داروی پنتومید

اشکال دارویی پنتومید

داروی پنتومید در اشکال دارویی زیر موجود است:

1. پودر برای تزریق 40 میلی گرم در ویال
2. قرص و کپسول 20 میلی گرم و 40 میلی گرم

نام برندهای رایج این دارو در ایران:

• پنتوبایوزول
• پنتوس
• قرص پنتوس ۴۰
• پنزول
• پنتوسک
• قرص پپتیکر
• قرص انتریک کوتد
• پنتوکیم
• پانتوسید
• پنتوپرازول نولپازا
• قرص آوی پنتو ۴۰
• پنتوپرازول و….

موارد مصرف قرص پنتومید

پنتومید برای درمان برخی از مشکلات معده و مری (مانند ریفلاکس اسید) استفاده می‌شود که با کاهش میزان اسیدی که معده شما می‌سازد، کار می‌کند. این دارو علائمی مانند سوزش سر دل، مشکل در بلع و سرفه را تسکین می‌دهد. این فرایند به التیام آسیب اسیدی معده و مری، پیشگیری از زخم و پیشگیری از سرطان مری کمک می کند. این دارو متعلق به دسته‌ای از داروها است که به عنوان مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) شناخته می‌شوند. شکل تزریقی این دارو برای مدت کوتاهی که نمی‌توانید دارو را از طریق خوراکی مصرف کنید، استفاده می‌شود. همچنین در صورت امکان، پزشک باید شما را به فرمی که از طریق دهان مصرف می‌شود، تغییر دهد.

موارد مصرف قرص Pentomid در بزرگسالان

• سندرم زولینگر-الیسون
• بیماری زخم پپتیک (خارج از برچسب)
• درمان کوتاه مدت GERD
• ازوفاژیت فرسایشی مرتبط با GERD

موارد مصرف قرص Pentomid در کودکان

• ازوفاژیت فرسایشی مرتبط با GERD

داروی پنتومید علاوه بر بزرگسالان، دارای کاربرد در کودکان نیز می‌باشد که با تایید و نسخه پزشک قابل مصرف است. این دارو در ازوفاژیت فرسایشی مرتبط با GERD در کودکان کاربرد دارد. ایمنی و اثربخشی این دارو در کودکان زیر 5 سال ثابت نشده است. اما برای کودکان بالای 5 سال و با وزن 15 تا 40 کیلوگرم 20 میلی گرم در روز تا 8 هفته و برای 40 کیلوگرم یا بیشتر 40 میلی گرم در روز تا 8 هفته پیشنهاد می‌شود.

قرص پنتومید 40 برای چیست؟

قرص پنتومید ۴۰ حاوی ۴۰ میلی‌گرم پنتوپرازول است و با مهار ترشح اسید معده، برای درمان موارد زیر کاربرد دارد:

• رفلاکس معده به مری
• سوزش سردل
• التهاب و زخم مری
• برخی بیماری‌های ناشی از ترشح بیش‌ازحد اسید

این دارو می‌تواند به بهبود علائمی مانند ترش کردن، درد و سوزش معده و برگشت اسید کمک کند. مقدار و مدت مصرف پنتومید ۴۰ باید بر اساس تشخیص پزشک تعیین شود.

تفاوت قرص پنتومید 40 و 20 در چیست؟

برخی بیماران ممکن است به جای پنتویمد 40، پنتومید 20 دریافت کنند. در این شرایط، ممکن است این سوال در ذهنشان ایجاد شود که تفاوت این دو دوز در چیست و چرا این دوز برای آن‌ها تجویز شده است؟ در جدول زیر، می‌توانید تفاوت میان پنتومید 40 و 20 را مشاهده نمایید:

نکات مهم درباره تفاوت دو دوز قرص پنتومید:

تفاوت اصلی پنتومید ۲۰ و ۴۰ در مقدار پنتوپرازول و شدت یا نوع بیماری مورد درمان است. انتخاب دوز، تعداد دفعات و طول دوره مصرف باید توسط پزشک انجام شود و بیمار نباید بدون مشورت، قرص ۲۰ را با ۴۰ جایگزین کند. موارد مصرف تأییدشده در کودکان نیز ممکن است بر اساس سن، وزن، بیماری و بروشور رسمی محصول متفاوت باشد.

آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر داروی Pantoprazole

PPI; به ATPase تبادل کننده H+/K+ (پمپ پروتون) در سلول‌های جداری معده متصل می‌شود و در نتیجه ترشح اسید را مسدود می‌کند. این دارو دارای فراهمی زیستی 77٪، شروع 24 ساعت (پاسخ اولیه) در مدت زمان  7 روز (PUD) می‌باشد. همچنین بطور گسترده توسط آنزیم کبدی P450 CYP2C19 متابولیزه می‌شود که مسیر دوم از طریق CYP3A4 است. متابولایزرهای کند (3٪ از قفقازی‌ها و آمریکایی‌های آفریقایی تبار) در سیستم آنزیمی CPY2C19 کمبود دارند. غلظت پلاسما می‌تواند 5 برابر یا بیشتر در مقایسه با افرادی که آنزیم دارند، افزایش یابد. این دارو در آخر از طریق ادرار 71%; مدفوع 18% دفع می‌شود.

نحوه مصرف قرص پنتومید

مقدار مصرف باید براساس نوع بیماری، سوابق پزشکی و سن بیمار توسط پزشک تعیین شود. مصرف بی‌رویه و بدون نسخه هر دارویی می‌تواند عوارض جانبی خطرناکی در پی داشته باشد. با این حال، توجه داشته باشید که قرص پنتومید باید به‌طور کامل همراه با آب بلعیده شود و از جویدن، خردکردن یا شکستن آن خودداری کنید. بهتر است دارو در ساعت مشخص و معمولا یک ساعت پیش از غذا و به شرح زیر مصرف شود:

• پنتومید ۲۰ میلی‌گرم: معمولا روزی یک قرص؛ دوره درمان اغلب ۲ تا ۴ هفته است و ممکن است با نظر پزشک تا ۸ هفته ادامه پیدا کند.
• پنتومید ۴۰ میلی‌گرم: معمولا روزی یک قرص؛ طول درمان اغلب ۴ تا ۸ هفته است. در بعضی بیماری‌ها ممکن است پزشک مصرف دو بار در روز را تجویز کند.

در صورت فراموش‌کردن یک نوبت، دارو را پس از یادآوری مصرف کنید؛ اما اگر به نوبت بعدی نزدیک هستید، از مصرف دوز فراموش‌شده صرف‌نظر کنید و هرگز دو قرص را هم‌زمان نخورید. انتخاب دوز ۲۰ یا ۴۰، تعداد دفعات و مدت درمان باید توسط پزشک تعیین شود.

زمان مصرف قرص پنتومید

• قرص پنتومید ۲۰ و ۴۰ معمولا باید یک ساعت قبل از غذا و با یک لیوان آب مصرف شود.
• اگر دارو روزی یک‌بار تجویز شده است، بهترین زمان مصرف آن معمولا صبح و پیش از صبحانه است.
• در مصرف روزی دو بار، نوبت دوم معمولا یک ساعت قبل از شام مصرف می‌شود.
• قرص را کامل ببلعید و از جویدن، خردکردن یا شکستن آن خودداری کنید.
• برای اثربخشی بهتر، دارو را هر روز در ساعت مشخص مصرف کرده و زمان تجویزشده توسط پزشک را تغییر ندهید.

فرم تزریقی داروی Pantoprazole

فرم تزریقی داروی پنتومید (Pantoprazole) طبق دستور پزشک از طریق تزریق در ورید تجویز می‌شود. دوز و طول درمان بر اساس وضعیت پزشکی و پاسخ شما به درمان است. این فرم از دارو زمانی برای بیمار تجویز می‌شود که توانایی بلع دارو را ندارد. به محض اینکه بیمار بتواند از فرم خوراکی دارو استفاده کند، مصرف تزریقی متوقف خواهد شد.

موارد احتیاط

قبل از مصرف داروی پنتومید، اگر به آن یا به داروهای مشابه (مانند لانسوپرازول، امپرازول) حساسیت دارید، از مصرف خودداری کنید. این دارو ممکن است حاوی مواد غیرفعالی باشد که می‌تواند باعث واکنش‌های آلرژیک یا مشکلات دیگر شود. قبل از استفاده از هر دارویی سوابق پزشکی خود مانند بیماری کبد، کمبود برخی مواد معدنی در بدن (مانند روی)، لوپوس و… را به پزشک اطلاع دهید. مهارکننده‌های پمپ پروتون (مانند پانتوپرازول یا پنتومید) ممکن است خطر شکستگی استخوان به خصوص با استفاده طولانی‌تر، دوزهای بالاتر و در افراد مسن را افزایش دهند.

