عوارض قرص سلنیوم و خطرات مصرف بیش از حد آن

سلنیوم یک ماده معدنی کمیاب و ضروری است که در خاک یافت می‌شود و خوشبختانه در برخی مواد غذایی نیز می‌توان آن را پیدا کرد. این ماده معدنی در بدن تولید نمی‌شود اما در عملکرد صحیح سیستم ایمنی بدن نقش داشته و بسیاری وظایف مهم دیگر را نیز بر عهده دارد. سلنیوم را از طریق خوردن برخی مکمل‌های غذایی نیز می‌توان برای بدن تامین کرد. در این مقاله قصد داریم پس از توضیح در مورد فواید سلنیوم، به عوارض قرص سلنیوم و مشکلات ناشی از کمبود آن بپردازیم.

برای آگاهی از قیمت قرص سلنیوم ایرانی و خارجی با یک کلیک وارد داروخانه آنلاین مثبت سبز شوید.

فواید استفاده از قرص سلنیوم

از جمله مهم‌ترین فواید سلنیوم آنتی اکسیدان بودن آن است. بنابراین مصرف قرص سلنیوم می‌تواند با اثرات مخرب رادیکال‌های آزاد که منجر به تولید سلول‌های سرطانی می‌شوند، مقابله ‌کند. از دیگر فواید استفاده از قرص سلنیوم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش مقاومت بدن در برابر آلاینده‌ها
• کمک به شادابی و جوان‌سازی پوست
• کنترل عملکرد صحیح غده تیروئید
• افزایش قدرت باروری در مردان
• کاهش درد و التهاب مفاصل
• تقویت سیستم ایمنی بدن
• بهبود سلامت قلب و عروق
• افزایش سلامت مو

از قرص سلنیوم معمولا برای درمان یا جلوگیری از کمبود این عنصر در بدن استفاده می‌شود. سلنیوم در داروهای جایگزین به عنوان کمک کننده برای درمان تیروئیدیت هاشیموتو (یک اختلال خود ایمنی تیروئید) و برای درمان کلسترول بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عوارض قرص سلنیوم چیست ؟

استفاده طولانی مدت از قرص سلنیوم یا مصرف آن در دوزهای بالا می‌تواند منجر به بروز عوارض جانبی و مشکلاتی در بدن شود که گاه خطراتی را به دنبال دارند. عوارض قرص سلنیوم معمولا زمانی به وجود می‌آید که بیش از مقدار توصیه شده مورد استفاده قرار بگیرد. اگر از این قرص طبق دستور پزشک یا دستوری که روی بسته‌بندی محصول موجود است، استفاده شود اغلب عوارض جانبی خاصی نخواهد داشت.

هر یک از موارد زیر می‌توانند از عوارض قرص سلنیوم باشند:

• کمبود انرژی همراه با احساس خستگی زیاد
• بثورات پوستی و ریزش مو
• رگه‌های سفید روی ناخن
• طعم فلز و بوی بد دهان
• حالت تهوع و استفراغ
• ماهیچه‌های دردناک
• کبودی و خونریزی
• احساس لرز
• گرگرفتگی

قرص سلنیوم ممکن است به جز موارد قید شده در بالا عوارض جانبی دیگری نیز داشته باشد که در صورت مشاهده هر یک از آنها فورا باید مصرف دارو را قطع نموده و به پزشک مراجعه کرد.

مصرف بیش از حد سلنیوم

همان طور که گفته شد، بدیهی است که هر دارو یا مکملی در صورتی که بیش از مقدار توصیه شده مصرف شود، عوارضی نیز به دنبال خواهد داشت. عوارض قرص سلنیوم در صورت مصرف بیش از حد آن موجب مسمومیت دارویی شده و حتی می‌تواند خطر مرگ را به دنبال داشته باشد. اگر در خود یا فردی که از مکمل سلنیوم استفاده می‌کند، متوجه علائمی همچون از دست دادن هشیاری یا تنگی نفس شدید، حتما با اورژانس تماس بگیرید.

