نحوه مصرف و تزریق آمپول اسپارتینا چگونه است؟

دوز مصرف اسپارتینا چگونه تعیین می‌شود؟

در ابتدای شروع درمان با آمپول اسپارتینا، پزشک معمولا دوز 2.5 میلی‌گرم را توصیه می‌کند. این دوز باید تا 4 هفته به صورت متوالی تزریق شود و بعد از آن ممکن است نیاز به افزایش دوز داشته باشید. افزایش دوز اسپارتینا زیر نظر پزشک و به صورت افزایش‌های 2.5 میلی‌گرم در هر مرحله انجام می‌شود که در جدول زیر مشخص شده است:

پس از تزریق زیرجلدی، غلظت تیرزپاتاید معمولا طی حدود ۸ تا ۷۲ ساعت به بیشترین مقدار می‌رسد و با تزریق منظم هفتگی، سطح پایدار دارو معمولا پس از حدود ۴ هفته ایجاد می‌شود. بنابراین تزریق باید در روز مشخصی از هفته و مطابق دوز تجویزشده انجام شود و کوتاه‌کردن خودسرانه فاصله تزریق‌ها می‌تواند سبب تجمع دارو و افزایش عوارض، به‌ویژه عوارض گوارشی، شود.

تفاوت قلم چنددوز و فیزیوجکت اسپارتینا چیست؟

از نظر نوع و اثرگذاری دارو، هیچ تفاوتی میان قلم از پیش پرشده و قلم فیزیوجکت اسپارتینا نیست. با این حال، تفاوت‌های آن‌ها به شرح زیر است:

• قلم از پیش پر شده برای چند دوره تزریق طراحی شده است؛ قلم فیزیوجکت تنها برای یک بار استفاده است.
• پس از تزریق با قلم از پیش پر شده باید فقط سوزن دور انداخته شود؛ پس از تزریق با فیزیوجکت باید کل دستگاه باید دور انداخته شود.

محل تزریق آمپول اسپارتینا کجاست؟

اسپارتینا باید فقط به‌صورت زیرجلدی تزریق شده و وارد لایه چربی زیر پوست شود؛ این یعنی نباید وارد عضله یا رگ شده باشد. سه ناحیه مناسب برای تزریق شامل شکم، ران و پشت بازو، به شرح زیر است:

• شکم: تزریق را در قسمت‌های چپ یا راست شکم و با فاصله حداقل ۵ سانتی‌متر از ناف انجام دهید. نباید دارو را در نزدیکی ناف، روی جای زخم یا پوست حساس تزریق کرد.
• ران: قسمت جلویی یا خارجی بخش بالایی ران محل مناسبی برای تزریق است. از تزریق در قسمت داخلی ران، بسیار نزدیک کشاله ران یا ناحیه نزدیک زانو خودداری کنید.
• پشت بازو: دارو در قسمت چربی پشت و خارج بازو تزریق می‌شود. به دلیل دشواربودن دسترسی به این ناحیه، بهتر است تزریق پشت بازو را فرد دیگری انجام دهد.

چرا باید محل تزریق را تغییر دهیم؟

در هر نوبت تزریق، نقطه متفاوتی را انتخاب کنید. می‌توانید هر هفته از یک ناحیه ثابت، مثلا شکم، استفاده کنید؛ اما تزریق را دقیقا در نقطه قبلی تکرار نکنید. تکرار تزریق در یک محل می‌تواند باعث درد، تحریک پوست، فرورفتگی، سفتی یا ایجاد توده زیر پوست شود.

در چه محل‌هایی نباید تزریق کرد؟

اسپارتینا را روی پوست دارای کبودی، التهاب، قرمزی، زخم، عفونت، جای اسکار، سفتی، پوسته‌ریزی، فرورفتگی یا توده تزریق نکنید. همچنین اگر هم‌زمان داروی تزریقی دیگری مانند انسولین مصرف می‌کنید، دو دارو را در یک نقطه تزریق نکنید.

نحوه تزریق قلم از پیش پر شده اسپارتینا

قلم از پیش‌پرشده اسپارتینا حاوی چهار دوز از یک قدرت مشخص است و برای هر بار تزریق باید سوزن جدید روی آن نصب شود. پیش از شروع، تاریخ انقضا و ظاهر قلم را بررسی کنید؛ قلم نباید یخ‌زده، آسیب‌دیده یا تکان داده شده باشد.

۱. آماده‌کردن قلم اسپارتینا

قلم را از یخچال خارج کنید و حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در دمای محیط قرار دهید؛ برای گرم‌کردن آن از آب گرم، مایکروویو یا وسایل حرارتی استفاده نکنید. دست‌ها را با آب و صابون بشویید، درپوش قلم را بردارید و محل اتصال سوزن را با پد الکلی تمیز کنید. سپس یک سوزن جدید با اندازه توصیه‌شده، ترجیحا طول ۶ میلی‌متر و گیج ۲۹ تا ۳۲، روی قلم نصب کنید. درپوش خارجی سوزن را برای جداکردن سوزن پس از تزریق نگه دارید و درپوش داخلی را دور بیندازید.

