در مورد “دراکولای هورمونها” تاکنون چیزی شنیدهاید؟ این اصطلاح را به هورمون ملاتونین نسبت میدهند. چرا؟ چون این هورمون فقط به هنگام شب و در تاریکی فعال میشود. ملاتونین نام یکی از هورمونهای موجود در بدن است که آن را به نام هورمون خواب نیز میشناسند. اگر از اختلال خواب رنج میبرید، ممکن است مقدار هورمون ملاتونین در بدن شما کمتر از حد معمول باشد. در این موارد میتوانید از انواع قرص ملاتونین که در داروخانهها موجود است استفاده کنید. همراه ما باشید تا با بهترین قرص ملاتونین در این مطلب آشنا شوید.
ملاتونین چیست و چه تاثیری روی خواب دارد؟
ملاتونین یک هورمون ویژه است که فقط در تاریکی ترشح شده و بدن شما را برای خواب آماده میکند. به طور معمول سطح ملاتونین در بدن حدود 2 ساعت قبل از خواب افزایش مییابد و همین موضوع سبب میشود تا احساس خوابآلودگی در شما بوجود آید. ملاتونین نه تنها به شما کمک میکند که احساس خوابآلودگی داشته باشید، بلکه این تاثیر را نیز دارد که بدن شما در حالت خواب بماند. مطالعات نشان میدهد که به طور کلی سطح ملاتونین در خون حدود 12 ساعت در حد بالا باقی میماند و به هنگام روز از مقدار آن کاسته خواهد شد.
در بدن اکثر افراد ملاتونین به اندازه کافی تولید میشود و بدون هیچ مشکلی به خواب میروند. اما همه افراد هم آنقدر خوششانس نیستند که سطوح ملاتونین در بدن آنها کاملا مناسب باشد. در این موارد میتوان به منظور حل مشکل خواب از ملاتونین به شکل مصنوعی و در قالب قرص یا کپسول استفاده نمود.
قرص ملاتونین چیست و چه فوایدی دارد؟
قرص و مکملهای ملاتونین به تنظیم چرخه خواب کمک میکنند. یکی از معدود هورمونهایی که بدون نیاز به نسخه پزشک در داروخانهها قابل فروشند، مکملهای ملاتونین هستند. سطح ملاتونین در بدن میتواند در طول زمان و به دلایل مختلف دچار تغییر شود و شما ناچار به مصرف قرص ملاتونین برای حل این مشکل شوید.
عواملی همچون افزایش سن، استرس، اختلال در ریتم شبانهروزی خواب (شیف کاری شب)، قرار گرفتن در معرض نور به هنگام شب و کشیدن سیگار و دخانیات از عواملی هستند که سطح هورمون ملاتونین را در بدن کاهش میدهند.
انواع قرص ملاتونین و دوزهای آن
مکملهای ملاتونین با دوزهای مختلفی عرضه میشوند و بالاتر بودن دوز لزوما به معنی اثر بهتر برای خواب نیست. مقدار مناسب ملاتونین به علت اختلال خواب، سن، نوع فرآورده و شرایط فرد بستگی دارد. دوزهای 1، 2، 3، 5 و 10 میلیگرم از دوزهای شناختهشده ملاتونین هستند و فرآوردههای با مقادیر پایینتر مانند 0.5 میلیگرم نیز وجود دارند. در جدول زیر میتوانید دوزهای رایج که در ایران نیز قابل دسترسی هستند را بررسی کنید:
| دوز ملاتونین | کاربرد رایج | بیشتر برای چه شرایطی مطرح است؟ |
|---|---|---|
| 0.5 میلیگرم | دوز بسیار پایین برای کمک به تنظیم ساعت بیولوژیک بدن | بیشتر در افرادی که به مقدار کمی ملاتونین نیاز دارند و در برخی مشکلات ریتم شبانهروزی |
