پروژسترون چیست؟
پروژسترون هورمونی است که به طور طبیعی در بدن مردان و زنان تولید میشود. سطح هورمون پروژسترون در آقایان و خانمها در طول زندگی تقریبا یکسان است. تنها زمانی که سطح هورمون پروژسترون متفاوت میشود، در فاز لوتئال چرخه قاعدگی زنان و همچنین دوران بارداری است. در دوران بارداری به ویژه در 3 ماهه اول، پروژسترون نقش مهمی را ایفا میکند. این هورمون در این زمان مسئول کمک به آمادهسازی رحم برای بارور کردن جنین است. پروژسترون همچنین باعث میشود تا رگهای خونی در رحم گشاد شوند تا لانه گزینی و تغذیه جنین به خوبی صورت پذیرد. این هورمون وظایف مختلف دیگری هم دارد مثل:
- کمک به تقویت دیوارههای رحم
- رشد پستانها
- عدم تولید شیر در بدن خانمها قبل از زمان زایمان
آمپول پروژسترون برای چیست؟
آمپول پروژسترون حاوی هورمون پروژسترون بوده و بیشتر برای خانمهایی کاربرد دارد که دچار آمنوره میشوند. آمنوره ثانویه یعنی یک خانم بالغ پریود نمیشود. کمبود هورمون پروژسترون عامل پریود نشدن میتواند باشد. در این موارد با تزریق آمپول پروژسترون میتوان این مشکل را حل کرده و عادت ماهیانه آغاز شود. در هورمون تراپی، پیشگیری از بارداری و موارد دیگر نیز این آمپول میتواند کاربرد داشته باشد.
معمولا به یکی از دلایل زیر از آمپول پروژسترون استفاده میشود:
- درمان خونریزی رحم به دلیل عدم تعادل هورمونها
- عقب افتادن پریود در خانمها
به عبارت دیگر، پروژسترون متعلق به دستهای از داروها به نام پروژستین است. تزریق این دارو هم برای بانوانی صورت میگیرد که پریود آنها عقب افتاده است و هم خانمهایی که به دلیل اختلال در هورمونها، خونریزی غیر طبیعی دارند. با توجه به تجویز پزشک تزریق پروژسترون ممکن است به تنهایی یا همراه با سایر داروها صورت گیرد تا اثر مطلوبی داشته باشد. مقدار مصرف آمپول پروژسترون برای خونریزی رحم معمولا روزانه 5 تا 10 میلیگرم است. انتظار میرود که ظرف مدت 6 روز خونریزی متوقف شود.
سایت cleveland clinic در رابطه با تزریق این آمپول مینویسد:
در صورت داشتن هر یک از شرایط زیر، حتما پزشک را مطلع کنید:
بیماریهای عروقی، سابقه لخته شدن خون یا سکته
سرطان پستان، دهانه رحم یا واژن
دیابت
بیماری قلبی
بیماری کبدی
سقط جنین یا ختم بارداری اخیر
خونریزی واژینال غیرطبیعی
حساسیت به پروژسترون یا سایر داروها، مواد غذایی، رنگها یا مواد نگهدارنده
بارداری یا تلاش برای باردار شدن
شیردهی
آمپول پروژسترون برای پریود شدن چگونه عمل میکند؟
وقتی قاعدگی عقب میافتد، بسیاری از زنان با اضطراب بارداری یا ابتلا به بیماری خاص یا حتی شروع یائسگی روبهرو میشوند. در یک چرخه طبیعی، پس از تخمکگذاری هورمون پروژسترون ترشح میشود تا دیواره رحم را برای بارداری احتمالی آماده نگه دارد. اگر بارداری رخ ندهد، سطح این هورمون بهطور ناگهانی کاهش مییابد و همین افت هورمونی، سیگنال ریزش دیواره رحم و شروع خونریزی قاعدگی را صادر میکند. در برخی شرایط مانند اختلال در تخمکگذاری یا کمبود پروژسترون، این افت طبیعی رخ نمیدهد و قاعدگی به تعویق میافتد.
