تستوسترون را بیشتر به عنوان یک هورمون مردانه میشناسند اما جالب است بدانید که این هورمون در بدن زنان نیز به مقدار اندک وجود دارد. در برخی موارد هورمون مردانه در زنان افزایش مییابد و مشکلات عدیدهای را سبب میشود. در این مقاله به بررسی این موضوع و راهکارهای بهبود این مشکل میپردازیم.
تستوسترون چیست؟
تستوسترون هورمونی است که هم در انسان و هم در حیوان یافت میشود. تستوسترون را میتوان هورمون اصلی جنسی در بدن مردان دانست که توسط بیضهها ساخته میشود. تخمدانهای زنان نیز در مقادیر بسیار کم، هورمون تستوسترون تولید میکند. تولید تستوسترون در دوران بلوغ به طور قابل توجهی افزایش یافته و بعد از سن 30 سالگی شروع به کم شدن میکند. وظیفه هورمون تستوسترون در مردان تولید اسپرم است و به طور کلی خصوصیات مردانه به داشتن این هورمون در سطح مناسب بر میگردد. مقدار تستوسترون پس از 19 سالگی در مردان بین 240 تا 950 نانوگرم در هر دسی لیتر و در زنان بین 8 تا 60 نانوگرم در هر دسی لیتر است.
حال ممکن است بهتر متوجه اختلاف فاحش مقدار این هورمون در خانمها و آقایان شده باشید. تستوسترون گاهی در بدن زنها با افزایش غیرمعمول روبرو میشود. عدم تعادل تستوسترون در بدن یک زن میتواند اثرات مخربی بر سلامتی و انگیزه جنسی وی داشته باشد.
نشانه های افزایش تستوسترون در بدن خانم ها
افزایش تستوسترون در بدن خانمها با علائم زیر همراه است:
- افزایش موهای زائد به ویژه در ناحیه صورت
- ریزش مو
- بروز جوش و آکنه
- بزرگ شدن کلیتوریس
- کاهش سایز سینهها
- تغییر صدا
- افزایش توده عضلانی
نامنظمی در پریود، کاهش میل جنسی و تغییر در خلق و خوی را نیز میتوان از علائم افزایش تستوسترون در بدن زنان دانست. در مواردی که هورمون مردانه در زنان به شدت زیاد باشد، میتواند نازایی و چاقی را نیز به همراه داشته باشد.
تشخیص تستوسترون بالا چگونه انجام می شود ؟
همه خانمها در صورت مشاهده هر یک از علائمی که در قسمت بالا ذکر شد، باید به پزشک متخصص مراجعه کنند تا بررسیهای لازم را به عمل آورد. احتمالا پزشک ابتدا یک معاینه فیزیکی روی بدن شما انجام میدهد. مثلا نگاه میکند تا ببیند شما موهای زایدی روی صورت خود دارید یا خیر سپس به صلاحدید خود یک آزمایش هورمونی برای شما مینویسد. این آزمایش در حقیقت یک آزمایش خون است که سطح هورمون تستوسترون را به طور دقیق در بدن مشخص مینماید. عموما این تست باید در اول صبح داده شود چون در این حالت تستوسترون در بالاترین حد خود قرار دارد. احتمالا پیش از آزمایش پزشک از شما میخواهد که داروهایی را که ممکن است روی نتیجه آزمایش تاثیرگذار باشند، کنار بگذارید.
علل افزایش هورمون مردانه در زنان
بیماریهای مختلف یا اختلالات هورمونی میتوانند موجب تغییرات هورمونی در زنان شده و سطح تستوسترون را بالا ببرند. 3 دلیل عمده برای این مشکل وجود دارد:
-
هیرسوتیسم
به رشد بیش از اندازه مو در قسمتهای خاصی از صورت و بدن زنان (به خصوص در پشت، صورت و قفسه سینه) هیرسوتیسم گفته میشود. مقدار رشد موهای بدن معمولا وابسته به عوامل ژنتیکی است اما در این مورد خاص به دلیل عدم تعادل هورمونهای آندروژن به وجود میآید.
-
سندرم تخمدان پلی کیستیک
این سندرم یکی دیگر از اختلالات هورمونی است که بر اثر افزایش هورمونهای آندروژن در زنان به وجود میآید. افرادی که با این سندرم مواجه هستند، معمولا پریودهای نامنظم دارند، موهای زائد بدنشان زیاد است و تخمدانهای آنها بزرگ شده و به درستی عملکرد خود را انجام نمیدهد. سندرم تخمدان پلی کیستیک میتواند ناباروری، سقط جنین، چاقی و حتی سرطان آندومتر را در پی داشته باشد.