| 1 میلیگرم | کمک به شروع خواب و تنظیم چرخه خواب و بیداری | مشکلات خفیف در به خواب رفتن و افرادی که ترجیح داده میشود با دوز پایین شروع کنند |
| 2 میلیگرم | کمک به بیخوابی، بهخصوص در فرم آهستهرهش | دوز رایج در فرآوردههای آهستهرهش؛ 2 میلیگرم آهستهرهش در برخی راهنماها برای بیخوابی کوتاهمدت، بهویژه در افراد بالای 55 سال، استفاده میشود |
| 3 میلیگرم | کمک به شروع خواب و تنظیم ریتم خواب | یکی از دوزهای رایج مکملی؛ همچنین دوز 3 میلیگرم در برخی منابع برای جتلگ بزرگسالان مطرح شده است |
| 5 میلیگرم | دوز متوسط تا بالا برای مشکلات خواب | بیشتر در فرآوردههای مخصوص بزرگسالان و زمانی که مقادیر پایینتر پاسخ کافی ایجاد نکردهاند |
| 10 میلیگرم | دوز بالای ملاتونین | در برخی فرآوردهها و بعضی برنامههای درمانی تخصصی دیده میشود و دوز شروع معمول برای مشکلات ساده خواب محسوب نمیشود |
به طور کلی برای انتخاب بهترین دوز ملاتونین نباید صرفا به عدد درجشده روی محصول توجه کرد؛ نوع مشکل خواب نیز اهمیت دارد. برای مثال، ملاتونین معمولی بیشتر برای کمک به شروع خواب استفاده میشود، در حالی که فرآوردههای آهستهرهش ملاتونین را طی مدت طولانیتری آزاد میکنند و ممکن است برای حفظ خواب در طول شب مناسبتر باشند.
فرق ملاتونین 3 و 5 میلیگرم چیست؟
تفاوت اصلی ملاتونین 3 و 5 میلیگرم در مقدار ماده موثره است؛ قرص 5 میلیگرمی حدود 67 درصد ملاتونین بیشتری نسبت به دوز 3 میلیگرم دارد. با این حال، بیشتر بودن دوز به معنی خوابآوری بهتر یا اثر بیشتر برای همه افراد نیست:
- ملاتونین 3 میلیگرم یکی از دوزهای رایج برای کمک به تنظیم چرخه خواب، به خواب رفتن و جتلگ است.
- در حالی که دوز 5 میلیگرم ممکن است در افرادی مطرح شود که مقدار پایینتر برای آنها اثر کافی نداشته است.
همچنین با افزایش دوز، احتمال بروز عوارضی مانند خوابآلودگی روز بعد، سردرد یا سرگیجه نیز ممکن است بیشتر شود؛ بنابراین انتخاب بین ملاتونین 3 و 5 میلیگرم باید متناسب با نیاز فرد باشد.
کدام دوز قرص ملاتونین قویتر است؟
از نظر مقدار ماده موثره، قرص ملاتونین 10 میلیگرم نسبت به دوزهای 5 و 3 میلیگرم دوز بالاتری دارد و میتوان آن را قویتر دانست؛ اما دوز بالاتر لزوما به معنی تاثیر بهتر بر خواب نیست. بسیاری از افراد ممکن است با دوزهای پایینتر مانند 1، 2 یا 3 میلیگرم پاسخ مناسبی دریافت کنند و افزایش بیدلیل دوز میتواند احتمال عوارضی مانند خوابآلودگی روز بعد، سردرد یا سرگیجه را بیشتر کند.
اثر ملاتونین با افزایش دوز همیشه به همان نسبت بیشتر نمیشود و در یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز منتشرشده در Journal of Pineal Research در سال 2024، 26 کارآزمایی تصادفی با مجموع 1689 مشاهده را بررسی کرده است. طبق این آنالیز:
اثر ملاتونین بر کاهش زمان به خواب رفتن و افزایش کل زمان خواب، در دوز ۴ میلیگرم در روز به اوج رسید.
