20 علت خارش بدن در شب و سریعترین راهکار های درمان آن

علت خارش بدن در شب چیست؟

برای بسیاری از افراد برخی مکانسیم‌های طبیعی باعث می‌شود تا در شب بدن آن‌ها دچار خارش شود. برخی از این مکانیسم‌های طبیعی بدن که علت خارش بدن در شب هستند، عبارتند از:

• خشکی پوست
• افزایش دمای بدن
• افزایش جریان خون
• کم آبی بدن
• حشرات
• تاثیر عوامل محیطی
• نوسانات هورمونی
• پاسخ‌های خودایمنی
• استرس و اضطراب

در ادامه به بررسی بیشتر هر کدام از این موارد می‌پردازیم.

1- خشکی پوست مهمترین علت خارش بدن در شب

خشکی پوست شایع ترین علت خارش بدن در شب است. با کاهش ترشح چربی‌های طبیعی پوست در شب، پوست خشک‌تر می‌شود و این خشکی منجر به تحریک و خارش می‌گردد. همچنین، استفاده از صابون‌ها و شوینده‌های قوی، قرار گرفتن در معرض هوای سرد و خشک یا حتی دوش آب گرم می‌تواند باعث خشکی بیشتر پوست و خارش بیشتر آن شود.

2- افزایش دمای بدن

برخی عوامل و مکانیسم‌های طبیعی بدن وجود دارد که شب‌ها دچار تغییراتی می‌شود. یکی از این مکانیسم‌ها بالا رفتن دمای بدن است. این تغییر موجب گرم شدن بدن می‌شود. افزایش دمای پوست می‌تواند باعث ایجاد احساس خارش شود.

3- افزایش جریان خون

به غیر از افزایش دمای بدن، یکی دیگر از عملکرد‌های طبیعی بدن که در شب دچار تغییراتی می‌شود و علت خارش بدن در شب است، بالا رفتن جریان خون است. نتیجه افزایش گردش خون در بدن می‌تواند همان افزایش دمای بدن و گرم شدن آن باشد که موجب خارش بدن می‌شود.

4- کم آبی بدن

علاوه بر این عوامل، پوست شما در شب آب بیشتری از دست می‌دهد. در صورتی که آب کافی در طول روز مصرف نکنید بدن شما نمی‌تواند آب مورد نیاز خود را دریافت کند و دچار خشکی می‌شود. این خشکی می‌تواند علت خارش بدن در شب باشد؛ بنابر این برای درمان این مشکل در این حالت بهتر است در طول روز به میزان کافی آب میل کنید.

5- حشرات

حشرات مختلف مانند گال، شپش، ساس و… در شب فعال‌تر هستند. همه این حشرات می‌توانند پوست را تحریک کنند تا باعث خارش شدید شود. در صورتی که در مناطقی زندگی می‌کنید که حشرات زیادی در آن جا هستند می‌توانید با خرید حشره کش این مشکل را حل کنید.

6- تاثیر عوامل محیطی

عوامل محیطی مانند گرما، سرما یا رطوبت محیط می‌توانند تأثیرات مستقیمی بر پوست و خارش شبانه داشته باشند. به عنوان مثال، هوای خشک و سرد زمستان یا استفاده از بخاری‌ها و سیستم‌های گرمایشی می‌تواند باعث از بین رفتن رطوبت پوست شود و خارش را افزایش دهد. علاوه بر این، هوای گرم و مرطوب نیز می‌تواند باعث تعریق زیاد شود که ممکن است منجر به تحریک پوست و بروز خارش گردد. همچنین، وجود آلرژن‌ها (مثل گرد و غبار) در محیط اتاق خواب نیز می‌تواند باعث بروز خارش شود.

7- نوسانات هورمونی

نوسانات هورمونی که به ویژه در زنان رخ می‌دهد، می‌تواند علت دیگری برای خارش شبانه باشد. تغییرات سطح هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی، دوران بارداری یا یائسگی می‌تواند باعث حساسیت بیشتر پوست و افزایش خارش گردد. به عنوان مثال، کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی ممکن است منجر به خشکی و نازک شدن پوست شود که می‌تواند باعث خارش شبانه گردد.

8- پاسخ‌های خودایمنی علت خارش بدن در شب

پاسخ‌های خودایمنی نیز می‌توانند علت خارش بدن در شب باشند. در بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس، درماتومیوزیت و واسکولیت، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کند که می‌تواند باعث التهاب و آسیب به پوست شود. این التهاب ممکن است به خارش شدید و مزمن منجر گردد که در شب‌ها به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی بدن مانند افزایش جریان خون به پوست یا کاهش سطح کورتیزول که دارای اثرات ضدالتهابی است، تشدید شود.