-
هیپرپلازی مادرزادی آدرنال
این مشکل نوعی اختلال است که به طور مستقیم بر غدد آدرنال و تولید هورمونهای بدن تاثیر گذاشته و در بسیاری موارد سبب تولید بیش از حد آندروژن میشود. ناباروری، داشتن خصوصیات مردانه و داشتن آکنه زیاد از علائم شایع این اختلال در بدن است.
درمان تستوسترون بالا در زنان
درمان و بهبود مقادیر بالای هورمون مردانه در زنان باید با توجه به علت آن صورت گیرد. مثلا اگر بر اثر سندرم تخمدان پلی کیستیک این مشکل هورمونی به وجود آمده باشد، ابتدا باید راه حلی برای درمان این سندرم یافت. به طور کلی با تغییر در شیوه زندگی و استفاده از درمان دارویی میتوان هورمون تستوسترون را در زنان کاهش داد. داروهای مورد استفاده در درمان تستوسترون بالا شامل موارد زیر هستند:
- گلوکوکورتیکواستروئیدها
- متفورمین
- داروهای ضد بارداری به شکل خوراکی
- اسپیرونولاکتون
استفاده از داروهای ضد بارداری در کاهش هورمون تستوسترون بسیار موثر است اما اگر شما برای بارداری برنامهریزی کرده باشید، روش مناسبی نیست چون سبب اختلال در پروسه بارداری میشود. بنابراین بهتر است در این زمینه ابتدا با پزشک مشورت کرده و وی را در جریان قرار دهید. انواع دیگر داروها برای درمان هورمون مردانه در زنان نیز تنها با نسخه پزشک متخصص مجاز است.
راه دیگری که به منظور کاهش تستوسترون در زنان میتوانید از آن استفاده کنید، ایجاد تغییرات اساسی در سبک زندگی است. سعی کنید ورزش را حتما در برنامه روزانه خود بگنجانید چون تمرینات ورزشی موجب کاهش وزن شما خواهد شد و این مسئله در کاهش هورمون مردانه در زنان بسیار موثر است. استفاده از تیغ، اپیلاسیون و کرم موبر تنها راههایی موقتی برای کاهش موهای زاید هستند. بهتر است شما به فکر درمان ریشهای باشید و با رژیم غذایی سالم، داشتن خواب کافی و کاهش استرس برای رفع مشکل خود اقدام کنید. با کاهش مقدار مصرف کربوهیدرات و قند و جایگزین کردن آنها با میوه و سبزیجات میتوانید قدمی مثبت در راه کاهش هورمون مردانه بردارید.
طب سوزنی و تنظیم هورمون های بدن
نتیجه برخی مطالعات نشان داده است که طب سوزنی در تنظیم هورمونهای بدن بسیار موثر میتواند باشد. به کمک طب سوزنی میتوان چرخه قاعدگی را تنظیم نموده و سطح هورمون تستوسترون را نیز در بدن کاهش داد. طب سوزنی با تحریک نقاط حساسی از بدن میتواند باعث تنظیم کار هیپوتالاموس و هیپوفیز و یا سایر غدد جنسی شده و بین آنها توازن و تعادل برقرار کند.
سخن پایانی
حتما تاکنون خانمهایی را دیدهاید که با افزایش هورمون مردانه در بدن خود دچار اختلالاتی شده و مثلا موهای زاید زیادی روی صورتشان به وجود آمده است. افزایش هورمون مردانه در زنان میتواند بسیار ناخوشایند باشد اما خوشبختانه برای حل این مشکل راهکارهایی وجود دارد که میتوان از آنها کمک گرفت. به کارگیری از یک سبک زندگی سالم مهمترین اقدامی است که هر فرد میتواند برای تنظیم هورمونهای بدن خود انجام دهد.
257 پاسخ
سلام وقت بخیر
من چندین ساله پلی کیستیک هستم ولی نمیتونم قرص هورمونی استفاده کنم چون حالت تهوع شدید میگیرم. پریودم نامظمه و موی زائد و چربی و جوش صورت خیلی اذیتم میکنه… دکتر زیاد رفتم همه قرص هورمونی میدن نمیتوتم استفاده کنم متاسفانه. اعتماد به نفسم خیلی اومده پایین..لطفا راهنماییم کنید
همراه محترم
سلام
متاسفانه راه حلی بجز مصرف داروهای هورمونی وجود ندارد. جهت کاهش عوارض این دسته از داروها از داروهای ضد تهوع استفاده کنید. جهت انتخاب بهترین و کم عارضه ترین دارو مجددا با متخصص زنان مشورت فرمایید.