از طرف دیگر، دوزهای بالاتر میتوانند احتمال عوارضی مانند خوابآلودگی، سردرد و سرگیجه را افزایش دهند. بنابراین اگر فردی با دوز پایینتر مثل 3 میلیگرم نتیجه مناسبی میگیرد، بالاتر بردن دوز با هدف قویتر شدن قرص الزاما باعث خواب بهتر نخواهد شد.
معرفی بهترین قرص ملاتونین ایرانی موجود در داروخانه
در اینجا از میان محصولات موجود در بازار بهترین مکملهای ملاتونین ایرانی را به شما معرفی میکنیم:
کپسول ملاتونین ملاتومکس هرباویوا
علاوه بر ملاتونین عصاره گیاهانی همچون اسطوخدوس، بابونه و بادرنجویه را نیز میتوانید در این محصول بیابید تا به بهبود خواب به بهترین شکل ممکن کمک شود. کپسول ملاتونین ملاتومکس هرباویوا نیز باید روزانه 1 عدد و 1 ساعت قبل از خواب مورد استفاده قرار گیرد. تا ۵ ساعت بعد از مصرف ملاتومکس از رانندگی و کار با ماشین آلات باید پرهیز شود. ترکیبات موثر موجود در این کپسول بر سیستم عصبی مرکزی اثر گذاشته و به این ترتیب کیفیت خواب را بهبود میبخشند. گیاهان موجود در این محصول ضد تشنج و آرامشبخش بوده و اضطراب را کاهش میدهند.
کپسول والتونین نوتراکس
کپسول والتونین نوتراکس یکی از مکملهای ترکیبی برای کمک به تنظیم خواب است که توسط شرکت پارس حیان در ایران تولید میشود. در وعده روزانه این محصول 2 میلیگرم ملاتونین در کنار گابا، تریپتوفان و عصارههای سنبلالطیب، بابونه، گل ساعتی، بادرنجبویه و رازک وجود دارد. به همین دلیل والتونین در مقایسه با قرصهای تکجزئی ملاتونین، فرمول کاملتری از ترکیبات مرتبط با آرامش و خواب دارد. طبق دستور درجشده برای محصول، دو کپسول حدود 20 تا 30 دقیقه قبل از خواب مصرف میشود.
قرص ملاایت؛ ملاتونین پلاس منیزیم و B6 رامونا سلامت پارس
ملاتونین پلاس منیزیم و B6 رامونا سلامت پارس یک مکمل ایرانی با فرمول سهگانه ملاتونین، منیزیم و ویتامین B6 است. شرکت رامونا سلامت پارس این فرمول را با نام MelaEit یا ملاایت نیز معرفی کرده و تمرکز آن بر کمک به تنظیم خواب و داشتن خواب پیوستهتر است. وجود منیزیم و ویتامین B6 باعث میشود این محصول از قرصهای سادهای که تنها ملاتونین دارند متفاوت باشد و گزینهای ترکیبی در میان مکملهای خواب محسوب شود. این محصول در بستهبندی 30 عددی در بازار عرضه شده است.
قرص ملاتونین پلاس منیزیم و B6 رامونا سلامت پارس
قرص ملاتونین پلاس منیزیم و B6 رامونا سلامت پارس یک مکمل ایرانی برای کمک به تنظیم خواب و بهبود کیفیت آن است. این محصول علاوه بر ملاتونین حاوی منیزیم و ویتامین B6 بوده و به همین دلیل نسبت به مکملهای تکجزئی ملاتونین، فرمول ترکیبیتری دارد. شرکت رامونا سلامت پارس این محصول را برای کمک به بهبود مشکلات خواب در بزرگسالان و سالمندان و همچنین کمک به کاهش استرس و ریکاوری بهتر معرفی کرده است. این مکمل در بستهبندی 30 عددی عرضه میشود و گزینه مناسبی برای افرادی است که در کنار ملاتونین، مکملی حاوی منیزیم و ویتامین B6 نیز میخواهند.