آمپول پروژسترون با شبیهسازی همین مرحله از چرخه عمل میکند:
- یعنی سطح هورمون را برای چند روز بالا میبرد
- سپس با قطع یا کاهش آن، یک افت مصنوعی اما کنترلشده ایجاد میکند
بدن این کاهش را بهعنوان پایان فاز لوتئال تفسیر کرده و خونریزی موسوم به «خونریزی ناشی از قطع هورمون» آغاز میشود. به همین دلیل معمولا چند روز تا دو هفته پس از آخرین تزریق، قاعدگی شروع میشود. با این حال، اگر پس از این بازه خونریزی رخ ندهد، لازم است علتهای زمینهای مانند بارداری یا اختلالات هورمونی توسط پزشک بررسی شود.
مدت زمان تاثیر آمپول پروژسترون برای پریود شدن
بعد از اینکه آمپول پروژسترون را تزریق میکنید 10 تا 14 روز (دو هفته) طول میکشد تا خونریزی عادت ماهیانه شروع شود. اگر این مدت زمان گذشت و همچنان پریود نشدید، لازم است که حتما به پزشک مراجعه نمایید. مدت زمان تاثیر آمپول پروژسترون برای پریود شدن در حدود 2 هفته است.
بسیاری از زنان و دختران، نیازی به تزریق آمپول پروژسترون ندارند و با مصرف قرص تنظیم قاعدگی میتوانند دوباره پریود شوند. در این زمینه باید حتما با پزشک متخصص زنان صحبت کنید.
تزریق آمپول پروژسترون برای جلوگیری از سقط جنین
در برخی موارد پزشکان برای خانمهایی که در دوران حاملگی در معرض خطر سقط جنین هستند، آمپول پروژسترون را تجویز میکنند. در این صورت به آنها کمک میشود تا بارداری موفقی را پیش ببرند. اما مطالعات جدید نشان میدهد که این تجویز ممکن است چندان هم موثر نباشد. حتی بعضی از شواهد نشان داده است که تزریق progesterone احتمال دارد خطر سقط جنین را افزایش دهد! بنابراین چنین به نظر میرسد که نیاز به تحقیقات بیشتری وجود دارد.
در حال حاضر نیز در بسیاری از موارد پزشکان تزریق آمپول پروژسترون را برای زنانی که سقطهای مکرر داشتهاند، تجویز میکنند. گاهی هم دیده شده است که تزریق این آمپول در جلوگیری از سقط جنین واقعا اثرگذار بوده است. درمانهای پروژسترون در زنانی که در معرض خطر زایمان زودرس هستند نیز صورت میگیرد.
نحوه تزریق آمپول پروژسترون برای پریود شدن چگونه است؟
این دارو به صورت تزریق عضلانی در درمانگاه یا بیمارستان باید مورد استفاده قرار گیرد. اغلب 6 تا 8 روز و روزانه یکبار این آمپول باید استفاده شود. دوز مصرف توسط پزشک و با توجه به شرایط بیمار تعیین میشود. در رابطه با مصرف این دارو چند نکته را باید در نظر بگیرید:
- اگر قرار است خودتان آمپول را بزنید، نحوه تزریق را باید به طور کامل از پزشک یا پرستار یاد بگیرید.
- قبل و بعد از استفاده از این دارو حتما باید دستهای خود را بشویید.
- اگر محلولی که میخواهید تزریق کنید کدر است یا ذراتی در آن وجود دارد، از تزریق آن بپرهیزید.
- در صورت تغییر رنگ محلول از آن استفاده نکنید.
- بعد از استفاده سوزن و سرنگ را دور ریخته و مجدد از آنها استفاده نکنید.
اگر در یک نوبت فراموش کردید آمپول پروژسترون را تزریق کنید، طبق دستور زیر عمل نمایید:
- به محض اینکه به یاد آوردید یک نوبت از این دارو فراموش شده، برای تزریق آن اقدام کنید.
