالمون
- تخم کتان
- لوبیا
- نخود سبز
- توفو
- کدو آکرون
- مارچوبه
- صدف
- نانهای سبوس دار
- جوانه گندم
در کنار مصرف خوراکیهای غنی از ویتامین b1 مصرف شربت نوروبین نیز موثر است.
یکی دیگر از منابع تامین ویتامین B1 مکملهای غذایی حاوی این ویتامین هستند که در اغلب موارد در صورت کمبود این ویتامین تجویز میشوند.
چه کسانی در معرض کمبود ویتامین B1 قرار دارند؟
در موارد زیر احتمال ابتلا به کمبود ویتامین ب1 افزایش مییابد:
- افرادی که رژیم غذایی آنها سرشار از آرد سفید، شکر سفید و کربوهیدراتهای فرآوری شده است.
- افراد مبتلا به اختلالات کبدی
- اختلالاتی که از جذب تیامین جلوگیری میکند؛ مثل اسهال شدید
- رژیم غذایی که از منابع تیامین در آن به اندازه کافی استفاده نمیشود.
- افرادی که از برخی داروهای خاص مثل دیگوکسین استفاده میکنند.
سخن آخر
در این مقاله از داروخانه آنلاین مثبت سبز، همه چیز درباره ویتامین B1 برای شما عزیزان مورد بررسی قرار گرفت. در صورتی که علائم کمبود این ویتامین را در خود احساس میکنید، بهتر است با مراجعه به پزشک از قرص ویتامین ب 1 استفاده نمایید. با گنجاندن منابع غذایی ویتامین B1 در رژیم غذایی خود، سلامت جسم و روح خود و دیگر اعضای خانواده تان را ارتقا بخشید.
41 دیدگاه
سلام.وقت بخیر قرص بیوتین هلث و ویتامین b1 رو باید بخورم..مصرفشون درکنار هم با چ فاصله و چ موقع باید باشه؟
سلام کاربر گرامی
تداخلی از نظر جذب باهم ندارند. اما در صورت تمایل میتوانید ویتامین ب1 را صبح ها بعد از صبحانه و بیوتین را بعد از ناهار مصرف بفرمایید.
سلام و عرض ادب ،من مرد ۴۸ساله ام، دیسک کمر دارم،پزشک ویتامین ب۱ ۳۰۰و منیزیم تجویز کرد، داروخانه منیزیم پلاس داد که ۱۰۰ میلی گرم ب۱ دارد،صبح ب۱ ۳۰۰ یک عدد و شب منیزیم پلاس هم ب۱ ۱۰۰ میلی گرم داره، آیا باید مصرف کنم و۴۰۰ میلی گرم ب۱ ضرر ندارد،یا دارو رو پس بدم و منیزیم معمولی بگیرم؟؟؟
سلام کاربر گرامی
موردی ندارد. میتوانید استفاده بفرمایید. نیازی به پس دادن دارو نیست. بعد از اتمام این دوره میتوانید به صورت جداگانه مکمل ها را تهیه کنید و استفاده بفرمایید.
سلام من از قرص ویتامین ب ۱ استفاده کردم شدیدا سرفه میکنم آیا از عوارض قرص ویتامین ب ۱ هست
همراه محترم
سلام
معمولا مصرف این ویتامین سبب بروز سرفه نخواهد شد. لطفا حساسیت به این مکمل را بررسی کنید.
متشکرم
با سلام من مکمل بنفوتیامین for e رو که دارای ب1 و ب6 و ب12 هست رو به صورتی اینترنتی برای تقویت حافظه و رفع خستگی و افزایش انرژی سفارش دادم ولی وقتی چکش کردم مقدار ب 6 اون 200 میلی گرم بود و خیلی بیشتر از حد مجازی بود که توی اینترنت خوندم و ترسیدم که باعث آسیب عصبی بشه آیا میتونم این مکمل رو مصرف کنم یا اصلا مناسب من نیست؟ 29 سالمه و مشکل دیابتی هم ندارم
همراه محترم
سلام
مکمل های غذایی به منظور رفع نواقص رژیم غذایی مورد استفاده قرار میگیرند. توصیه میشود به صورت هفته ای یک الی دو عدد استفاده گردد. استفاده از مقادیر بالای مکمل ها میتواند سبب بروز عوارض کبدی و کلیویی گردد.
متشکرم
سلام آیا قرص ب ۱ ۳۰۰ اشتها رو زیاد میکنه ممنونم
سلام و عرض ادب
خیر همراه گرامی باعث افزایش اشتها نمی شود.
سلام
من موقع ورزش و کار کردن ضربان قلبم خیلی تند و کوبنده هست و موقع بلند کردن اجسام لرزش دست دارم ایا ویتامین ب۱ در بهبود این وضعیت تاثیر داره
به نظر شما راه درمانش چی هست . ممنونم
سلام کاربر گرامی
به متخصص قلب و عروق جهت بررسی دقیق تر مراجعه نمایید و به صورت سر خود دارو مصرف نکنید
سپاس از همراهی شما
سلام وقتتون بخیر ویتامین B1 300 رو کی مصرف کنم؟!