بهترین قرص ملاتونین خارجی موجود در داروخانه
محصولاتی که در این بخش معرفی میشوند، اکثرا در ایران تولید میشوند اما تحت لیسانس کشورهای مختلف هستند. از جمله این محصولات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کپسول ملاتونین پلاس هلث برست
به عنوان بهترین قرص ملاتونین میتوانید کپسول ملاتونین پلاس هلث برست را نیز امتحان کنید. این فرآورده تحت لیسانس آمریکا بوده و در درمان اختلال خواب و ایجاد احساس آرامش فوقالعاده عمل میکند. دستور مصرف به این شکل است که قبل از خواب 1 عدد از این کپسول را مورد استفاده قرار دهید. علاوه بر ملاتونین در ترکیبات این قرص ویتامین B6 و ال تیانین را نیز میتوانید بیابید که به افزایش حس آرامش در شما کمک میکنند. فقط دقت کنید که پس از خوردن این قرص از فعالیتهایی که نیاز به هوشیاری دارند مثل رانندگی بپرهیزید.
قرص ملاتونین ۳ میلی گرم نیچرمید
به منظور تنظیم ریتم خواب از قرص ملاتونین نیچرمید نیز میتوانید استفاده کنید. این فرآورده از طریق تنظیم ساعت بیولوژیکی بدن به عنوان قرص خوابآور میتواند عمل میکند. کاهش ناراحتیهای دوران قاعدگی، کمک به تنظیم ساعات خواب بر اثر مسافرتهای هوایی و کمک به درمان اختلالات خواب در افرادی که کارهای شیفتی انجام میدهند، از مزایای مصرف این قرص به عنوان بهترین قرص ملاتونین است. 30 دقیقه قبل از خواب باید قرص ملاتونین نیچرمید را استفاده نمایید. این محصول دارای خاصیت آنتی اکسیدانی بوده و در مبارزه با برخی بیماریها نیز ممکن است کاربرد داشته باشد.
کپسول خوراکی دورمیرین فورت آدریان
در این کپسول به جز ملاتونین، زینک و 2 عصاره گیاهی به نامهای بادرنجبویه و سنبل الطیب را میتوانید بیابید. کپسول دورمیرین فورت آدریان به بهبود کیفیت خواب کمک کرده و مدت زمان لازم برای به خواب رفتن شما را نیز سرعت میبخشد. کیفیت بینظیر این محصول که تحت لیسانس سوئیس است سبب میشود که مشتریان زیاده داشته و فرآوردهای محبوب در بازار به حساب آید. یک ساعت قبل از خواب این کپسول باید مورد مصرف قرار گیرد تا به شکل موثر تاثیر خود را در چرخه خواب بر جای بگذارد. دقت کنید که ترکیبات گیاهی موجود در این محصول نیز به طور یقین در بهبود کیفیت خواب اثرگذار هستند.
کپسول گوته نخت یوروویتال
کپسول گوته نخت یوروویتال محصولی تولید ایران تحت لیسانس آلمان است که در هر کپسول 1 میلیگرم ملاتونین دارد. در کنار ملاتونین، 250 میلیگرم عصاره بادرنجبویه و 150 میلیگرم عصاره ریشه سنبلالطیب نیز در این مکمل وجود دارد. این ترکیب برای کمک به تنظیم چرخه خواب، کاهش زمان لازم برای به خواب رفتن و بهبود کیفیت خواب طراحی شده است و در افرادی که به دلیل تغییر ساعت خواب یا سفر دچار بههمریختگی الگوی خواب شدهاند نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد. طبق اطلاعات محصول، مصرف آن برای بزرگسالان حدود 30 دقیقه پیش از خواب در نظر گرفته شده است.