- اگر به زمان مصرف نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموش شده را رها کرده و طبق برنامه قبلی دوزی که قرار بوده مصرف کنید را بزنید.
دوتا آمپول پروژسترون 50 میلی برای پریود شدن چه زمانی تجویز میشود؟
این پرسش زمانی مطرح میشود که یک دوره تزریق، قاعدگی را آغاز نکرده یا پزشک از ابتدا به دوز بالاتری نیاز داشته است. تجویز دو آمپول پروژسترون 50 میلیگرم معمولا در شرایطی انجام میشود که احتمال کمبود شدید پروژسترون وجود دارد، آمنوره چندماهه رخ داده باشد یا دیواره رحم برای ایجاد خونریزی پاسخ مناسبی به دوزهای پایینتر نداده باشد. گاهی نیز در اختلالات تخمکگذاری مانند تخمدان پلیکیستیک، پزشک برای ایجاد یک افت هورمونی مؤثرتر، دوز بالاتری را انتخاب میکند.
نکته مهم این است که تزریق دو آمپول لزوما به معنای تزریق همزمان نیست؛ بسته به تشخیص پزشک ممکن است در دو روز متوالی یا طبق یک پروتکل مشخص انجام شود. هدف از این دوز، ایجاد سطح کافی از هورمون و سپس افت کنترلشده آن برای شروع خونریزی ناشی از قطع هورمون است. با این حال، تعیین مقدار و فاصله تزریق کاملا وابسته به شرایط هورمونی، سابقه پزشکی و احتمال بارداری بوده و مصرف خودسرانه آن توصیه نمیشود.
علت پریود نشدن بعد از تزریق آمپول پروژسترون چیست؟
گاهی با وجود تزریق آمپول پروژسترون، خونریزی مورد انتظار رخ نمیدهد و همین موضوع میتواند نگرانی ایجاد کند. شایعترین علت، بارداری است؛ زیرا در صورت بارداری، سطح هورمونها بهگونهای باقی میماند که ریزش دیواره رحم اتفاق نمیافتد. از سوی دیگر، اگر سطح استروژن در بدن پایین باشد، ممکن است دیواره رحم به اندازه کافی ضخیم نشده باشد تا پس از قطع پروژسترون دچار ریزش شود. در این حالت، اساسا بافتی برای خونریزی وجود ندارد.
اختلالات هورمونی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، مشکلات تیروئید، استرس شدید، کاهش یا افزایش وزن ناگهانی و حتی زمانبندی نامناسب تزریق نیز میتوانند مانع شروع قاعدگی شوند. در برخی موارد، بدن به دوز تجویزشده پاسخ کافی نمیدهد و نیاز به ارزیابی مجدد دارد. اگر تا دو هفته پس از آخرین تزریق خونریزی آغاز نشود، انجام تست بارداری و مراجعه به پزشک برای بررسی علت زمینهای ضروری است.
تداخل دارویی و عوارض استفاده از آمپول پروژسترون
عوارض جانبی خطرناک در رابطه با استفاده از این دارو نادر است اما به هر حال احتمال دارد برای برخی از افراد اتفاق بیفتد. با مشاهده عوارض زیر بهتر است به پزشک مراجعه کنید و وی را در جریان قرار دهید:
- واکنش آلرژیک که با بثورات پوستی، خارش و قرمزی پوست، تورم دهان، گلو یا زبان و مشکل در تنفس همراه است
- علائم مشکلات کبدی شامل: ادرار تیره، احساس خستگی، درد معده، مدفوع روشن، زردی پوست یا چشم
- ضعف در یک طرف بدن، مشکل در صحبت کردن یا فکر کردن، اختلال در تعادل، افتادگی در یک طرف صورت و تاری دید
- سرگیجه بسیار شدید یا غش کردن
- اختلال در بینایی و برآمدگی چشم
- هر نوع تغییر در سینه مثل ترشح از نوک سینه
- خارش یا ترشح از واژن
- خونریزی واژینال غیر طبیعی
- تکرر ادرار و درد هنگام دفع ادرار
- تشنج
- گرگرفتگی
- ضربان قلب سریع یا غیر طبیعی
- درد قفسه سینه
عوارض این آمپول ممکن است شامل اختلالات گوارشی، حساس شدن سینهها، کاهش میل جنسی، ریزش مو، اختلال در خواب یا خوابآلودگی نیز باشد.
