ویتامین B6 چیست؟
یکی از ۸ ویتامین عضو ویتامینهای گروه ب، ویتامین B6 نام دارد. به طور کلی فواید ویتامین B در عملکرد صحیح سلولها دیده میشود. همچنین در سوخت و ساز بدن و ساخت سلولهای خونی نیز تاثیر گذار هستند. نام دیگر ویتامین ب۶ پیریدوکسین است که محلول در آب بوده و از آنجایی که در بدن ذخیره نمیشود، همه افراد هر روز به آن نیاز دارند.
علائم کمبود ویتامین B6
اگر با کمبود ویتامین ب۶ روبرو باشید، این کمبود را با بهره گیری از فواید قرص B6 میتوانید برطرف کنید. کمبود ویتامین b6 چندان شایع نیست. این کمبود تنها زمانی دیده میشود که فرد تغذیه نامناسبی داشته باشد، با مشکل جذب مواد مغذی از لحاظ گوارشی روبرو باشد یا داروهایی مثل استروژن استفاده نماید.
یکی دیگر از دلایل ابتلا به کمبود ویتامین ب۶ مصرف بی رویه مشروبات الکلی نیز میتواند باشد. بارزترین علائم و نشانههای کمبود ویتامین B6 عبارتند از:
- بی حسی، درد یا خواب رفتن دست و پا
- کم خونی
- افسردگی
- احساس گیجی
- سیستم ایمنی ضعیف
- حمله عصبی
در موارد بسیار نادر کمبود ویتامین B6 ممکن است علائمی شبیه به پلاگرا داشته و با درماتیت پوستی یا التهاب زبان و گلو همراه باشد.
قرص ویتامین b6 را چند روز یکبار بخوریم؟
در صورتی که با علائم بالا و یا آزمایش متوجه شدید که دچار کمبود ویتامین ب۶ شدهاید میتوانید با خرید قرص ویتامین B۶ و مصرف آن این کمبود را جبران کنید. حین مصرف ویتامین ب۶ یکی از مواردی که اهمیت دارد میزان مصرف آن است. برای اطلاع دقیق از میزان مصرف این ویتامین باید با پزشک خود مشورت کنید تا با توجه به شرایط سلامتی شما میزان مصرف آن مشخص شود. با این حال به طور کلی شما در طول روز یک بار میتوانید از این ویتامین استفاده کنید. به جدول زیر دقت کنید:
| هدف مصرف قرص ب6 | دفعات مصرف |
|---|---|
| مکمل روزانه و پیشگیری از کمبود | روزی 1 بار |
| رفع تهوع بارداری | 2 تا 3 بار در روز بسته به نظر پزشک |
| رفع علائم سندروم پیش از قاعدگی (PMS) | روزی 1 بار |
| نوروپاتی و گزگز دست و پا | طبق نظر پزشک |
| ریزش مو (سیستئیم ب6) | روزانه 2 تا 4 عدد |
| کمبود شدید ویتامین B6 | روزانه 1 عدد تا اصلاح کمبود |
فواید قرص ویتامین B6 چیست؟
مهمترین خواص ویتامین ب۶ در موارد زیر خلاصه میشوند:
بهبود عملکرد مغز و حافظه با ویتامین ب6
ویتامین B6 به ساخت انتقال دهندههای عصبی که پیامرسان های شیمیایی در مغز هستند، کمک می کند. این ویتامین همچنین در تنظیم انرژی در مغز نیز موثر است. بعضی از مطالعات نشان میدهند که کمبود ویتامین ب۶ با کاهش عملکرد شناختی و حتی زوال عقل در ارتباط است. در برخی از تحقیقات دیگر نیز آمده است که هرچه سطح ویتامین B6 در بدن افراد مسن مناسبتر باشد، حافظه قویتر است. البته در این زمینه هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز است و نمیتوانیم مکمل ویتامین ب۶ را به منظور بهبود حافظه پیشنهاد دهیم.
تاثیر ویتامین B6 در درمان کم خونی
یکی از مهمترین فواید قرص B6 تاثیر قابل توجه آن در بهبود کم خونی است. علاوه بر آهن بعضی از ویتامینهای گروه ب از جمله B6 نیز در پیشگیری و درمان کم خونی نقش دارند. ویتامین B6 به تولید هموگلوبین کمک میکند. هموگلوبین نوعی پروتئین است که اکسیژن را به سلولها میرساند. کمبود هموگبوبین باعث میشود که اکسیژن کافی به بافتها و ارگانهای بدن نرسد و علائمی همچون ضعف و خستگی بروز یابد. تحقیقات بسیاری رابطه میان کم خونی و کمبود ویتامین ب ۶ را تایید میکنند. به کمک قرص ویتامین B6 می توان تولید هموگلوبین را بهبود بخشیده و در پیشگیری و درمان کم خونی گامی موثر برداشت.