بهترین قطره ملاتونین
ملاتونین تنها به شکل قرص و کپسول عرضه نمیشود و فرآوردههای مایع مانند قطره و اسپری دهانی نیز در بازار وجود دارند. این محصولات بهخصوص برای افرادی که مصرف قرص یا کپسول برایشان راحت نیست، شکل مصرف متفاوتی از ملاتونین فراهم میکنند. مقدار ملاتونین در قطرهها و اسپریها باید بر اساس میلیلیتر یا تعداد پاف محصول بررسی شود و نمیتوان دوز آنها را مستقیما با یک عدد قرص مقایسه کرد. از جمله بهترین قطرههای ملاتونین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
قطره ملاتونایت ویتاویوا
قطره ملاتونایت ویتاویوا یک فرآورده ایرانی از برند ویتاویوا و شرکت گل دارو است که در بطری 30 میلیلیتری عرضه میشود. هر یک میلیلیتر از این قطره حاوی 1 میلیگرم ملاتونین است و محصول برای کمک به تنظیم چرخه خواب و بیداری و کاهش زمان لازم برای به خواب رفتن طراحی شده است. فرم قطرهای آن نیز استفاده از ملاتونین را برای افرادی که تمایلی به مصرف قرص و کپسول ندارند آسانتر میکند.
قطره ملاتونین و ویتامین B6 بست ویل
قطره خوراکی ملاتونین و ویتامین B6 بست ویل یکی دیگر از فرآوردههای مایع ملاتونین است. همانطور که از نام محصول مشخص است، این فرآورده علاوه بر ملاتونین حاوی ویتامین B6 نیز بوده و برای افرادی که شکل مایع را به قرص و کپسول ترجیح میدهند گزینه قابل توجهی محسوب میشود. برخلاف مکملهای تکجزئی، وجود ویتامین B6 باعث میشود این محصول یک فرمول ترکیبی داشته باشد.
اسپری دهانی ملاتونین سوییت اسلیپ گلدن لایف
سوییت اسلیپ گلدن لایف قطره نیست، بلکه اسپری دهانی ملاتونین است؛ با این حال به دلیل شکل مایع آن میتوان این محصول را در ادامه بخش فرآوردههای مایع ملاتونین معرفی کرد. سوییت اسلیپ در بطری 30 میلیلیتری با طعم توتفرنگی عرضه شده و هر پاف آن 0.7 میلیگرم ملاتونین دارد. این محصول در ایران توسط درمان یاب دارو و تحت لیسانس استرالیا تولید میشود و برای کمک به تنظیم چرخه خواب و کاهش زمان به خواب رفتن طراحی شده است. طبق اطلاعات صفحه محصول، مقدار پیشنهادی شرکت سازنده یک تا دو پاف حدود یک ساعت قبل از خواب است.
بالاخره کدام نوع ملاتونین را انتخاب کنیم؟
در جدول زیر، مکملهای ملاتونین معرفی شده در این مقاله را مقایسه کردهایم تا بتوانید انتخاب بهتری داشته باشید:
| نام محصول | شکل دارویی | دوز ملاتونین | ایرانی / خارجی | مناسبتر برای |
|---|---|---|---|---|
| ملاتومکس هرباویوا | کپسول | 3 mg | ایرانی | افرادی که مکمل ملاتونین همراه ترکیبات گیاهی آرامشبخش میخواهند |
| والتونین نوتراکس | کپسول | 2 mg در وعده روزانه | ایرانی | افرادی که فرمول ترکیبی ملاتونین، گیاهان آرامشبخش و آمینواسیدها را ترجیح میدهند |
| ملاایت رامونا سلامت پارس | قرص | 5 mg | ایرانی | افرادی که ملاتونین همراه منیزیم و B6 میخواهند |
| ملاتونین پلاس منیزیم و B6 رامونا | قرص | 5 mg | ایرانی | بزرگسالانی که مکمل ترکیبی ملاتونین، منیزیم و B6 میخواهند |
| ملاتونین پلاس هلث برست | کپسول | 3 mg | تحت لیسانس آمریکا | افرادی که ملاتونین همراه التئانین و B6 میخواهند |
| ملاتونین نیچرمید | قرص | 3 mg | آمریکا | افرادی که مکمل ساده و تکجزئی ملاتونین میخواهند |
| دورمیرین فورت آدریان | کپسول | 1 mg | تحت لیسانس سوئیس | افرادی که دوز پایین ملاتونین همراه ترکیبات گیاهی را ترجیح میدهند |
| گوته نخت یوروویتال | کپسول | 1 mg | تحت لیسانس آلمان | افرادی که ملاتونین کمدوز همراه سنبلالطیب و بادرنجبویه میخواهند |
| قطره ملاتونایت ویتاویوا | قطره خوراکی | 1 mg در هر ml | ایرانی | افرادی که بلع قرص و کپسول برایشان دشوار است |
| ملاتونین + B6 بست ویل | قطره خوراکی | 2.5 mg | ایرانی | افرادی که فرم مایع همراه ویتامین B6 را ترجیح میدهند |
| سوییت اسلیپ گلدن لایف | اسپری دهانی | 0.7 mg در هر پاف | تحت لیسانس استرالیا | افرادی که اسپری دهانی را به قرص و قطره ترجیح میدهند |
آیا میدانستید ملاتونین در برخی مواد غذایی نیز وجود دارد؟ برای آشنایی با این مواد غذایی، مطلب «ملاتونین در چه غذاهایی وجود دارد؟» که به تایید مینا علی نواز کارشناس ارشد تغذیه رسیده است را حتما مطالعه کنید.