تداخل دارویی آمپول پروژسترون
پیش از شروع به استفاده از آمپول پروژسترون باید پزشک را در جریان استفاده از هر نوع دارو، مکمل یا داروی گیاهی که مصرف میکنید، قرار دهید. برخی از داروهایی که ممکن است با این آمپول تداخل داشته باشند، عبارتند از:
- داروهایی که بر آنزیمهای کبدی تاثیر میگذارند (مانند ضد قارچهای آزول از جمله ایتراکونازول، ریفامایسینها از جمله ریفابوتین، خارمریم، داروهای ضد تشنج خاص از جمله کاربامازپین/ فنیتوئین)
همچنین ممکن است این آمپول با بعضی از آزمایشات تداخل داشته باشد. در این زمینه هم باید با پزشک مشورت نمایید.
تفاوت قرص، شیاف، پماد با آمپول پروژسترون چیست؟
قرص مدروکسی پروژسترون حاوی هورمون زنانه بوده و در تنظیم زمان تخمکگذاری و قاعدگی نقش دارد. این قرص برای خانمهایی تجویز میشود که به دلیل کمبود پروژسترون، عادت ماهیانه نمیشوند. به دلایل دیگری هم این قرص مورد تجویز قرار میگیرد، مثل: جلوگیری از رشد استر در رحم زنان یائسه، جلوگیری از بارداری، پیشگیری از سقط جنین، هورمون تراپی، درمان آمنوره و بعضی از سرطانها.
شیاف پروژسترون واژینال
این محصول در دوران بارداری کاربرد دارد و معمولا به دلایل زیر تجویز میشود:
- افزایش ضخامت لایه داخلی رحم
- کمک به حفظ بارداری در اوایل حاملگی
- افزایش گلیکوژن و خون شریانی در لایه داخلی رحم به منظور فراهم کردن مواد مغذی برای جنین
پماد پروژسترون
از این پماد به منظور هورمون درمانی استفاده میشود. پماد پروژسترون روی افزایش میل جنسی، برقراری تعادل در سطح قند خون، کاهش خطر سرطان پستان، افزایش تشکیل بافت آندومتر درون رحم، پیشگیری از لخته خون، کاهش خطر ابتلا به سرطان تخمدان و … تاثیر دارد.
هشدارها و موارد منع مصرف در استفاده از آمپول پروژسترون
هنگام استفاده از این آمپول به موارد زیر دقت کنید:
- تا زمانی که تاثیر استفاده از این آمپول را به طور کامل ندیدهاید، از رانندگی و کارهایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند، بپرهیزید.
- اگر به محتویات آجیل حساسیت دارید، پزشک را در جریان بگذارید.
- این دارو ممکن است قند خون را افزایش دهد. پس اگر مبتلا به دیابت هستید، با پزشک مشورت کنید.
- اگر تابحال دچار لخته خون شدهاید، به پزشک اطلاع دهید. در موارد نادر تزریق پروژسترون باعث لخته خون شده است. در این صورت احتمال حمله قلبی بیشتر خواهد شد.
- چنانچه سن شما بیشتر از 65 سال است، با احتیاط بیشتری از آمپول پروژسترون استفاده کنید زیرا ممکن است عوارض جانبی بیشتری در شما نشان دهد.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا در دوران شیرده به سر میبرید، با پزشک مشورت کنید.
- همزمان با این آمپول از مصرف الکل و ماری جوانا به شدت بپرهیزید. همچنین کشیدن سیگار را هم کنار بگذارید تا احتمال سکته قلبی و دیگر عوارض کمتر شود.