مسمومیت با قرص سلنیوم

گفتیم که حداکثر دوز مصرفی قرص سلنیوم در یک روز 400 میکروگرم می‌تواند باشد بنابراین بخشی از عوارض قرص سلنیوم می‌تواند به دلیل مسمومیت با این مکمل اتفاق بیفتد. مسمومیت زمانی به وجود می‌آید که بیش از مقدار توصیه شده از این قرص استفاده شود. علائم مسمومیت با قرص سلنیوم شبیه مسمومیت با آرسنیک بوده و مهم‌ترین آنها شامل موارد زیر می‌شود:

ریزش مو از عوارض جانبی مصرف بیش از حد سلنیوم

اگرچه قرص سلنیوم درمانی موثر برای ریزش مو به شمار می‌آید اما مصرف خارج از دوز آن می‌تواند نتیجه‌ای کاملا عکس به دنبال داشته باشد. یکی از اصلی‌ترین نشانه‌های مسمومیت با دوزهای بالای selenium شروع ریزش ناگهانی مو است. در این صورت مصرف مکمل سلنیوم باید قطع شده و با پزشک مشورت شود.

خطوط سفید روی ناخن

یکی دیگر از علائمی که ممکن است به مصرف بیش از حد سلنیوم مرتبط باشد، ظاهر شدن خطوط افقی سفید روی ناخن‌ها و حتی التهاب ناخن‌ها است. سلنیوم می‌تواند رشد ناخن‌ها و همچنین استحکام آنها را بهبود بخشد اما تجمع زیاد آن در بدن سلامت ناخن‌ها را به خطر خواهد انداخت.

تنفس همراه با بوی سیر، طعم فلز در دهان، تهوع، استفراغ و خستگی بیش از حد نیز از دیگر علائم مسمومیت با ماده معدنی سلنیوم هستند.

آسیب به کبد و کلیه از عوارض مصرف بیش از حد سلنیوم

در صورتی که به مقدار مصرف توجه نداشته باشید، عوارض قرص سلنیوم می‌تواند تا به آنجا پیش رود که حتی به کبد و کلیه نیز آسیب برساند و عملکرد آنها را دچار اختلال کند. تجمع بیش از حد سلنیوم در بدن حتی ممکن است منجر به لخته شدن خون شود و مشکلات قلبی نیز پدید آورد. دقت کنید که شما به عنوان یک فرد بزرگسال در هر روز تنها به 55 میکروگرم سلنیوم نیاز دارید که در بیشتر موارد با خوردن مواد غذایی این نیاز برطرف می‌شود. بنابراین با هدف تقویت سیستم ایمنی، پیشگیری از کرونا یا دیگر مسائل خودسرانه مقدار مصرف قرص سلنیوم را افزایش ندهید.

افزایش ریسک ابتلا به دیابت با مصرف زیاد سلنیوم

بر اساس برخی از مطالعات می‌توان گفت که اگر به مدت طولانی از سلنیوم در مقادیری بیش از مقدار توصیه شده روزانه (55 میکروگرم) استفاده شود، احتمال ابتلا به بیماری دیابت افزایش خواهد یافت اما در این زمینه نیز مطالعات بیشتری باید صورت گیرد.

مقدار نیاز روزانه بدن به سلنیوم

نیاز روزانه بدن به سلنیوم در سنین مختلف متفاوت است اما به طور کلی می‌توان گفت که هر فرد بزرگسال روزانه به 55 میکروگرم سلنیوم در رژیم غذایی خود نیاز دارد. زنان در دوران بارداری و شیردهی باید مقدار سلنیوم بیشتری مصرف کنند. در دوران بارداری 60 میکروگرم سلنیوم و در دوران شیردهی 70 میکروگرم سلنیوم برای حفظ سلامت بدن بانوان نیاز است. اگرچه کمبود سلنیوم در جهان یک بیماری شایع به حساب نمی‌آید اما در بسیاری از افراد نیز دیده می‌شود. برای اینکه عوارض قرص سلنیوم گریبانگیر شما نشود، فراموش نکنید که هرگز بیش از 400 میکروگرم (2 قرص 200 میکروگرمی) در روز نباید از آن استفاده نمایید.