سلام و عرض ادب
همراه گرامی در هر زمانی از روز میتوانید آن را مصرف کنید، با این حال بهترین زمان مصرف آن صبح است.
سلام وقت بخیر دکتر عمومی برای گزگز پاهام برام قرص ب۱ ۳۰۰ گرفتن روزی یک عد میخاستم بدونم با قرص مترونیدازول و داکسی سایکلین تداخل نداره؟
همراه محترم
سلام
خیر تداخلی ندارد. ویتامین ب1 را 2 ساعت بعد از صبحانه استفاده کنید.
متشکرم
سلام وقت بخیر دکتر عمومی برای گزگز پاهام برام ب۱ ۳۰۰ گرفتن روزی یک عد میخاستم بدونم با قرص مترونیدازول و داکسی سایکلین تداخل نداره؟
همراه محترم
سلام
خیر تداخلی ندارد. ویتامین ب1 را 2 ساعت بعد از صبحانه استفاده کنید.
متشکرم
B1 برای التهاب تجویز کردن آیا درسته
همراه محترم
سلام
بله، بعضی مطالعات مشخص کرده اند که این ویتامین دارای خواص ضد التهابی به ویژه در سیستم عصبی می باشد.
سلام بنده یک قرص ویتامین ب۱ دیشب وقت سحری خوردم تا الان بدنم مورمور میشه انگار بدنم خواب رفته
من برای قدم مصرف می کنم 16 سال دارم
شما چه قرصی را توصیه می کنید.؟
با تشکر
با سلام کاربر گرامی،
برای افزایش رشد قدی میتوانید از مکمل ال_آرژنین استفاده نمایید.
سلام خسته نباشید
قرص B1 جویدنی است خوردنی است یا زیر زبانی؟
با سلام
دوست عزیز دوز مصرفی ب1 به دو صورت 100و 300 میباشدکه معمولا به شکل قرص میباشد
سلام آیا ویتامین b1 با b300فرق داره،؟اخه من روزی ب۳۰۰استفاده میکنم باید ب۱ هم استفاده کنم یا نه؟
سلام همراه گرامی، تفاوتی ندارد.
درود وقت بخیر برای درد دیسک کمر دکتر تجویز کرده قرص b1 .در روز چجوری مصرف کنم.ممنون
سلام کاربر گرامی
معمولا روزی یک عدد تجویز می شود اما حتما باید طبق دستور پزشکنان استفاده نمایید پس بهتر است دوباره به ایشان مراجعه نمایید.
سپاس از همراهی شما
سلام من می خواستم منیزیوم و ویتامین ب۱ ۳۰۰ و امگا فلکس برای تقویت حافطه ام برای امتحانم استفاده کنم و ازمایش هم دادم و کمبودی ندارم نحوه مصرف میگید؟ ب۱ ۳۰۰ مصرف هر روز بعد از صبحانه بده؟ چطور باید باشه
و برای تقویت حافطه و رفع خستگی چه مواردی پیشنهاد می کنید؟
سلام کاربر گرامی
برای راهنمایی بهتر در مورد مکمل هایی که ذکر کردید باید سن خود را ذکر نمایید.
برای تقویت حافظه اگر بیماری خاصی ندارید مکمل هایی نظیر نروزان و منتال انرژی عملکرد بهتری دارند.
سپاس از همراهی شما
۲۹
برای تقویت حافظه مکمل های ذکر شده کافی است و با توجه به سن اگر مشکل خاصی ندارید مصرف ب1 نیازی نیست و امگا هم هفته ای 2 تا 3 بار کافیست.
سلام دکتر صاحب محترم/ محترمه من برای یهو عصبی شدن مشکلی روانی داشتن با اندک حرف باید چکار کرد دل همه را لرزاندن میشه با دارو یا خوراک تداوی کرد
درودبرشما نشر دانش از همه عبادتها بالاتر
سلامت باشید
سلام .من از ویتامین ب۱.استفاده میکنم به کم خونی کمک میکنه بهترین قرص برای کم خونی چیه .ممنونم
سلام کاربر گرامی
شما میتوانید از مکمل هایی مثل فررودین ، ففول، فروگلوبین و… استفاده کنید.
سپاس از همراهی شما
با سلام دکتر قلب رفتم و یکی از قرص ها ویتامین ب۱ ۳۰۰ هستو اندازه صد عدد هر روز نوشته.آیا خوردن زیادش خطرناکه ؟ایا با قرص مکمل ویتامین مردان تداخل دارد؟
سلام کاربر گرامی
خیر مصرف آن مشکلی ندارد و با مکمل ها نیز تداخلی ندارد.
سپاس از همراهی شما
من برای بهبود اعصاب از ب1 استفاده می کنم و عالیه
با عرض ادب سلام به دوکتورصاحبان
زود عصبی میشم کنترول خودمو از دست میدهم باید چه کار کنم از دست این کارم همه از دستم رنجیدن باید چه کار کنم کافی هست که راهنماییم کنید