شرایط نحوه نگهداری از آمپول Progesterone
- در دمای اتاق و مکان خشک نگهداری شود.
- دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی گذاشته شود.
به تاریخ انقضای دارو دقت کنید و اگر از آن گذشته است، دور بریزید.
کلام آخر
فواید، عوارض، نحوه مصرف و تداخل دارویی آمپول پروژسترون را برای شما شرح دادیم. این آمپول بدون تجویز و نسخه پزشک نباید مورد استفاده قرار گیرد. اگر سوالی در مورد این دارو دارید در بخش کامنتها درج کنید تا پزشکان فعال در داروخانه آنلاین مثبت سبز در اسرع وقت پاسخ شما را بدهند.
158 دیدگاه
سلام من نیلوفر هستم 29ساله سقط جنین داشتم ولی الان 3 هفته ست که فقط خونریزی کمی دارم و هیچ چیزی دفع نکردم اگر آمپول پروژسترون بزنم مشکلی نداره/؟؟؟
همراه محترم
سلام
خونریزی پس از سقط تا یک ماه طبیعیست. لطفا جهت بررسی کامل بودن سقط سونوگرافی انجام دهید. از مصرف داروهای هورمونی خودداری کنید.
متشکرم
سلام من فرداامپولم تموم میشه باردارم اگ نزنم بچه سقط نمیشه میترسم این همه اذیت شدم به بادبره زحمتام میشه راهنماییم کنید ممنون میشم
سلام کاربر گرامی
تا زمانی که پزشکتان صلاح میبیند میبایست به ادامه ی استفاده از این آمپول ادامه دهید.
معمولا با طی تایم بحرانی مشکلی برای جنین طی نمی شود اما حتما باید مطابق دستور پزشک به چکاپ های خود ادامه دهید و به دستورات ایشان عمل کنید.
سلام وقت شما بخیر
۳۵سالم هست و یکساله ازدواج کردم
متاسفانه مشکل رحمی پیدا کردم ..کیست و فیبروم دارم .
پیش دکتر متخصص رفتم ۲ورق قرص داد که پریودی منظم بشه ..با استفاده از قرص نه تنها بیشتر عقب افتاد بلکه به مدت ۳روز فقط خونریزی داشتم و تمام بعد ۳هفته خون مردگی دارم وبصورت لخته الان من ۱۵روز هستش از این قضیه میگذره …و همچنان این روند ادامه داره
سلام من دوهفته پریودم عقب افتاده م و آزمایش بتا منفی بوده زیر ۱ هس و سونو داخلی انجام دادم که ضخامت دیواره رحمم ۲۲ هس و کیست ۱۵ میلی هم دارم و تخمدان پلی کیستیک pco با توجه به این موارد چه راهی بهتره برای پریود شدن و ضخامت این دیواره با توجه ب اینکه آمپول پروژسترون ممکنه رو کیس اثر بدی بزاره آیا مجسترکل استفاده کنم یا آمپول بزنم
سلام کاربر گرامی
با توجه به شرح حالی که دادید حتما میبایست با یک پزشک متخصص زنان متبحر مشورت بفرمایید و سود و زیان مصرف هر کدام از داروها را از ایشان برای شرایطتان را جویا شوید.
سلام من یه ماه هست حامله هستم خیلی درد دارم کجا برم که آمپول ضد سقط بزنم
همراه محترم
سلام
حتما و سریعا به پزشک متخصص زنان مراجعه فرمایید.
متشکرم
سلام وقت بخیر۴۰ساله هستم واگه خدابخادعازم کربلاهستم ومتاسفانه نزدیک پریودم هست آیامیتونم برای به تاخیرانداختن پریودآمپولی تزریق کنم یااینکه به پزشک مراجعه کنم؟!
سلام کاربر گرامی
برای تزریق فرآورده های تزریقی میبایست حتما نسخه پزشک داشته باشید.
سلام . وقتتون بخیر .