9- استرس و اضطراب

استرس و اضطراب می‌توانند به عنوان محرک‌های قوی برای خارش بدن در شب عمل کنند. سیستم عصبی در واکنش به استرس فعال می‌شود و این می‌تواند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم باعث بروز خارش شود. در واقع، استرس می‌تواند باعث افزایش سطح هورمون‌های استرس در بدن شود که ممکن است حساسیت پوست را افزایش داده و خارش را تحریک کند. همچنین، افرادی که دچار اختلالات اضطرابی هستند، ممکن است در شب‌ها بیشتر از خارش رنج ببرند، زیرا استرس و تنش‌های روزانه در این زمان به اوج خود می‌رسد.

علت خارش دست و پا در شب

خارش دست‌ و پا در شب معمولا به این دلیل تشدید می‌شود که پوست هنگام خواب رطوبت بیشتری از دست می‌دهد و خشک‌تر می‌شود. افزایش دمای پوست و کاهش ترشح هورمون‌های ضدالتهاب در شب نیز می‌تواند حساسیت پایانه‌های عصبی و احساس خارش را افزایش دهد. البته اگزما، آلرژی و گاهی بیماری‌های کبدی، کلیوی، تیروئیدی یا دیابت نیز ممکن است در بروز آن نقش داشته باشند.

مرکز پزشکی Cleveland Clinic نیز تغییر دمای بدن، کاهش رطوبت پوست و تغییرات هورمونی شبانه را از دلایل اصلی تشدید خارش در شب معرفی می‌کند:

خارش دست‌ و پا در شب اغلب به خشکی پوست، اگزما یا حساسیت مربوط است؛ زیرا هنگام خواب رطوبت پوست کاهش می‌یابد، دمای بدن تغییر می‌کند و کاهش برخی هورمون‌های ضدالتهاب می‌تواند احساس خارش را تشدید کند. بااین‌حال، خارش مداوم ممکن است با بیماری‌های کبد، کلیه، تیروئید یا دیابت نیز ارتباط داشته باشد و نیازمند بررسی پزشکی است. در دوران بارداری، خارش شدید کف دست و پا باید سریعا ارزیابی شود.

علت خارش کمر در شب

خارش کمر در شب اغلب به‌دلیل خشکی پوست، تعریق و گرمای رختخواب، اصطکاک لباس، حساسیت به شوینده‌ها یا بیماری‌هایی مانند اگزما ایجاد می‌شود. هنگام خواب نیز کاهش رطوبت پوست، تغییر دمای بدن و کاهش هورمون‌های ضدالتهاب می‌تواند خارش را شدیدتر کند. گاهی گزش حشرات یا گال (به‌ویژه اگر خارش در اعضای دیگر خانواده نیز وجود داشته باشد) عامل آن است.

مرکز پزشکی Cleveland Clinic خشکی پوست، تغییر دمای بدن و تغییرات هورمونی شبانه را از دلایل تشدید خارش هنگام خواب می‌داند. اگر خارش مداوم، شدید یا همراه با بثورات، زخم یا علائم عمومی باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

خارش بدن در شب به دلیل بیماری‌ها

به غیر از 9 عامل طبیعی که تا اینجای مقاله معرفی کردیم و می‌توانند علت خارش بدن در شب باشند، برخی بیماری‌ها و شرایط وجود دارند که مربوط به سلامتی هستند. برخی از این علت‌ها عبارتند از:

1. درماتیت آتوپیک (اگزما)
2. پسوریازیس
3. بیماری کلیوی یا کبدی
4. کم خونی فقر آهن
5. مشکلات تیروئید
6. شرایط سلامت روان مانند استرس، افسردگی و اسکیزوفرنی
7. سندرم پای بیقرار
8. سرطان‌هایی مانند لوسمی و لنفوم
9. اختلالات عصبی مانند مولتیپل اسکلروزیس، بیماری زونا و دیابت
10. واکنش‌های آلرژیک به موادی مانند مواد شیمیایی، داروها، غذاها یا لوازم آرایشی
11. بارداری

با این 11 مورد معرفی شده، 20 دلیل خارش بدن در شب را در این مقاله معرفی کردیم که ممکن برای برخی یک یا چند دلیل به صورت همزمان رخ دهد. علائم خود را بررسی کنید و برای یافتن علت اصلی خارش بدن در شب که علائمی به جز موارد یاد شده دارند، حتما با پزشک مشورت کنید.

