کمبود کدام ویتامین‌ها ممکن است باعث ریزش ابرو شود؟
کمبود ویتامین در بدن همواره مسائل و مشکلاتی به همراه دارد که بر تمام قسمت‌های بدن اثرگذار است. شاید تصورش سخت باشد اما کمبود ویتامین حتی میتواند موجب ریزش ابرو شود. اما باید بدانید که اگر این مشکل را به موقع پیگیری کنید، مانند ریزش مو قابل کنترل است و با رشد مجدد موهای ابرو، دیگر ابروهایتان خالی نخواهد بود. در جدول زیر به طور خلاصه می‌توانید ببینید که کمبود چه ویتامین‌هایی در بدن موجب ریزش ابرو خواهد شد:
| ریزمغذی | ارتباط احتمالی با ریزش ابرو | علائم همراه مهم | منابع غذایی |
|---|---|---|---|
| بیوتین | نازک‌شدن و ریزش مو در کمبود واقعی | بثورات پوستی، شکنندگی ناخن | تخم‌مرغ پخته، مغزها، حبوبات |
| ویتامین D | اختلال احتمالی در چرخه فولیکول | ضعف یا درد استخوان و عضله | ماهی‌های چرب، زرده تخم‌مرغ |
| ویتامین B12 | تاثیر غیرمستقیم از طریق خون‌سازی | خستگی، گزگز، رنگ‌پریدگی | گوشت، ماهی، لبنیات |
| ویتامین A | اختلال در سلامت پوست و مو در کمبود شدید | خشکی پوست، مشکلات بینایی | هویج، سیب‌زمینی شیرین، جگر |
| ویتامین C | تاثیر غیرمستقیم از طریق جذب آهن | خونریزی لثه، دیر خوب‌شدن زخم | مرکبات، فلفل دلمه‌ای |
کمبود بیوتین یا ویتامین B7 و ریزش ابرو
کمبود بیوتین ممکن است سبب نازک‌شدن و ریزش موهای بدن از جمله ابرو شود؛ بااین‌حال، این کمبود در افراد سالم نادر است و مصرف مکمل بیوتین بدون اثبات کمبود، لزوما به پرپشت‌شدن ابرو کمک نمی‌کند.
براساس گزارش موسسه ملی سلامت آمریکا: «علائم کمبود بیوتین معمولا به‌تدریج ظاهر میشوند و میتوانند از نازک‌شدن مو تا ریزش تمام موهای بدن پیش بروند.»
در صورتی که همراه با ریزش ابرو، علائم زیر را داشته باشید، قرص بیوتین ممکن است به کاهش ریزش ابرو و رشد مجدد موها کمک کند:
- بثورات پوستی اطراف چشم و دهان
- شکنندگی ناخن‌ها
- بی‌حالی و گزگز اندام‌ها
افراد در معرض خطر کمبود بیوتین ممکن است مبتلایان به اختلال جذب، سوءتغذیه یا مصرف مزمن الکل باشند. برای جبران بیوتین بدن به صورت طبیعی بهتر است رژیم غذایی شما سرشار از مواد غذایی زیر باشد:
- تخم‌مرغ پخته
- جگر
- ماهی
- حبوبات
- مغزها و دانه‌ها
نکته مهم: مکمل بیوتین را بدون تشخیص کمبود مصرف نکنید؛ زیرا ممکن است نتیجه برخی آزمایش‌ها را مختل کند.
کمبود ویتامین D و تاثیر آن بر ریزش ابرو
ویتامین D و گیرنده آن در تنظیم چرخه رشد فولیکول مو نقش دارند؛ بنابراین کمبود این ویتامین ممکن است با نازک‌شدن یا ریزش مو همراه باشد. بااین‌حال، شواهد اختصاصی درباره ارتباط مستقیم کمبود ویتامین D با ریزش ابرو محدود است و نمی‌توان تنها براساس کم‌پشت‌شدن ابرو، این کمبود را تشخیص داد.
براساس یک مطالعه منتشرشده در PubMed: «نبود گیرنده ویتامین D ساختار فولیکول مو را مختل میکند و مانع ادامه طبیعی چرخه رشد آن میشود.»
به طور کلی افراد در معرض کمبود ویتامین D ممکن است شامل سالمندان، افراد با تماس کم با نور خورشید، افراد دارای پوست تیره، افراد دارای چاقییا اختلال جذب چربی باشند. روش تشخیص این کمبود، اندازه‌گیری سطح 25-هیدروکسی ویتامین D در خون است و افراد دارای کمبود زیاد، باید زیر نظر پزشک قرص ویتامین D مصرف کنند.
توجه کنید که شما بدون نظر پزشک مجاز به مصرف خودسرانه قرص و مکمل ویتامین D نیستید و بهتر از منابع غذایی دارای ویتامین D استفاده کنید تا دچار کمبود این ویتامین نشوید. از جمله منابع غذایی مفید برای تامین ویتامین دی به صورت طبیعی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ماهی‌های چرب
- زرده تخم‌مرغ
- جگر
- قارچ
- مواد غذایی غنی‌شده
نکته مهم: مصرف مکمل ویتامین D برای ریزش ابرو باید پس از تشخیص کمبود و تعیین دوز مناسب انجام شود.