متشکرم
سلام وقت بخیر
من آزمایش قبلا دادم هورمون مردانم خیلی بالا بوده ، پلی کیستیک هم هستم، قرص اسپیرونولاکتون ۱۰۰استفاده میکنم قبلا اثر میزاشت اما حالا هیچ تاثیری روی موهای زائدم نداره لیزر هم رفتم جواب نگرفتم خیلی اذیتم، چه قرصی جایگزین کنم؟؟اضافه وزن و ریزش موی زیاد هم دچارشمم
همراه محترم
سلام
این مورد نیاز به تجویز داروهای تخصصی توسط پزشک متخصص زنان یا پوست و مو داشته و در حیطه تخصص داروسازی نیست. لطفا به پزشک متخصص زنان مراجعه فرمایید.
متشکرم
سلام وقتتون بخیر من نمیتونم آزمایش خون بدم چون میترسم اما علائمم نشون میده تستوسترون بالا دارم ایا قرص ساده ای هست بتونم بدون نسخه از داروخانه بگیرم؟
همراه محترم
سلام
توصیه اولیه انجام آزمایشات طبی و سپس استفاده از داروهای تخصصیست. اما در صورتی که با توجه به علائم ازدیاد هورمونهای مردانه محرز شده باشد، توصیه میشود از مکمل های حاوی نخل اره مثل پروستادین و … استفاده گردد.
متشکرم
سلام من دوماه قرص اسپرونولاکتون و جلوگیری مصرف کردم تقریبا بعداز تموم کردن قرص هام تو اون دوماه خوب شدم ولی بازم اون تغییری ک انتظار داشتم رو توی خودم ندیدم بازم ریزش داشتم ولی دیگه اونقدرا نبود و جوش هم نمیزدم ولی خوب بازم معلوم بود کامل خوب نشدم
بعدش بعد ۶ ماه دوباره مث قبل شدم سه ماهی هم هست دوباره دارم جوش میزنم مث قبل ب نظرتون همون قرص هارو دوباره شروع کنم بخورم اخ دکترم خیلی دیر ب دیر نوبت میده
همراه محترم
سلام
معمولا درمان عدم تعادل هورمونی طولانی مدت بوده و با مصرف یک دوره دوماهه نتیجه دلخواه حاصل نخواهد شد. اما پیگیری روند درمان باید توسط پزشک متخصص زنان انجام شده و طی دوره اصلاحات و تغییرات دارویی لازم اعمال شود. بنابراین توصیه میشود حتما به پزشک مراجعه کنید.
در مرحله اول و تا زمان مراجعه به پزشک درمان قبلی را از سر بگیرید.
متشکرم
سلام من چند ماهی میشه پریودیم عقب افتاد و ریزش موی شدید دارم و خودارضایی مالش هم گاهی اوقات انجام میدم و موهای صورتم هم خیلی زیاد و سریع رشد میکنن تأثیر چیه؟
همراه محترم
سلام
این مورد نیاز به انجام آزمایش طبی و بررسی تعادل هورمونی دارد. لطفا به پزشک متخصص زنان مراجعه فرمایید.
متشکرم
سلام من دوماه قرص اسپرونولاکتون و جلوگیری مصرف کردم تقریبا بعداز تموم کردن قرص هام تو اون دوماه خوب شدم ولی بازم اون تغییری ک انتظار داشتم رو توی خودم ندیدم بازم ریزش داشتم ولی دیگه اونقدرا نبود و جوش هم نمیزدم ولی خوب بازم معلوم بود کامل خوب نشدم
بعدش بعد ۶ ماه دوباره مث قبل شدم سه ماهی هم هست دوباره دارم جوش میزنم مث قبل ب نظرتون همون قرص هارو دوباره شروع کنم بخورم اخ دکترم خیلی دیر ب دیر نوبت میده
همراه محترم
سلام
معمولا درمان عدم تعادل هورمونی طولانی مدت بوده و با مصرف یک دوره دوماهه نتیجه دلخواه حاصل نخواهد شد. اما پیگیری روند درمان باید توسط پزشک متخصص زنان انجام شده و طی دوره اصلاحات و تغییرات دارویی لازم اعمال شود. بنابراین توصیه میشود حتما به پزشک مراجعه کنید.