علت کهیر زدن در شب چیست؟

کهیر شبانه معمولا در اثر افزایش گرما و تعریق زیر پتو، تماس با مواد حساسیت‌زای موجود در رختخواب، فشار لباس یا تشک و حساسیت به غذا یا دارو ایجاد می‌شود. تغییرات طبیعی هورمون‌ها و فعالیت سیستم ایمنی در شب نیز ممکن است آزادشدن هیستامین و خارش را تشدید کند.

سرویس سلامت ملی بریتانیا نیز گرما و تعریق، فشار و خراش پوست، غذاها، داروها، تماس با مواد حساسیت‌زا و عفونت‌ها را از محرک‌های احتمالی کهیر معرفی می‌کند.

اگر کهیر با تورم لب یا زبان، خس‌خس یا تنگی نفس همراه است، مراجعه فوری پزشکی ضروری است.

درمان خارش بدن در شب

با پیدا کردن علت خارش بدن در شب شما می‌توانید این مشکل را راحت‌تر درمان کنید. روش‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانید با استفاده از آن‌ها خارش پوست خود را رفع کنید. بنابراین بعد از پیدا کردن دلیل خارش بدن در شب از راهکار‌های زیر برای درمان آن استفاده کنید:

1- استفاده از اسپری دافع حشرات

در صورتی که علت خارش بدن در شب وجود حشرات مختلف در محل زندگی شما است می‌توانید با استفاده از اسپری دافع حشرات حشرات را از خود دور کنید و خارش ناشی از آن را رفع کنید. یکی از بهترین اسپری‌های دافع حشرات، اسپری سی گل است. اسپری دافع حشرات سی گل با ارائه محافظت طولانی مدت از پوست در برابر نیش حشرات، انتخاب مناسبی برای انواع پوست‌ها است، زیرا فرمولاسیون آن حساسیتی ایجاد نمی‌کند و فاقد مواد شیمیایی مضر است. این اسپری بوی مطبوعی دارد که استفاده از آن را دلپذیر می‌کند و برخلاف برخی محصولات مشابه، پس از استفاده چسبندگی روی پوست باقی نمی‌گذارد. طراحی به شکل اسپری نیز استفاده از آن را بسیار آسان می‌کند.

مشاهده و خرید: اسپری دافع حشرات سی گل

570,000 تومان

2- داروهای تجویزی و بدون نسخه

اگر شرایطی مانند اختلال عصبی یا RLS (سندرم پای بی قرار) باعث خارش شده است، برای درمان آن با پزشک خود صحبت کنید. برای درمان خارش شبانه خود، می‌توانید از داروهای بدون نسخه یا نسخه‌ای استفاده کنید. برخی از این داروها فقط خارش را تسکین می‌دهند. قبل از استفاده از هر دارو یا درمان جدید حتما با پزشک خود مشورت کنید و اگر باردار هستید یا در دوران شیردهی هستید در مصرف داروهای مختلف احتیاط کنید.

3- استفاده از ملاتونین

به غیر از دارو‌هایی که توسط پزشکان تجویز می‌شود و خارش را تسکین می‌دهند شما می‌توانید از ملاتونین‌ها استفاده کنید. خرید قرص ملاتونین و استفاده منظم از آن‌ها به تنظیم خواب کمک می‌کند. هنگامی که آن را شبانه مصرف می‌کنید، اثر آرام بخشی دارد که می‌تواند به شما کمک کند تا بخوابید و خارش‌های شبانه شما را اذیت نکنند. یکی از بهترین قرص‌های ملاتونین، قرص ملاتونین ۵ میلی گرم پارسینه دیان طب است.

قرص ملاتونین ۵ میلی‌گرم پارسینه دیان طب برای بهبود کیفیت خواب و کمک به تنظیم چرخه خواب مفید است. این محصول با ایجاد خواب آرام و راحت، به رفع مشکلات خواب کمک می‌کند و برخلاف برخی داروهای خواب‌آور، وابستگی ایجاد نمی‌کند.