در سایت Health line در این رابطه میخوانیم:
کافی بودن ویتامین B6 میتواند به جلوگیری از کاهش هموگلوبین و کمخونی کمک کند، بنابراین مصرف مکمل این ویتامین ممکن است از بروز این مشکلات پیشگیری کرده یا آنها را درمان کند.
بهبود حالت تهوع در دوران بارداری با ب6
یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که مصرف قرص ویتامین ب۶ در دوران بارداری ممکن است بتواند در بهبود حالت تهوع و استفراغ اثرگذار باشد. اگر در کنار این ویتامین دیگر ویتامینهای گروه B نیز مصرف شوند، در کنترل حالت تهوع حاملگی تاثیرگذاری بهتری مشاهده خواهد شد.
رابطه مصرف ویتامین B6 و آلودگی هوا
محافظت از بدن در برابر آلودگی هوا نیز از فواید قرص ویتامین B6 میتواند باشد. ویتامین ب۶ با کاهش اثر آلودگی روی اپی ژنوم این عملکرد مهم را انجام میدهد. به این ترتیب به کنترل بیماریهایی که بر اثر آلودگی هوا ایجاد میشوند، کمک خواهد شد. در واقع این ویتامین از تغییرات اپی ژنیک که بر اثر قرارگیری در معرض آلودگی هوا رخ می دهد، جلوگیری میکند.
ویتامین ب۶ برای درمان علائم سندرم پیش از قاعدگی
سندرم پیش از قاعدگی مشکلی است که در بسیاری از خانمها دیده میشود و اغلب با بیقراری، افسردگی و نگرانی همراه است. در بعضی از مطالعات مشخص شده که مصرف قرص ویتامین ب۶ ممکن است در تسکین این علائم نقش داشته باشد. احتمالا اگر قرص ویتامین B6 در کنار قرص منیزیم خورده شود، نتایج بهتری نیز در بهبود علائم سندرم پیش از قاعدگی دیده خواهد شد.
به گفته سایت Health line:
تحقیقات نشان دادهاند که دوزهای بالای ویتامین B6 ممکن است با کاهش اضطراب و دیگر مشکلات خلقی مرتبط با سندرم پیش از قاعدگی (PMS) موثر باشد، زیرا این ویتامین در ساخت انتقالدهندههای عصبی نقش دارد.
جلوگیری از ابتلا به سرطان با قرص ویتامین B6
سطوح کافی از ویتامین B6 در بدن ممکن است احتمال ابتلا به سرطان را کاهش دهد. ارتباط میان سرطان و ویتامین ب۶ برای محققان ناشناخته است اما احتمالا به نقش ویتامین ب۶ در جلوگیری از بروز التهاب و بیماریهای مزمن ربط دارد. در این زمینه همچنان باید تحقیقات بیشتری صورت پذیرد.
ویتامین ب۶ ممکن است در بهبود آرتریت هماروئید، جلوگیری از بروز بیماریهای مرتبط با بینایی و پیشگیری از بروز حملات قلبی نیز نقش داشته باشد.
استحکام بخشی به ناخن ها با قرص ب6
داشتن ناخنهای ضعیف و شکننده به خصوص برای برخی خانمها ضعف بزرگی محسوب میشود زیرا در این صورت نمیتوانند ناخنهای خود را به طور مرتب و منظم بلند کنند. ناخن در زیبایی دست نیز نقش بسزایی دارد. بسیاری از مواد مغذی لازم برای ناخن و مو مشترک است. قرص سیستئین ب6 میتواند با تامین مواد لازم برای پوست به درمان ناخنهای ضعیف کمک بسزایی داشته باشد.
قرص ویتامین ب6 برای رشد موها
ویتامین ب6 به دلیل نقشی که در متابولیسم پروتئین دارد، از رشد موهای سالم پشتیبانی میکند. به کمک این ویتامین میتوان تضمین کرد که آمینو اسیدهای ضروری برای ساخت پروتئین مو به خوبی تامین میشوند. به همین دلیل است که در مکملهای تقویت کننده مو و ضد ریزش از ویتامین ب6 اغلب در کنار سیستئین و دیگر ویتامینها استفاده میشود.