۲. هواگیری قلم اسپارتینا در اولین استفاده

هواگیری فقط هنگام اولین استفاده از هر قلم جدید انجام می‌شود، نه پیش از تمام تزریق‌ها. قلم را طوری بگیرید که سوزن رو به بالا باشد، انتخابگر دوز را روی عدد ۲ قرار دهید و با ضربه‌های آرام، حباب‌های هوا را به سمت بالا هدایت کنید. سپس دکمه تزریق را فشار دهید تا عدد صفر مقابل نشانگر قرار گیرد و یک قطره دارو از نوک سوزن خارج شود.

اگر قطره ظاهر نشد، این کار را حداکثر چهار بار تکرار کنید. در صورت ادامه مشکل، سوزن را تعویض کنید و اگر باز هم قطره‌ای خارج نشد، از قلم استفاده نکرده و با مرکز حمایت از بیمار که شماره آن روی بسته‌بندی اسپارتینا ذکر شده است، تماس بگیرید.

۳. تنظیم دوز اسپارتینا

انتخابگر دوز را بچرخانید تا دوز کامل تجویزشده مقابل نشانگر قرار گیرد. هر بار تزریق کامل از قلم همان قدرت، معادل ۶۰ کلیک است. برای مثال، ۶۰ کلیک از قلم ۵ میلی‌گرمی، یک دوز کامل ۵ میلی‌گرمی محسوب می‌شود.

تعداد کلیک‌ها نباید برای ساختن خودسرانه دوزی متفاوت از قدرت قلم به کار رود. دوز میلی‌گرمی دارو باید با قدرت قلمی که پزشک تجویز کرده است مطابقت داشته باشد و برای تنظیم دوز فقط باید از انتخابگر دوز استفاده کرد، و خطوط روی مخزن دارو ملاک اندازه‌گکیر نیستند. هنگام تنظیم دوز نیز دکمه تزریق را فشار ندهید؛ زیرا ممکن است مقداری از دارو خارج شود.

۴. انجام تزریق اسپارتینا

محل تزریق را با پد الکلی از مرکز به اطراف تمیز کنید و اجازه دهید کاملا خشک شود. پوست محل تزریق را به‌آرامی بین انگشتان جمع کنید و سوزن را با زاویه ۹۰ درجه به‌طور کامل وارد لایه زیرجلدی کنید.

دکمه انتهای قلم را تا انتها فشار دهید تا عدد صفر مقابل نشانگر ظاهر شود. پس از ظاهرشدن صفر، دکمه را همچنان پایین نگه دارید، ۱۰ ثانیه بشمارید و سپس سوزن را از پوست خارج کنید. زود خارج‌کردن سوزن ممکن است باعث دریافت‌نشدن کامل دوز شود.

۵. اقدامات پس از تزریق

درپوش خارجی سوزن را با احتیاط روی آن قرار دهید، سوزن را از قلم باز کنید و دور بیندازید. سوزن نباید تا نوبت بعد روی قلم باقی بماند. سپس درپوش قلم را ببندید، آن را داخل بسته‌بندی اصلی قرار دهید و مطابق دستور بروشور برای مصرف بعدی در یخچال نگهداری کنید. قلم اسپارتینا فقط باید توسط یک نفر استفاده شود و نباید با فرد دیگری به اشتراک گذاشته شود.

نکته مهم: قلم چنددوز را نباید یک‌باره به‌طور کامل تزریق کرد؛ هر قلم برای چهار نوبت تزریق هفتگی از همان قدرت ساخته شده است.

نحوه تزریق قلم فیزیوجکت اسپارتینا

فیزیوجکت یک ابزار تزریق خودکار، تک‌دوز و یک‌بارمصرف است. برخلاف قلم چنددوز، به نصب سوزن، هواگیری یا تنظیم دوز نیاز ندارد و پس از تزریق باید کل دستگاه دور انداخته شود. برای تزریق این نوع از اسپارتینا، به شرح زیر عمل کنید:

۱. آماده‌کردن فیزیوجکت اسپارتینا

دستگاه را از یخچال خارج کنید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید تا به دمای محیط برسد. دست‌های خود را بشویید و محل تزریق را با پد الکلی تمیز کنید. اجازه دهید الکل در مجاورت هوا خشک شود و روی محل ضدعفونی‌شده فوت نکنید.

۲. برداشتن درپوش قلم اسپارتینا

بدنه فیزیوجکت را با یک دست نگه دارید و درپوش آن را با دست دیگر مستقیم به سمت بیرون بکشید؛ درپوش را نچرخانید. درپوش را فقط زمانی بردارید که برای تزریق آماده هستید و پس از برداشتن آن، تزریق را بدون تاخیر انجام دهید.