1. مهارکنندگان پمپ پروتونی (PPIs) احتمالاً با افزایش بروز اسهال مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل (CDAD) در ارتباط هستند. تشخیص CDAD را برای بیمارانی که PPI مصرف می‌کنند و اسهالی دارند که بهبود نمی‌یابد در نظر بگیرید.
2. لوپوس اریتماتوز جلدی (CLE) و لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) با PPI گزارش شده است. از مصرف بیش از مدت زمان مشخص شده خودداری کنید. در صورت مشاهده علائم یا نشانه‌های منطبق با CLE یا SLE قطع شود و بیمار به متخصص ارجاع شود. اکثر بیماران با قطع PPI به تنهایی در 4-12 هفته بهبود می‌یابند.
3. عوارض جانبی شدید پوستی، از جمله سندرم استیونز-جانسون (SJS) و نکرولیز سمی اپیدرمی (TEN)، واکنش دارویی با ائوزینوفیلی، علائم سیستمیک (DRESS) و پوسچولوز اگزانتماتوز عمومی حاد (AGEP) گزارش شده است. در اولین علائم یا عوارض جانبی شدید پوستی یا سایر علائم حساسیت مفرط، درمان را قطع کنید و ارزیابی بیشتر را در نظر بگیرید.
4. مطالعات مشاهده‌ای منتشر شده نشان می‌دهد که درمان با PPI ممکن است با افزایش خطر شکستگی‌های مرتبط با پوکی استخوان لگن، مچ دست یا ستون فقرات، به ویژه با درمان طولانی مدت (بیش از یک سال) با دوز بالا همراه باشد.
5. کاهش اسیدیته معده باعث افزایش سطح سرمی کروموگرانین می‌شود و ممکن است باعث نتایج تشخیصی مثبت کاذب برای تومورهای عصبی غدد شود. قبل از ارزیابی سطح کروموگرانین PPI را بطور موقت قطع کنید.
6. استفاده طولانی مدت روزانه (به عنوان مثال، بیش از 3 سال) ممکن است منجر به سوء جذب یا کمبود سیانوکوبالامین شود.
7. تسکین علائم احتمال بدخیمی معده را از بین نمی‌برد. پیگیری و آزمایشات تشخیصی اضافی را در بیماران بزرگسالی که پس از تکمیل درمان با PPI دارای پاسخ کمتر از حد مطلوب یا عود علائم اولیه هستند در نظر بگیرید.
8. نفریت حاد توبولو بینابینی (TIN) در بیمارانی که PPI مصرف می‌کنند گزارش شده است. بیماران ممکن است با علائم و نشانه‌های متفاوتی از واکنش‌های حساسیت مفرط علامتی گرفته تا علائم غیراختصاصی کاهش عملکرد کلیه (مانند کسالت، حالت تهوع، بی‌اشتهایی) مراجعه کنند. در سری موارد گزارش شده، برخی از بیماران در بیوپسی و در غیاب تظاهرات خارج کلیوی (مانند تب، راش یا آرترالژی) تشخیص داده شدند. در این مواقع درمان را قطع کرده و بیماران مشکوک به TIN حاد را ارزیابی کنید.
9. خطر ابتلا به عفونت‌های سالمونلا و کمپیلوباکتر با استفاده از مهارکننده‌های پمپ پروتون افزایش یافت.
10. درمان با PPI با افزایش خطر پولیپ غده فوندیک همراه است. خطر با استفاده طولانی مدت 1 سال افزایش می‌یابد. همچنین بیمار ممکن است بدون علامت (عارضه) باشد و مشکل معمولاً بطور اتفاقی در آندوسکوپی شناسایی می‌شود.

هیپومنیزیمی و متابولیسم مواد معدنی در مصرف داروی پنتومید (Pentomid)

1. هیپومنیزیمی با استفاده طولانی مدت (بیش از 1 سال) در برخی بیماران رخ می‌دهد که ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند. برخی از این عوارض شامل کزاز، آریتمی و تشنج در 25% موارد بررسی شده، است. قبل از شروع درمان با PPI و به صورت دوره‌ای، سطح منیزیم را تحت نظر بگیرید.
2. هیپومنیزیمی در برخی موارد منجر به هیپوکلسمی یا هیپوکالمی می‌شود و هیپوکلسمی زمینه‌ای را در بیماران در معرض خطر تشدید می‌کند. در اکثر بیماران، درمان هیپومنیزیمی نیاز به جایگزینی منیزیم و قطع PPI داشت.
3. نظارت بر سطوح منیزیم و کلسیم را قبل از شروع درمان و بطور دوره‌ای در حین درمان در بیمارانی با خطر قبلی هیپوکلسمی (مانند کم کاری پاراتیروئید) در نظر بگیرید. در صورت نیاز مصرف دارو را قطع یا از داروهای مشابه استفاده کنید.