نحوه مصرف قرص سیستین B6
به طور کلی روزانه 4 بار باید از قرص سیستئین B6 استفاده شود تا مزایای مصرف آن به طور کامل برای بدن دریافت شود. بهترین زمان خوردن قرص سیستین B6 در کنار وعدههای غذایی است یعنی در کنار صبحانه، ناهار، شام و یکی از میانوعدههای خود میتوانید از این قرص استفاده کنید. برای اینکه در رابطه با مصرف قرص سیستئین ب6 به نتیجه مطلوب برسید، 2 الی 3 ماه باید مصرف خود را ادامه دهید. البته مقدار مصرف این قرص اگر توسط پزشک تعیین شود، قطعا بهتر خواهد بود.
تداخل دارویی قرص سیستئین ب6
تداخل دارویی زمانی اتفاق میافتد که یک دارو همزمان با یک داروی دیگر یا یک فرآورده غذایی استفاده شود و اثر آنها در کنار یکدیگر تبعات ناخوشایندی را برای بدن حاصل کند. در صورتیکه به بیماری خاصی مبتلا هستید و روزانه داروی خاصی را استفاده میکنید، حتما در مورد تداخل دارویی آن با سیستئین ب6 با پزشک مشورت نموده و بعد برای مصرف اقدام کنید.
موارد منع مصرف قرص سیستین B6
پیش از مصرف سیستئین ب6 باید به ترکیبات آن دقت کنید و اگر نسبت به آنها حساسیت دارید، از خوردن آن صرفنظر نمایید. در غیر این صورت با خیال راحت میتوانید از این مکمل تقویت کننده مو و ناخن بهره بگیرید؛ مگر آنکه به مشکلات کلیوی، تنفسی، قلبی-عروقی، دیابت و نقص سیستم ایمنی مبتلا باشید. در این صورت این فرآورده برای شما منع مصرف دارد و نباید از آن استفاده کنید. مثلا در بیماران دیابتی مصرف سیستئین روی انسولین تاثیر میگذارد و میزان قند خون را دچار تغییر میکند و به همین دلیل نباید مصرف شود. در دوران بارداری و شیردهی نیز بهتر است تنها با مشورت پزشک از قرص سیستین B6 استفاده شود.
بهترین زمان مصرف قرص ویتامین B6
ویتامین B6 یک ویتامین محلول در آب است، یعنی بدن آن را ذخیره نمیکند و ما باید آن را روزانه دریافت کنیم. به همین دلیل زمان مصرف ویتامین B6 میتواند بسته به هدف مصرف متفاوت باشد:
- برای مصرف عمومی و انرژی روزانه: بهتر است ویتامین B6 را صبح همراه با صبحانه مصرف کنید. این ویتامین میتواند سطح انرژی و هوشیاری شما را افزایش دهد و مصرف آن عصر یا شب ممکن است خواب را کمی مختل کند.
- برای کنترل تهوع در دوران بارداری: مصرف ویتامین B6 بهصورت تقسیمشده در طول روز موثرتر است. به عنوان مثال، دوز روزانه میتواند به 2 تا 3 بار تقسیم شود تا اثر کاهش حالت تهوع بهتر اعمال شود.
- در مکملهای ترکیبی (مثل سیستین B6): بهترین زمان مصرف معمولا در کنار وعدههای غذایی است تا جذب بهینه شود و از مشکلات گوارشی جلوگیری شود.
نکته: از آنجایی که B6 محلول در آب است، مصرف آن با معده خالی هم بیخطر است، اما برای راحتی و کاهش احتمال تهوع، همراه غذا توصیه میشود.
عوارض مصرف بیش از حد ویتامین B6
ویتامین B6 موجود در مواد غذایی هرچقدر هم که مصرف شود، اغلب بدون عارضه است. عوارض ویتامین B6 اغلب تنها زمانی دیده میشود که در قالب مکمل و در مقادیر بالا مورد استفاده قرار گیرد. مصرف بیش از ۱۰۰۰ میلی گرم ویتامین B6 در روز ممکن است به اعصاب آسیب رسانده و موجب بیحسی در دست و پا شود. حداکثر مقدار مجاز برای مصرف ویتامین ب۶ در هر روز ۱۰۰ میلی گرم عنوان شده است. این ویتامین اگر عارضهای داشته باشد معمولا در مقادیری بیش از مقدار ذکر شده خود را نشان میدهد. برای اینکه دچار مسمومیت نشوید حتما در مورد مصرف ویتامین ب۶ در مقادیر بالا با پزشک مشورت کنید.