مشاهده و خرید: قرص ملاتونین 5 میلی گرم پارسینه دیان طب 60 عدد

572,000 تومان

درمان‌های خانگی خارش بدن در شب

با توجه به علت خارش بدن در شب، راهکار‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانید در خانه خودتان انجام دهید تا به سرعت خارش بدنتان رفع شود. به عنوان مثال در صورتی که علت خارش بدن در شب شما استرس و اظطراب است می‌توانید برای رفع آن از تکنیک‌هایی مانند مدیتیشن، یوگا یا آرام‌سازی تدریجی عضلانی، برای آرام کردن ذهن خود استفاده کنید. سایر درمان‌های خانگی خارش بدن در شب عبارت است از:

• استفاده از کرم‌ها و لوسیون‌های مرطوب‌کننده
• اطمینان از تمیزی وعدم وجود آلرژن‌ها در ملافه‌ها و بالش‌ها
• استفاده از لباس‌های نخی و نرم در طول شب
• حفظ دمای متعادل و مناسب در اتاق خواب
• استفاده از کمپرس خنک و مرطوب برای تسکین خارش
• مصرف به اندازه آب برای جلوگیری از کم آبی بدن

درمان خارش بدن در شب با طب سنتی

در طب سنتی، درمان خارش شبانه بر اساس علت و شرایط بدنی فرد انتخاب می‌شود و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اصلاح رژیم غذایی و حذف خوراکی‌هایی که احتمال حساسیت یا تشدید خارش دارند.
• استفاده موضعی از روغن‌ها یا فرآورده‌های گیاهی مناسب برای کاهش خشکی پوست.
• حمام یا کمپرس‌های گیاهی برای آرام‌کردن پوست، در صورت تایید پزشک.
• تجویز داروهای گیاهی خوراکی متناسب با علت خارش و وضعیت کبد، کلیه و گوارش.
• اصلاح خواب، کاهش گرمای اتاق، پوشیدن لباس نخی و کنترل تعریق شبانه.
• استفاده از روش‌هایی مانند حجامت یا فصد، فقط در صورت تشخیص و تجویز پزشک واجد صلاحیت.

برای انجام این روش‌ها باید به پزشک متخصص طب سنتی ایرانی مراجعه کرد؛ زیرا مصرف خودسرانه گیاهان دارویی یا انجام حجامت و فصد ممکن است باعث حساسیت، تداخل دارویی، خونریزی یا آسیب کبدی شود. همچنین خارش مداوم می‌تواند نشانه بیماری پوستی، کبدی، کلیوی یا تیروئیدی باشد و ابتدا باید علت اصلی آن مشخص شود.

تجربه کاربران از خارش بدن در شب

در تجربه‌های منتشرشده کاربران، بسیاری گفته‌اند خارش آن‌ها درست بعد از رفتن به رختخواب شروع می‌شد و گاهی بدون هیچ جوش یا قرمزی مشخصی، خوابشان را مختل می‌کرد:

بعضی افراد گرمای زیر پتو، تعریق، جنس ملحفه یا باقی‌ماندن مواد شوینده روی لباس و رختخواب را عامل تشدید خارش می‌دانستند. چند کاربر پس از تعویض شوینده، استفاده از ملحفه نخی یا خنک‌تر نگه‌داشتن محل خواب، کاهش خارش را تجربه کرده بودند؛ بااین‌حال، این تغییرات برای همه نتیجه یکسانی نداشت. کاربران مبتلا به اگزما نیز از خاراندن ناخودآگاه پوست هنگام خواب، بیدارشدن‌های مکرر و ایجاد قرمزی یا زخم روی پوست نوشته بودند.

این متن جمع‌بندی و بازنویسی تجربه‌های واقعی کاربران است و نقل‌قول مستقیم از یک فرد نیست.

سخن پایانی

در این مطلب از مجله مثبت سبز به بررسی 20 علت خارش بدن در شب و سریعترین راهکار‌های درمان آن پرداختیم. خارش بدن در شب می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که برخی از آن‌ها مرتبط با تغییرات طبیعی بدن و برخی دیگر مرتبط با شرایط محیطی یا بیماری‌های مختلف هستند. با شناسایی دقیق علت خارش بدن در شب و استفاده از راهکارهای مناسب، می‌توان شدت خارش را کاهش داده و کیفیت خواب را بهبود بخشید.

در مجله مثبت سبز، محتوای حوزه سلامت با استفاده از منابع علمی معتبر و پس از بررسی پزشکان و متخصصان تهیه می‌شود. مقاله «علت خارش بدن در شب» نیز با همین رویکرد تدوین شده تا علت‌های احتمالی، نشانه‌های مهم و راهکارهای کنترل این مشکل را با زبانی ساده و دقیق در اختیار مخاطبان قرار دهد. انتشار بیش از ۵۰۰۰ مقاله در مجله مثبت سبز، نشان‌دهنده تجربه مستمر این مجموعه در تولید محتوای علمی و کاربردی حوزه سلامت است.

در صورتی که پاسخ به دغدغه‌ها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.