در مرحله اول و تا زمان مراجعه به پزشک درمان قبلی را از سر بگیرید.
متشکرم
سلام هورمون مردانه ام زیاد لزر انجام داد م باز زیاد تر از قبل روزی نیست که نرم اصلاح کنم اگه. راه کار بر درمانش هست بگین تهیه کنم از بس مو زائد پر پشت آزمایش انجام داد م دکتر گفت آزمایش هات هیچی نیست نشان می ده مشکل نداری لطفاً راهنمایی کن
همراه محترم
سلام
با مراجعهبه پزشکمتخصص پوست و مو داروهای تخصصی مثل اسپیرونولاکتون میتوانید دریافت کنید. لیزر موهای زائد در صورتی که درست و به موقع انجام نشود میتواند سبب تشدید رویش موهای زائد گردد.
متشکرم
متشکرم
سلام من تنبلی تخمدان و پریودم منظم شد فقط هورمون مردانه از زیر گردنم چونم موهای زاعد در اومده چطور میتونم درمانش کنم؟
همراه محترم
سلام
رویش موهای زائد نشان از اختلال هورمونیست. لطفا جهت دریافت داروهای تخصصی مثل اسپیرنولاکتون و .. به پزشک متخصص زنان مراجعه فرمایید. توجه داشته باشید که در صورتی که اختلال هورمونی رفع نگردد، حتی استفاده از لیزر هم نمیتواند این دسته از موهای زائد را رفع کند.
متشکرم
سلام وقت بخیر من چند وقتی ریزش مو شدید دارم و صورتم جوش زیاد میزنه موی زائد هم نواحی صورت زیاد در میارم قائدگیم از اول نا منظم بود هردو ماه یکبار پریود میشم اونم ۴ روزه و دکتر رفتم گفتن ژنیتیکی ن کیست دارم ن مشکل تخمدان اما ریزش مو و جوش صورت و مو زائد خیلی اذییتم میکنه الان یه پیچی تو اینستا گفته رحم سرد دارم ولی علائمم بیشتر به رحم گرم تا سرد گفتن یه مکمل دارویی بهم میدن که ۴ ماهه خوب میشم این مکمل بگیرم یا برم زیر نظر دکتر زنان؟
عرض ادب
دوست عزیز بهتره در این باره با پزشک مشورت کنید
ببخشید خانم دکتر من دچار کاهش سایز سینه به علت افزایش هورمون مردانه شدم متاسفانه
بعد از درمان آیا سینه ها مجدد روند افزایشی دارن
همراه محترم
سلام
بله امکان افزایش حجم بافت سینه بعد از درمان وجود خواهد داشت.
متشکرم
سلام من هورمون تستوسترونم بالا رفته و وقتی دوفامد رو قطع میکنم پریود هام نامنظم میشه خواستم بدونم این دوفامد ویا متفورمینی که میخورم مشکلی نداره؟؟چون یک ساله مرتب مصرف میکنم
همراه محترم
سلام
دوره مصرف دوفامد معمولا با توجه به میزان پاسخ دهی میتواند از سه ماه تا چند سال متفاوت باشد. این مورد باید با پزشک متخصص زنان مشورت شود. اما متفورمین مشکلی از لحاظ مصرف طولانی ندارد.
متشکرم
سلام وقت بخیر من قرص سیپروترون برای تنظیم پریود هام استفاده میکنم و تنبلی تخمدان دارم متاهل هستم و تازه ازدواج کردم توی توضیحات این قرص نوشته جلوگیری از بارداری من حالا از این قرص مصرف میکنم به مدت ۳ ماه ولی تصمیم دارم اقدام به بارداری کنم اینا این قرص در باردار شدنم خللی ایجاد میکنه
سلام دوست عزیز
اگر قرص سیپروترون را به عنوان قرص ضد بارداری مصرف میکنید، باید مصرف آن را قبل از اقدام به بارداری قطع کنید.بعد از قطع مصرف، معمولاً بدن شما به مرور به حالت طبیعی بازمیگردد و تخمکگذاری آغاز میشود. این روند ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. هیچ مدرکی وجود ندارد که مصرف قبلی سیپروترون باعث کاهش شانس بارداری طولانیمدت شود. توصیه میشود قبل از اقدام به بارداری، با پزشک خود مشورت کنید تا برنامه مناسبی برای شما تعیین شود.