جدول مقدار توصیه شده مصرف روزانه ویتامین B6
حالا که با فواید قرص B6 آشنا شدید، بد نیست به این جدول نیز نگاهی داشته باشید:
| سن | مقدار مصرف در زنان و مردان (میلی گرم) |
|---|---|
| بدو تولد تا 6 ماهگی | 0.1 |
| 7 تا 12 ماهگی | 0.3 |
| 1 تا 3 سالگی | 0.5 |
| 4 تا 8 سالگی | 0.6 |
| 9 تا 13 سالگی | 1 |
| 14 تا 18 سالگی | پسران: 1.3 میلی گرم
دختران: 1.2 |
| 19 تا 50 سالگی | 1.3 |
| 51 سالگی به بعد | مردان: 1.7
زنان: 1.5 |
| دوران بارداری | 1.9 |
| دوران شیردهی | 2 |
مواد غذایی حاوی ویتامین ب۶
این ویتامین خوشبختانه در بسیاری از مواد غذایی یافت میشود. موارد زیر نمونههایی از این غذاها هستند:
- نخود
- جگر گاو
- ماهی تن
- سینه مرغ
- سیب زمینی
- موز
- توفو
- آجیل
یک فنجان نخود ۱.۱ میلی گرم ویتامین ب۶ دارد و ۶۵ درصد نیاز روزانه به این ویتامین را برطرف می کند. در ماهی سالمون، بوقلمون، برنج، پیاز، اسفناج و هندوانه نیز مقادیر قابل توجهی از این ویتامین را میتوانید بیابید.
نحوه مصرف ویتامین B6 در بارداری
ویتامین B6 یکی از مکملهای امن و مؤثر برای کاهش حالت تهوع و استفراغ دوران بارداری محسوب میشود. بسته به شدت تهوع، میزان و زمان مصرف میتواند متفاوت باشد. جدول زیر راهنمای کلی مصرف است:
| شدت تهوع | دوز پیشنهادی |
|---|---|
| خفیف | 10–25 میلیگرم هر 8 ساعت |
| متوسط | 25 میلیگرم هر 8 ساعت |
| شدید | همراه با داکسیلامین طبق دستور پزشک |
- مصرف ویتامین B6 در بارداری معمولا ایمن است، اما قبل از شروع بهتر است با پزشک مشورت کنید.
- دوزهای ذکر شده برای کاهش تهوع هستند و برای درمان سایر مشکلات بارداری (مثل کمبود B6) ممکن است متفاوت باشند.
- تقسیم دوز در طول روز باعث اثرگذاری بهتر و کاهش عوارض گوارشی میشود.
قرص ویتامین B6 برای مردان
ویتامین B6 در مردان نقش مستقیمی در افزایش تستوسترون ندارد، اما اثرات غیرمستقیم و عملکردی آن قابل توجه است:
- کاهش سطح پرولاکتین بهصورت غیرمستقیم: افزایش B6 میتواند سطح پرولاکتین را متعادل کرده و در برخی موارد به بهبود انرژی و میل جنسی کمک کند.
- بهبود کیفیت خواب: B6 در سنتز سروتونین نقش دارد و میتواند در تنظیم ریتم خواب و کیفیت خواب موثر باشد.
- کاهش خستگی عصبی و افزایش انرژی: ویتامین B6 در تولید انتقالدهندههای عصبی و متابولیسم انرژی نقش دارد، بنابراین کمبود آن ممکن است باعث خستگی، ضعف و کاهش تمرکز شود.
- مصرف ویتامین B6 به مردان سالم روزانه 1.3–1.7 میلیگرم توصیه میشود، اما دوز بالاتر برای اهداف درمانی باید زیر نظر پزشک باشد.
تداخل دارویی قرص ویتامین B6
ویتامین B6 ممکن است با برخی داروها تداخل ایجاد کند و اثر آنها را تغییر دهد. مهمترین موارد شامل:
- لوودوپا بدون کاربیدوپا: B6 میتواند اثر لوودوپا در درمان پارکینسون را کاهش دهد.
- ایزونیازید (INH): مصرف طولانیمدت این دارو ممکن است باعث کاهش سطح B6 و بروز نوروپاتی شود؛ مکمل B6 برای پیشگیری توصیه میشود.
- فنیتوئین: مصرف همزمان ممکن است باعث کاهش اثر فنیتوئین یا افزایش نیاز به B6 شود.