۳. قراردادن دستگاه تزریق اسچارتینا روی پوست

قسمت متحرک و شفاف انتهای فیزیوجکت را با زاویه ۹۰ درجه روی پوست قرار دهید و دستگاه را به‌صورت عمودی فشار دهید تا بخش شفاف آن کاملا جمع شود. تا زمانی که فشار کافی روی پوست وارد نشود، دستگاه فعال نخواهد شد.

۴. شروع تزریق اسپارتینا

در حالی که فیزیوجکت را ثابت و عمودی نگه داشته‌اید، دکمه زردرنگ بالای دستگاه را با انگشت شست فشار دهید. شنیدن صدای کلیک به معنی شروع تزریق است. دستگاه را با فشار ثابت حدود ۱۰ ثانیه روی پوست نگه دارید و در این مدت آن را حرکت ندهید. از طریق بخش شفاف دستگاه بررسی کنید که تزریق کامل انجام شده باشد. سپس فیزیوجکت را مستقیم از روی پوست بردارید.

۵. اقدامات پس از تزریق اسپارتینا

در صورت مشاهده مقدار کمی خون، محل تزریق را با پنبه یا گاز خشک حدود ۱۰ ثانیه به‌آرامی فشار دهید؛ محل را ماساژ ندهید. فیزیوجکت پس از تزریق قابل استفاده مجدد نیست و باید کل دستگاه دور انداخته شود.

مراقبت از محل تزریق آمپول لاغری اسپارتینا

پس از خارج‌کردن سوزن، محل تزریق را با پنبه یا گاز خشک بپوشانید. خروج مقدار کمی خون یا دارو معمولا نگران‌کننده نیست؛ در صورت خونریزی خفیف، گاز را حدود ۱۰ ثانیه با فشار ملایم روی محل نگه دارید. محل تزریق را محکم فشار ندهید و ماساژ ندهید و به شرح زیر عمل کنید:

• محل تزریق را نخارانید و نمالید.
• در صورت نیاز، یک چسب‌زخم کوچک روی محل قرار دهید.
• اگر درد، قرمزی یا تورم خفیف ایجاد شد، کمپرس سرد پیچیده‌شده در پارچه را برای مدت کوتاهی روی پوست قرار دهید.
• یخ را مستقیما روی پوست نگذارید.
• برای تزریق بعدی، محل را تغییر دهید و هر هفته دقیقا در همان نقطه تزریق نکنید.
• روی پوست قرمز، متورم، کبود، زخمی، سفت یا غیرطبیعی تزریق نکنید.
• بین نواحی شکم، ران و پشت بازو چرخش ایجاد کنید.
• وسیله یک‌بارمصرف را دوباره استفاده نکنید و آن را به‌صورت ایمن دور بیندازید.
• در قلم چنددوزی، سوزن را بلافاصله پس از تزریق جدا کنید و قلم را بدون سوزن نگهداری کنید.
• خونریزی یا خروج مقدار بسیار کمی مایع معمولا نگران‌کننده نیست.

اگر یک نوبت تزریق اسپارتینا را فراموش کردیم چه کنیم؟

در صورت فراموش‌کردن یک دوز اسپارتینا، ابتدا محاسبه کنید چه مدت از زمان همیشگی تزریق گذشته است:

• اگر ۴ روز یا کمتر، معادل حداکثر ۹۶ ساعت، گذشته است: دوز فراموش‌شده را به‌محض یادآوری تزریق کنید. سپس تزریق‌های بعدی را در همان روز هفتگی همیشگی ادامه دهید.
• اگر بیش از ۴ روز گذشته است: دوز فراموش‌شده را تزریق نکنید و تا زمان دوز بعدی در روز برنامه‌ریزی‌شده صبر کنید.

برای جبران دوز فراموش‌شده، مقدار دارو را دو برابر نکنید و دو نوبت را با فاصله کمتر از ۳ روز یا ۷۲ ساعت تزریق نکنید. این دستور هم برای قلم چنددوز و هم برای فیزیوجکت اسپارتینا صدق می‌کند.

اگر چند نوبت متوالی را فراموش کرده‌اید، درمان را خودسرانه با دوز قبلی آغاز نکنید؛ ممکن است برای کاهش عوارض گوارشی نیاز باشد دارو دوباره با دوز پایین‌تری شروع شود. طبق راهنمای تخصصی اسپارتینا، در صورت فراموش‌شدن سه دوز یا بیشتر، نحوه شروع مجدد باید با پزشک تعیین شود.

سخن آخر

آمپول اسپارتینا یک داروی تزریقی است که مصرف صحیح آن نقش مهمی در اثربخشی و کاهش احتمال بروز مشکلات ناشی از تزریق دارد. رعایت برنامه هفتگی تزریق، استفاده از دوز تجویز شده توسط پزشک و توجه به نکات نگهداری قلم یا فیزیوجکت، به شما کمک می‌کند تا درمان ایمن‌تری داشته باشید. در صورت بروز علائم غیرعادی، تغییر در شرایط جسمی یا هرگونه ابهام درباره نحوه مصرف، بهتر است پیش از هر اقدامی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

در صورتی که پاسخ به دغدغه‌ها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.