برای ریزش مو ارثی در آقایان . میشه برای بلاک DHT یک شیشه آمپول پروژسترون 50 رو در یک قوطی ماینوکسیدیل پاکدارو حل کرد ؟
( دوفاز میشه !؟) .
باتشکر
سلام کاربر گرامی
خیر، قابلیت انجام همچین کاری وجود ندارد و بله محلول دوفاز می گردد و در حلال های همدیگر حل نمی شوند.
سلام من 31هفته هستم آمپول هیدروکسی تزریق میکنم هفته یکی فردا دوباره باید تزریق کنم ولی من سرما خوردم خواستم بدونم اشکالی ندارع اگ بزنم واسه جنین مشکلی پیش نمیاد ممنون میشم بگین
همراه محترم
سلام
خیر موردی وجود نداشته و لطفا زمان تزریق را تغییر ندهید.
متشکرم
سلام من فردا آمپول هیدروکسی دارم باید تزریق کنم سرما خوردم اشکالی ندارع تزریق کنند واسم ممنون میشم جواب بدین
همراه محترم
سلام
خیر موردی وجود نداشته، لطفا زمان تزریق را تغییر ندهید.
متشکرم
سلام من یه ماه هست حامله هستم خیلی درد دارم کجا برم که آمپول ضد سقط بزنم
همراه محترم
سلام
حتما و سریعا به پزشک متخصص زنان مراجعه فرمایید.
متشکرم
سلام.
من بعد از عید هست ک تایم قاعدگی ام بهم خورده
اردیبهشت ماه رفتم دکتر و بهم دوتا آمپول پروژسترون دادن و پریود شدم .
الان هم بیست روز از پریودم گذشته ولی دکتر نرفتم بنظرتون باز از آمپول پروژسترون استفاده کنم؟؟؟
همراه محترم
سلام
استفاده مداوم از این دوز بالای هورمون میتواند عوارض جبران ناپذیری داشته باشد. بنابراین توصیه میشود مجددا با پزشک مشورت فرمایید.
متشکرم
سلام من نزدیک ۳ ماهه که پریود نشدم آزمایش Beta مم منفی بود سونوگرافیم دادم چیزی نبود دوتا آمپول پروژسترون دکتر عمومی برام نوشت زدمشون همزمان الان ۵ روزه میگذره ولی بازم پریود نشدم می تونم مجددا تکرار کنم آمپولا رو؟
همراه محترم
سلام
بعد از تزریق این دوز از پروژسترون، تا ده روز احتما بروز قاعدگی وجود دارد. لطفا از تکرار خودسرانه این هورمون خودداری و در صورت نیاز مجددا به پزشک زنان مراجعه فرمایید.
متشکرم
سلام. من آندو متریومای تخمدان کیست شکلاتی دارم آیا با مصرف پروژسترون تزریقی سه دوز هم زمان میتواند برای کیست مشکل ساز شود؟
همراه محترم
سلام
مصرف دوز بالای هورمون های زنانه میتواند سبب بروز یا تشدید مشکلات هورمونی من جمله کیست تخمدان گردد.
از مصرف خودسرانه این دسته از داروها جدا خودداری کنید.
متشکرم
سلام. آیا برای تزریق سه عدد آمپول پروژسترون نیاز است که در بیمارستان انجام شود یا تزریق آن در تزریقاتی های معمولی کفایت میکند. 50سالم است و تا به حال قرص آسپرین مصرف نکردم آیا ضرورت دارد به همراه تزریق آمپول پروژسترون آسپرین هم بخورم؟
همراه محترم
سلام
نیازی به تزریق در بیمارستان نیست. اما در سنین بالا استفاده از هورمونها فقط با نظر پزشک متخصص امکانپذیر است.
متشکرم
سلام. آیا مصرف کپسول عصاره پنج انگشت پی ام ای پوز میتواند باعث افزایش سطح پروژسترون و پریودی شود؟
همراه محترم
سلام
بله امکان افزایش هورمونهای زنانه و تعجیل در شروع دوره پریود وجود دارد.
متشکرم