علائم کمبود آهن شامل خستگی، ضعف بدنی، رنگ‌پریدگی، شکنندگی ناخن‌ها، سردرد و سردی دست و پا میشود. به طور معمول کمبود آهن و در نتیجه بروز کم‌خونی در زنان بیش از مردان بوجود می‌آید. به منظور درمان کم‌خونی ایده‌آل‌ترین راهکاری که در کوتاه مدت نتیجه مطلوبی عاید خواهد کرد، مصرف قرص آهن خارجی یا ایرانی است. این مکمل برای برخی از افراد عوارضی همچون حالت تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست، سردرد و… به همراه دارد. اما آیا قرص آهن در چاقی و اضافه وزن هم نقشی دارد؟ تاثیر قرص آهن در چاقی را در این مطلب بررسی خواهیم کرد.
آیا قرص آهن سبب افزایش وزن میشود؟
در هیچ‌یک از منابع علمی ذکر نشده که قرص آهن و افزایش وزن ارتباطی مستقیم با یکدیگر دارند. چاقی بر اثر مصرف مکمل آهن را حتی نمی‌توان به عنوان یکی از عوارض جانبی نادر این مکمل در نظر گرفت. با این حال برخی از افراد به ویژه خانم‌ها اذعان می‌دارند که پس از مصرف مکمل آهن دچار افزایش وزن شده‌اند. در واقع باید گفت که در مورد تاثیر قرص آهن در چاقی تاکنون تحقیقات اندکی صورت گرفته و برای حمایت از این نوع ادعاها به اندازه کافی شواهد علمی وجود ندارد.
در سال 2016 یک مطالعه کوچک در استانبول نشان داد که ارتباط مستقیمی بین مکمل آهن و افزایش وزن وجود دارد. 33 بیمار به مدت 3 ماه تحت نظر قرار گرفتند و در این مدت 30 بیمار وزن اضافه کردند. در 3 نفری که وزن اضافه نکرده بودند، هیچ افزایشی در هموگلوبین نیز دیده نشد. برای اطلاعات بیشتر شما باید بگوییم که هموگلوبین پروتئینی غنی از آهن است که اکسیژن را در خون حمل می‌کند. این مطالعه کوچک نشان داد که افزایش سطح هموگلوبین با افزایش وزن احتمالا مرتبط است. اما این تنها یک مطالعه بود و تحقیقات بیشتری در این مورد نیاز است.
اما از آن زمان شواهد جدیدتری منتشر شده‌اند. مهم‌تر از همه، یک مطالعه آینده‌نگر در سال ۲۰۲۵ روی ۱۱۹ فرد ۱۸ تا ۴۵ ساله نشان داد که بعد از سه ماه درمان خوراکی آهن، میانگین وزن، BMI، درصد چربی، دور کمر و حتی بعضی شاخص‌های اشتها کاهش پیدا کردند. یک مطالعه کوچک‌تر در سال ۲۰۱۴ نیز روی زنان مبتلا به کم‌خونی فقر آهن کاهش وزن و BMI پس از درمان آهن را گزارش کرده بود.
به عبارت دیگر:
شواهد علمی فعلی نشان نمی‌دهند که مکمل آهن به‌طور مستقیم و قابل‌پیش‌بینی باعث افزایش وزن شود. مطالعات انجام‌شده نتایج یکسانی نداشته‌اند و حتی پژوهش‌های جدیدتر کاهش وزن و BMI پس از درمان کمبود آهن را گزارش کرده‌اند؛ بنابراین افزایش وزن، اثر قطعی یا معمول قرص آهن محسوب نمی‌شود.
کمبود آهن چه ارتباطی با تغییر وزن دارد؟
به نظر می‌رسد که افزایش وزن بیشتر جزء عوارض کمبود ماده معدنی آهن در بدن باشد تا مصرف قرص آهن. علت این مسئله را به این شکل می‌توان عنوان کرد که برای فعال کردن هورمون‌های تیروئیدی که در متابولیسم نقش دارند، بدن انسان به سطوح مناسبی از عنصر آهن نیاز دارد. کمبود آهن، سطوح پایین هورمون تیروئید را در پی خواهد داشت و با ایجاد اختلال در متابولیسم ممکن است منجر به افزایش وزن شود.
از طرف دیگر همان‌طور که شرح دادیم کمبود آهن با علائمی همچون ضعف و خستگی همراه است. احساس خستگی مداوم موجب میشود تا فرد مبتلا به کم‌خونی توانایی کمتری برای فعالیت فیزیکی و ورزش داشته باشد. این مسئله کنترل وزن را دشوار کرده و در واقع بی‌تحرکی و نسوزاندن کالری منجر به افزایش وزن خواهد شد. احساس خستگی زیاد همچنین ممکن است میل به غذا خوردن را در بعضی از اشخاص بیشتر کرده و به این ترتیب نیز موجب چاقی شود.