موارد منع مصرف پنتومید

1. حساسیت به پنتوپرازول (pantoprazole) یا سایر مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPI)
2. مصرف همزمان با فرآورده‌های حاوی ریلپیویرین

عوارض جانبی قرص پنتومید (Pentomid)

مصرف پنتومید ممکن است در برخی افراد با عوارض جانبی همراه باشد؛ با این حال، بسیاری از مصرف‌کنندگان دچار عوارض جدی نمی‌شوند.

عوارض احتمالی پنتومید عبارتند از:

• سردرد و سرگیجه
• درد شکم و نفخ
• حالت تهوع و استفراغ
• اسهال یا یبوست
• خارش، راش پوستی و حساسیت به نور
• تورم صورت یا ورم عمومی بدن
• درد قفسه سینه
• افزایش قند خون

در صورت استفاده از فرم تزریقی دارو، ممکن است قرمزی، درد یا تورم در محل تزریق ایجاد شود. اگر هر یک از این عوارض ادامه پیدا کرد یا شدت یافت، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

عوارض جدی و نیازمند مراجعه فوری به پزشک:

• اسپاسم عضلانی، ضربان قلب نامنظم یا تشنج که ممکن است نشانه کاهش منیزیم خون باشند
• ایجاد بثورات روی بینی و گونه‌ها، درد مفاصل جدید یا تشدید دردهای قبلی که می‌توانند از علائم لوپوس باشند
• تورم شدید صورت، اختلال تنفس یا واکنش پوستی شدید که ممکن است نشانه حساسیت دارویی باشد

در صورت مشاهده علائم شدید یا غیرمعمول، مصرف دارو را خودسرانه ادامه ندهید و در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید. در تصویر زیر، عکس قرص پنتومید 40 را مشاهده می‌کنید؛ البته دقت کنید با توجه به کشور و شرکت سازنده، نوع و رنگ بسته‌بندی متفاوت خواهد بود. برای انتخاب درست، صرفا مشاهده نام پنتومید 40 رو بسته‌بندی قرص کافی‌ست:

تداخل دارویی قرص پنتومید

مصرف هم‌زمان پنتومید با برخی داروها ممکن است اثربخشی آن‌ها را تغییر دهد یا احتمال بروز عوارض جانبی را افزایش دهد. به همین دلیل، پیش از شروع درمان، فهرست تمام داروهای مصرفی خود، از جمله داروهای بدون نسخه و مکمل‌ها را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید. به جدول زیر دقت کنید:

بیمار باید پیش از مصرف پنتومید، فهرست تمام داروهای نسخه‌ای، بدون نسخه و مکمل‌های خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهد. وجود یک تداخل دارویی همیشه به معنای قطع دارو نیست و تصمیم‌گیری درباره ادامه، جایگزینی یا تنظیم دوز باید توسط پزشک انجام شود.

مصرف داروی پنتومید (Pantoprazole) در دوران بارداری و شیردهی

مطالعات کافی در رابطه با داروی پنتومید (Pantoprazole) در زنان باردار وجود ندارد. به زنان باردار در مورد خطر احتمالی آسیب جنین اخطار دهید. دارو در دوران بارداری فقط در صورتی باید مصرف شود که منافع احتمالی خطر بالقوه برای جنین را توجیه کند. داروی پنتومید و متابولیت‌ها در مطالعات حیوانی در شیر موش‌ها دفع می‌شوند. دفع این دارو در شیر انسان در یک مطالعه روی یک مادر شیرده پس از یک دوز خوراکی 40 میلی گرمی پانتوپرازول (پنتومید) سدیم شناسایی شده است. بسیاری از داروهایی که در شیر انسان دفع می‌شوند، پتانسیل بروز عوارض جانبی جدی در نوزادان شیرخوار را دارند.

شرایط نگهداری داروی Pantoprazole

داروی پنتومید باید در دمای اتاق و به دور از نور و رطوبت نگهداری شود. تمام داروهای شیمیایی و گیاهی در اشکال دارویی مختلف، باید دور از دسترس حیوانات و کودکان نگهداری شود.

کلام آخر

همان طور که در این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز گفتیم، داروی پنتومید به عنوان یک داروی ضد اسید معده مؤثر و ابزار معتبر در درمان مشکلات معده شناخته می‌شود. اهمیت آن در بهبود کیفیت زندگی بیماران و افزایش سلامت عمومی جامعه را نمی‌توان نادیده گرفت. به همین دلیل، توسعه و تحقیقات بیشتر در این زمینه باید انجام شود تا از دسترسی به درمان‌های مؤثرتر برای بیماران مبتلا به مشکلات معده حمایت کند. توجه داشته باشید که این دارو باید با بررسی و نسخه پزشک استفاده شود تا بیمار دچار عوارضی مانند راش، نفخ، هایپرگلیسمی، حالت تهوع، سردرد و… نشود.