عوارض سلنیوم سولفاید

سلنیوم سولفاید نوعی ترکیب حاوی عنصر سلنیوم است که معمولا جهت از بین بردن شوره سر در شامپوهای ضد شوره مورد استفاده قرار می‌گیرد و مصرف خوراکی ندارد. این شامپو شوره و عفونت‌های احتمالی در پوست سر را تسکین می‌بخشد. با استفاده از این شامپو عموما عارضه جانبی خاصی دیده نمی‌شود اما در موارد نادر ممکن است فرد دچار آلوپسی، خارش سر، سوزش پوست سر، تغییر رنگ مو و اختلال در تعادل چربی پوست سر شود. با مشاهده این علائم باید با پزشک پوست و مو مشورت کرد.

موارد هشدار و احتیاط در مورد مصرف مکمل سلنیوم

در برخی موارد لازم است تا پیش از شروع مصرف مکمل سلنیوم حتما پزشک را در جریان قرار دهید زیرا ممکن است دوز مصرفی و مورد نیاز شما با دیگران متفاوت باشد. در موارد زیر حتما با پزشک خود مشورت کنید تا دقیقا دوز مورد نیاز شما را تعیین نماید:

• ابتلا به بیماری‌های کلیوی و دیالیز شدن
• مصرف هر نوع داروی خاص
• دوران بارداری و شیردهی
• کم‌کاری غده تیروئید
• سرطان پوست

کمبود سلنیوم در ایران

در برخی کشورها کمبود سلنیوم بیش از سایرین به چشم می‌خورد و کشور ما نیز از آن دسته است. سلنیوم از طریق خاک جذب گیاه می‌شود و خاک ایران از لحاظ سلنیوم فقیر است و به همین دلیل گیاهی که در چنین خاک‌هایی رشد می‌کند، سلنیوم را از طریق خاک جذب نمی‌کند. در صورتی که در تغذیه دام و طیور از گیاهان حاوی سلنیوم استفاده شود، سلنیوم گیاه وارد شیر، گوشت و تخم مرغ شده و انسان نیز می‌تواند از آن بهره‌مند شود.

مواد غذایی حاوی سلنیوم

سلنیوم از جمله املاح معدنی است که می‌توان آن را از طریق خوردن مواد غذایی برای بدن تامین کرد. ماهی یکی از غنی‌ترین خوراکی‌های حاوی سلنیوم است. ماهی‌هایی مانند سالمون و ساردین بیش از 50 میکروگرم سلنیوم را در خود جای داده‌اند. در گوشت گاو، مرغ و بوقلمون نیز مقادیر بالایی از سلنیوم را می‌توان یافت. تخم مرغ، مغزها، غلات، حبوبات، برنج قهوه‌ای، دانه آفتاب‌گردان، قارچ، اسفناج، شیر، ماست و موز نیز از جمله مواد غذایی حاوی سلنیوم بالا محسوب می‌شوند.

سخن نهایی

با وجود اینکه کمبود سلنیوم به عنوان یک بیماری رایج در سراسر جهان شناخته نمی‌شود اما از آنجایی که خاک ایران از لحاظ این عنصر فقیر است، افراد بسیاری در کشور ما درگیر کمبود سلنیوم هستند و از مکمل‌های آن استفاده می‌کنند. آگاهی از عوارض قرص سلنیوم که در این مطلب به طور کامل شرح داده شد، به شما کمک می‌کند تا در مصرف مکمل آن بااحتیاط عمل کرده و به مسمومیت دارویی مبتلا نشوید. همراهی با مقالات مجله آنلاین مثبت سبز به شما کمک می‌کند تا دانش پزشکی و اطلاعات عمومی خود را روز به روز افزایش دهید.