- قرصهای ضدبارداری: ممکن است جذب B6 را کاهش دهند و باعث کمبود طولانیمدت شوند.
همیشه قبل از شروع مکمل B6 با پزشک یا داروساز مشورت کنید، مخصوصا اگر داروی خاصی مصرف میکنید.
کلام آخر
در این مطلب فواید قرص B6 را برای شما برشمردیم. این ویتامین در بسیاری از عملکردهای مهم بدن نقش دارد و حتی از بروز کم خونی نیز میتواند پیشگیری کند. افسردگی، سیستم ایمنی ضعیف و کمخونی از مهم ترین نشانههای کمبود این ویتامین در بدن هستند. اگر تغذیه مناسبی ندارید بهتر است از مکملهای حاوی این ویتامین استفاده کرده و کمبود بدن خود را جبران نمایید. در صورتی که پاسخ سوالات شما در بخش سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه سوال و ابهام در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
18 دیدگاه
سلام میتونم روزی دوتا بخورم؟ ۴۹ سالمه و حالت تهوع شدید ماه دوم با داری
سلام کاربر گرامی
بله، با تجویز پزشک میتوانید از این مکمل برای کنترل حالت تهوع بارداری استفاده بفرمایید.
متوجه نشدم میزان ویتامین ب6 رو روزی باید چنتا بخوریم آلن ویتامین ب6 40 میلی گرم هست.. شما اینجا میگید 1.7 من نمیدونم این 1.7 ینی چنتا رصی.. شما لطفا به تعداد بگید. روزی یکی یا چنتا؟؟؟ ب6 40میلیگرم
سلام و عرض ادب
همراه گرامی تعداد مصرف بستگی به نیاز بدن شما و میزان کمبود دارد.
سلام وقت بخیر
من روزانه یکعدد قرص ویتامین ب6 دوز 40 میلی استفاده میکنم البته پزشک توصیه کرده، لذا با توجه به مصرف 1.7 توصیه شده روزانه ب6 آیا در دراز مدت اشکال و ایرادی به بدن وارد نخواهد کرد؟؟
سلام و عرض ادب
همراه گرامی اگر طبق تجویز پزشک باشد مشکلی ایجاد نخواهد کرد.
سلام
مقدار مصرف قرص B6 در مردان بالای 55 سال چه اندازه و اینکه قبل از غذا برخی تجویز میکنند، ناشتا و در برخی توصیه ها همراه غذا گفته میشود میتوان استفاده کرد، لطفا بهترین زمان و مقدار را اعلام کنید،، در ضمن در بیماران ویروسی مزمن HIویآیا مفید هست یا خیر
همراه محترم
سلام
میزان نیاز روزانه ویتامین بی 6 در مردان بالای 50 سال 1.7 میلی گرم در روز است. این ویتامین محلول در آب است و بنابراین نیاز به استفاده همراه با غذا وجود ندارد. میتواند در حفظ سلامت افراد مبتلا به HIV هم موثر باشد.
متشکرم
سلام برای ریزش مو بدون تجویز پزشک میتوانم این قرص را مصرف کنم؟
سلام کاربر گرامی
بهتره از مکمل های کامل مخصوص مو ( مثل پیلفود ، فولیکوژن ، پرفکتیل و… ) استفاده کنید تا نتیجه بهتری بگیرید.
با تشکر از همراهی شما
سلام ببخشید من حالت تهوع بیش از اندازه دارم که منو میندازه تو خونه با یه دکتری که مشورت کردم گفت قرص ب6بخورم آخه بدنمم ضعف داره
سلام دوست عزیز
مصرف قرص ب 6 حالت تهوع را کنترل و از بین میبرد .
من قرص ضدتشنج میخورم مکمل ب۶رچجوری بایدمصرف کنم؟دردبدن هم خیلی دارم قبلادکترمغزواعصاب برام میدادولی الان نمیده
سلام کاربر گرامی
با مشورت پزشک معالج در صورتیکه منع مصرف برای شما نداشته باشد و تداخل با داروها نیز وجود نداشته باشد می توانید از مکمل های ب کمپلکس یوروویتال یا ب کمپلکس آپوویتال استفاه کنید.
سپاس از همراهی شما
خیر ب ۶دکتر نوشتن فقط طريقه مصرف رو نگفتن
شما میتوانید قبل از غذا از این مکمل استفاده کنید.
سلام و خسته نباشید در ماه دوم بارداری تریقه مصرف ب۶چطوری هست یعنی قبل از غذا یا بعد یااصلا فرقی نمیکنه
مفید بود