کدام قرص آهن چاق کننده است؟
هیچ‌یک از مکمل‌های آهن به‌طور استاندارد با هدف افزایش وزن تولید نمی‌شوند و شواهد کافی وجود ندارد که یک نوع یا برند خاص آهن مستقیما چاق‌کننده باشد. فروفورت، فیفول، هماتینیک، فرودین، ایزن پلاس، فرفولیک و سایر مکمل‌های آهن برای تامین آهن و کمک به اصلاح کمبود آن استفاده می‌شوند و تاثیری در افزایش وزن ندارند.
تاثیر قرص آهن در چاقی صورت
گفتیم که از نظر علمی شواهد کافی برای اینکه مصرف قرص آهن با افزایش اشتها یا وزن همراه است، وجود ندارد. اما برخی از افراد اظهار می‌کنند که همزمان با مصرف قرص آهن دچار افزایش وزن شده‌اند. اگر شما جزء این افراد باشید، قطعا همزمان با افزایش وزن، صورتتان نیز پرتر و چاق‌تر خواهد شد. اما اگر وقتی مکمل آهن میخورید، افزایش وزنی حس نمی‌کنید، پس صورت شما نیز چاق‌تر نخواهد شد. دقت کنید که هیچ مکملی از جمله آهن ممکن نیست بتواند به طور موضعی تنها روی یک قسمت از بدن یعنی صورت تاثیر داشته و در بقیه اندام‌ها بی‌تاثیر باشند. نتیجه آنکه اگر با قرص آهن دچار افزایش وزن می‌شوید، پس صورتتان هم چاق‌تر خواهد شد؛ در غیر این صورت خیر.
اگر هنگام مصرف قرص آهن وزن اضافه کردیم چه کنیم؟
اگرچه تاثیر قرص آهن در چاقی از لحاظ علمی تائید شده نیست اما اگر شما حس میکنید این مکمل باعث چاق شدن شما میشود و شما مایل به چاقی نیستید، این مسئله را با پزشک خود در میان بگذارید تا علل دقیق افزایش وزن شما را مورد بررسی قرار دهد. احتمال دارد که وقتی جذب آهن در خون شما کامل شده و سطح آن به حالت عادی برمی‌گردد، اشتها و انرژی بیشتری پیدا کنید و همین مسئله عاملی برای افزایش وزن شما شود.
اگر چنین است به منظور کاهش وزن غذاهای سالم را در رژیم غذایی خود گنجانده و به طور مرتب ورزش کنید تا دچار افزایش وزن ناخواسته نشوید. به طور معمول پزشکان توصیه می‌کنند که همه افراد جهت کنترل وزن و جلوگیری از بیماری‌ها حداقل 150 دقیقه ورزش با شدت متوسط در هر هفته داشته باشند. میوه و سبزجات تازه، پروتئین بدون چربی، غلات کامل، لبنیات کم‌چرب، روغن‌های سالم مثل روغن زیتون و مغزها و دانه‌ها بهترین خوراکی‌هایی هستند که گنجاندن آنها در رژیم غذایی هم در کاهش وزن موثر است و هم در رفع کم‌خونی.
عوارض قرص آهن
خیلی بعید است که مکمل‌های آهن در دوزهای توصیه شده عارضه خطرناکی داشته باشند. قرص آهن در بعضی از افراد عوارضی همچون ناراحتی معده، حالت تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست و مدفوع تیره‌رنگ ایجاد می‌کند. مکمل‌های آهن به ویژه در دوران بارداری ممکن است موجب یبوست شوند. در این صورت افزودن فیبر به رژیم غذایی احتمالا به رفع یبوست کمک خواهد کرد. به منظور کاهش خطر عوارض قرص آهن مصرف این مکمل را از دوزهای پایین آغاز کرده و کم‌کم افزایش دهید.
دقت کنید که مصرف بیش از حد آهن می‌تواند به کبد، قلب و پانکراس آسیب رسانده و مسومیت ایجاد نماید. علائم مسمومیت با آهن معمولا ظرف 6 تا 24 ساعت پس از مصرف آشکار میشود و شامل استفراغ شدید، اسهال، درد شکم یا مدفوع خونی است.
سخن پایانی
تاکنون در مورد تاثیر قرص آهن در چاقی تحقیقات اندکی صورت گرفته است. نتیجه برخی پژوهش‌ها نشان داده است که این مکمل ممکن است در بعضی از افراد سبب افزایش وزن شود و رابطه‌ای بین سطح هموگلوبین و افزایش وزن وجود داشته باشد. همچنین بعضی از گزارش‌های مردمی نیز نشان می‌دهد که بعضی از اشخاص پس از خوردن مکمل آهن وزن بیشتری پیدا کرده‌اند. با این حال این موضوع از لحاظ علمی تائید شده نیست و نمی‌توانیم بگوییم که هر کس قرص آهن بخورد چاق خواهد شد. از نظر علمی چاقی حتی جزء عوارض ناشی از مکمل آهن نیز به شمار نمی‌آید.