نظرات و تجربیات کاربران درباره قرص ملاتونین
تجربه کاربران از مصرف ملاتونین کاملا یکسان نیست:
تعدادی از کاربران گفتهاند بعد از مصرف ملاتونین راحتتر احساس خوابآلودگی کردهاند، سریعتر به خواب رفتهاند و توانستهاند ساعت خواب نامنظم خود را بهتر تنظیم کنند.
بعضیها نیز عنوان کردهاند صبح روز بعد احساس سرحالی داشتهاند و برخلاف برخی خوابآورها، احساس سنگینی زیادی نداشتهاند.
در میان تجربههای مثبت، افرادی هم بودهاند که با دوزهای پایینتر مانند 1 تا 3 میلیگرم نتیجه خوبی گرفتهاند.
در مقابل، بعضی کاربران گفتهاند ملاتونین تقریبا هیچ تاثیری روی خوابشان نداشته یا فقط آنها را خسته و خوابآلود کرده، بدون اینکه واقعا راحتتر بخوابند.
یکی از تجربههای پرتکرار در نظرات، دیدن خوابهای بسیار واضح و عجیب یا کابوس بوده است؛ برخی نیز از بیدار شدن در میانه شب یا احساس گیجی و سنگینی صبح روز بعد صحبت کردهاند.
حتی در بعضی تجربهها، ملاتونین در شبهای اول خوب عمل کرده اما بعد از مدتی تاثیر آن کمتر احساس شده است.
در مجموع، نظرات کاربران نشان میدهد واکنش افراد به ملاتونین بسیار متفاوت است؛ برای یک نفر میتواند خوابیدن را بسیار راحتتر کند و برای فردی دیگر تغییر محسوسی ایجاد نکند.
این نظرات از انجمنهای مختلف جمعآوری شده و نظر یک فرد مشخص نیست. همچنین این نظرات دلیلی بر کارآمدی یا ناکارآمدی قرص ملاتونین نیستند.
سخن پایانی
در این مطلب بهترین قرص ملاتونین را در برندهای مختلف به شما معرفی کردیم. ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از خواب بهترین زمان مصرف قرص ملاتونین است. این قرص کاملا غیر اعتیاد آور بوده و با خیالی آسوده میتوانید آن را مورد استفاده قرار دهید. قرص ملاتونین عموما عوارضی ندارد اما در برخ موارد ممکن است علائمی نظیر سرگیجه، سردرد، حالت تهوع و خواب آلودگی در طی روز دیده شود.
در صورتی که پاسخ به دغدغهها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
2 دیدگاه
درود.
از بین خواب آورهایی که معرفی کردید
پیشنهاد اول تون کدومه؟
همراه محترم
سلام
محصولاتی که علاوه بر ملاتونین حاوی ترکیبات گیاهی خواب آور هستند مثل دورمرین فورت، ملاتومکس هرباویوا و … میتوانند موثرتر عمل کنند.
متشکرم