سلام وقت بخیر، بنده تبلی تخمدان ندارم و فقط هورمون مردانه خیلی بالا هست، برای کاهش باید چ کاری انجام دهم و ب پزشک زنان مراجه کنم یا تخصص غدد بهتر است؟
همراه محترم
سلام
جهت تنظیم هورمونها لطفا به پزشک متخصص زنان مراجعه و داروهای تخصصی دریافت کنید.
متشکرم
سلام من ریزش موی شدید دارم وموهام به شدت کم حجم ونازک شده میتونه علت آن هورمون مردانه باشه ؟ راه درمانش چیه؟
همراه محترم
سلام
برای بررسی این مورد باید تست آزمایشگاهی انجام شود. ریزش موها دلایل مختلفی مثل اختلال هورمونی، کمبود ویتامین دی، آهن و … میتواند داشته باشد.
متشکرم
سلام خسته نباشید آیا دارو دوفامد10
خوبع
همراه محترم
سلام
دوفامد یکی از داروهای هورمونیست که در صورتی که با تجویز پزشک متخصص و به جا استفاده شود، تاثیرات بسیار خوبی خواهد داشت. اما مصرف خودسرانه و خارج از نیاز عوارض جبران ناپذیری به همراه دارد.
متشکرم
سلام نصف قرص اسپیرونولاکتون ۲۵ می خورم برای کم کاری کلیه چند. پریودم عقب می افته و چند روزیه ادرار خونی دارم . می تونه از عوارض قرص باشه؟
همراه محترم
سلام
ادرار خونی از عوارض دارو نبود و نیاز به پیگیری جدی دارد.
متشکرم
خانوم تاجیک چه داروی گیاهی استفاده کردن؟؟؟؟؟هرکار کردم بهشون پیام بدم نشد
سلام من آزمایش هورمونی دادم و به دکتر متخصص زنان نشون دادم گفتن پروژسترونم هورمون مردانم بالاس 2.0 بود قرص اسپیرونولاکتون تجویز کردن به مدت 70 روز عوارض خاصی داره و اینکه قرص مناسبی هست برای 17.18سال؟؟
همراه محترم
سلام
این دارو میتواند در مواردی که عنوان شد، بسته به نظر پزشک تجویز گردد. عارضه خاصی وجود ندارد.
متشکرم
سلام من برای این مشکلم (افزایش هورمون مردانه وغیره)پیش متخصص زنان وزایمان باید برم یانه ؟چه دکتری باید برم ممنون راهنمایی کنید؟چه داروهایی بخورم زودتر هورمون مردانه ام از بین میره؟؟
همراه محترم
سلام
حتما به پزشک متخصص زنان مراجعه و داروهای تجویزی ایشان را مصرف کنید.
متشکرم
سلام وقتتون بخیر
من تنبلی تخمدان دارم سطح تستسترون خونم بالاست چه قرصی پیشنهادمیدید به غیر از قرص های ضدبارداری؟
همراه محترم
سلام
در مواردی که اختلال هورمونی وجود داشته باشد، استفاده از داروهای هورمونی بیشترین تاثیر را خواهد داشت. توصیه میشود تحت نظر پزشک متخصص اقدام کنید.
متشکرم
من قرص گیناپ خوردم الان موهای صورتم و کمرم زیاد شده. قرصو قطع کردم بنظرتون باز مثل قبل کم مو میشم؟
همراه محترم
سلام
گین اپ نمیتواند سبب افزایش هورمونهای مردانه و پرمویی شود. پیشنهاد میشود یک آزمایش کلی انجام داده و علت را جویا شوید.
متشکرم
سلام منم این مشکلات رو دارم میخام برم دکتر به چه دکتری مراجعه کنم! راهنماییم کنید
همراه محترم
سلام
لطفا به متخصص زنان مراجعه فرمایید.
متشکرم
سلام من تقریبا ۲ سال تنبلی تخمدان داشتم که موهای زائد صورت و بدنم خیلی زیاد شد تو این مدت حتی زیر و اطراف سینم هم مو در اورد ولی الان ۱ ساله جوشونده های گیاهی مصرف میکنم چند ماه قبل سونو دادم گفت که تخمدانام سالمه و اصلا کیست یا تنبلی تخمدان ندارم .درمان شده
ولی هنوز موهای زائدم هست بنظر شما خودش کم کم درست میشه یا باید درمان کنم؟؟
همراه محترم
سلام
درمان اختلال هورمونی از افزایش تعداد موهای زائد پیشگیری میکند، اما جهت رفع موهای زائد قبلی از روشهایی مثل لیزر و … استفاده فرمایید.
متشکرم
سلام چ جوشونده ای استفاده کردی