در صورتی که پاسخ به دغدغه‌ها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
24 دیدگاه
من زیرچشمم سیاه کاهش وزن دارم اما شدید نیست دلم میخاد بیشتر صورتم پر تر بشه خیلی زشتم😥
با سلام و وقت بخیر
چاقی موضعی مقدور نمی باشد اما برای سلامت پوست و مو می توانید از مکمل قرص مخمر آبجو هلث اید hsjthni klhddn.
سلام من از موقعی که این قرص و دکتر بهم داده وگفته حتما باید بخوری اضافه وزن زیادی گرفتم باید چکار کنم
همراه محترم
سلام
مصرف مکمل های آهن نمیتواند سبب افزایش وزن شود. اما کمبود آهن به علت بروز خستگی و کاهش تحرک این مورد را بدنبال خواهد داشت.
متشکرم
سلام وقت تون بخیر ایا قرص فرودین چاق کننده است
همراه محترم
سلام
خیر این مکمل اثر افزایش دهنده وزن یا اشتها را ندارد.
متشکرم
سلام وقت بخیر من کمبود وزن شدید دارم چه دارویی پیشنهاد میکنید؟
با سلام و وقت بخیر
در ابتدا بهتر است دلیل کمبود وزن بررسی شود و سپس در کنار رژیم غذایی رعایت شده می توانید از مکمل پودر گین آپ بزرگسالان کارن استفاده کنید.
سلام.
من زیر چشم‌هام خیلی سیاهه ب حدی که مرتب مشخصه حتی از دور
چ قرصی بخورم؟
سلام کاربر گرامی
از کرم ها و سرم های حاوی کافئین مثل سرم کافئین ویتالیر جهت رفع سیاهی دور چشم استفاده کنید
سپاس از همراهی شما
سلام وقتتون بخیر من مریض پیوند کلیه هستم دوکتور برام قرص آهن تجویز کرده پانزده روز میشه استفاده کرد م الان دور میشه سرد درد شیدید با حالت تهو دارم چکار باید کرد
همراه محترم
سلام
لطفا مصرف مکمل را قطع و به پزشک معالج مراجعه کنید.
متشکرم
سلام من بخاطره مصرف نکردن قرص های آهن در بچگی تو سن 17 سالگی بدنی ضعیف و کم خون دارم بدون معاینه دکتر از ی قرص آهن قوی هر شب قبل خواب دارم استفاده میکنم تغییر مثبتی حس نمیکنم از وقتی میخورم روز ها خیلی خستم و همش چرت میزنم پست صورتم کدر شده و زیر چشام به قبل خیلی سیاه شده میخواستم علت شو بپرسم
سلام کاربر گرامی
مصرف قرص آهن بدون انجام آزمایش اشتباه است شاید شما به آهن اضافه نیازی نداشته باشید بهتر است فعلا استفاده از آن را قطع کرده و آزمایش دهید.
علائمی که ذکر کردید “می تواند” ناشی از زیاد بودن آهن باشد.
سپاس از همراهی شما
سلام من کم خونی شدید ناشی از فقر آهن دارم.ذخیره آهن دیگه ندارم.قرص فروفروت تجویز کردند،موثر هست؟
شنیدم چاق کننده است درسته؟
سلام کاربر گرامی
انتخاب نوع قرص آهن برای افرادی که کم خونی دارند باید با توجه به آزمایش خون انجام شود اگر پزشک با توجه به آزمایشتان فروفورت تجویز کرده اند پس آن را ادامه دهید.
این مکمل آهن باعث چاقی نمی شود.
سپاس از همراهی شما
سلام وقت بخیرک:من حدود یک سال پیش برای عمل بینی ازمایش دادم که متاسفانه عملم نکرد به اطر کم خونی و تو ی ماه سرم خون زدم تا اوکی شدم و عمل کردم ولی دکتر قرص گلوبیفر بهم دادن تا اخر بخورم .میخواستم بدونم چاق کنندس؟
سلام کاربر گرامی
گلوبیفر یک مکمل آهن است و روی وزن تاثیری ندارد.
سپاس از همراهی شما
شربت راسیپ هم خوبه بجای مکمل گین اپ
سلام من ۱۴ سالمه ازمایش دادم کم خونی دارم کمبود وزن هم دارم رفتم دکتر قرص داد تا یک ماه خوردم تاثیری نداشت🥺😞لطفا بگید چه قرص یا شربتی بخورم عوارض نداشته باشه
سلام کاربر گرامی
برای درمان کم خونی حتما باید آزمایش ها کنترل شوند تا نوع کم خونی شما مشخص بشه و متناسب با اون درمان انجام بشه.
برای افزایش وزن میتوانید از مکمل gain up برند کارن استفاده کنید. همچنین مصرف مکمل های زینک مثل شربت زینک پلاس یوروویتال نیز توصیه می شود.
لینک گین آپ: https://mosbatesabz.com/product/karen-gain-up-children-supplement-300-g/
سپاس از همراهی شما
سپاس
این مکمل در داروخانه ها هم گیر میاد؟
سلام. من همه علائم کم خونی را دارم. 20 سالمه. چی بخورم؟
سلام کاربر عزیز
کم خونی تنها با آزمایش مشخص می شود. و انواع مختلفی دارد.