کمبود ویتامین B12 و اثر آن ریزش ابرو
ویتامین B12 در ساخت گلبول‌های قرمز، تولید DNA و عملکرد طبیعی سلول‌ها نقش دارد. کمبود آن میتواند خون‌سازی و تغذیه بافت‌ها را مختل کند و به‌طور غیرمستقیم با ضعف و ریزش مو همراه باشد؛ هرچند شواهد اختصاصی درباره تاثیر مستقیم کمبود B12 بر ریزش ابرو محدود است.
در صورتی که ریزش ابروی شما همراه با نشانه‌های زیر باشد، احتمالا دچار کمبود ویتامین B12 شده‌اید:
- خستگی
- ضعف
- رنگ‌پریدگی
- تپش قلب
- بی‌حسی یا گزگز دست‌وپا
در شرایطی که این علائم به تایید پزشک برشند، ممکن است برای جبران کمبود قرص ویتامین B12 برای شما تجویز شود. بیشترین افرادی که ممکن است در معرض خطر کمبود ویتامین B12 باشند، گیاه‌خواران و وگان‌ها، سالمندان و مبتلایان به سلیاک، کرون، کمخونی پرنیشیوز یا اختلال جذب هستند.
بهتر است برای پیشگیری از کمبود ویتامین ب12 در بدن، از منابع غذایی سرشار از این ویتامین استفاده کنید:
- گوشت
- جگر
- ماهی
- تخم‌مرغ
- لبنیات
- مواد غذایی غنی‌شده با ویتامین ب12
نکته مهمی که باید به آن توجه کنید این است که:
براساس گزارش موسسه ملی سلامت آمریکا: «کمبود ویتامین B12 میتواند حتی بدون ایجاد کمخونی به سیستم عصبی آسیب برساند؛ بنابراین درمان به‌موقع آن اهمیت دارد.»
ریزش ابرو در اثر کمبود ویتامین A
ویتامین A در رشد و تمایز سلول‌ها، حفظ سلامت پوست و تنظیم فعالیت فولیکول مو نقش دارد. کمبود شدید آن بیشتر با خشکی و پوسته‌ریزی پوست، خشکی چشم و کاهش دید در تاریکی شناخته میشود؛ اما برخلاف تصور رایج، ارتباط مستقیمی میان کمبود ویتامین A و ریزش ابرو به‌طور قطعی اثبات نشده است.
طبق یک بررسی علمی منتشرشده در PMC: «کمبود ویتامین A ارتباط شناخته‌شده‌ای با ریزش مو ندارد؛ اما مسمومیت ناشی از مصرف بیشازحد آن، با ریزش مو مرتبط است.»
باید توجه داشته باشید که مصرف قرص ویتامین A تنها برای افرادی توصیه میشود که طبق آزمایش خون و تشخیص پزشک با کمبود شدید این ویتامین مواجه هستند. سایر افراد باید از منابع غذایی سرشار از این ویتامین استفاده کنند تا بدن با کمبود ویتامین A روبه‌رو نشود. از جمله منابع حیوانی و گیاهی این ویتامین می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- جگر
- ماهی
- تخم‌مرغ
- لبنیات
- هویج
- سیب‌زمینی شیرین
- کدوحلوایی
- سبزیجات برگ‌سبز
هشدار مهم: مصرف خودسرانه مکمل ویتامین A، به‌ویژه در دوزهای بالا، ممکن است ریزش مو و ابرو را افزایش دهد.
آیا کمبود ویتامین C باعث ریزش ابرو میشود؟
کمبود ویتامین C به‌طور مستقیم علت شناخته‌شده‌ای برای ریزش ابرو نیست؛ اما طبق گزارش موسسه ملی سلامت آمریکا ، ویتامین C جذب آهن گیاهی را افزایش می‌دهد. در نتیجه، کمبود شدید آن ممکن است با کاهش جذب آهن، تضعیف بافت‌های اطراف فولیکول و به‌طور غیرمستقیم با ریزش مو همراه شود. این وضعیت با دریافت معمولی ویتامین C تفاوت دارد و بیشتر در کمبود شدید یا بیماری اسکوروی دیده میشود.
در صورتی که ریزش ابرو همراه با نشانه‌های زیر باشد، ممکن است دچار کمبود ویتامین C شده باشید:
- خستگی
- خونریزی لثه
- کبودی آسان
- دیر خوب‌شدن زخم‌ها
مصرف قرص ویتامین C تنها زمانی مجاز است که به تشخیص پزشک دچار کمبود ویتامین ث شده باشید. برای پیشگیری از ابتلا به کمبود این ویتامین، می‌توانید از منابع غذایی سرشار از این ویتامین استفاده کنید:
- مرکبات
- کیوی
- توت‌فرنگی
- فلفل دلمه‌ای
- گوجه‌فرنگی
- کلم بروکلی
- سیب‌زمینی
آیا کمبود ویتامین E باعث ریزش ابرو میشود؟
ویتامین E با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت میکند؛ بااین‌حال، شواهد مستقیمی وجود ندارد که کمبود آن را علت ریزش ابرو بداند. کمبود ویتامین E نیز بسیار نادر است و بیشتر در افراد مبتلا به اختلال جذب چربی دیده میشود.
براساس یک بررسی علمی منتشرشده در PMC: «میان کمبود ویتامین E و ریزش مو ارتباط شناخته‌شده‌ای وجود ندارد.»
کدام کمبودهای معدنی میتوانند با ریزش ابرو همراه باشند؟
گاهی ریزش ابرو فقط به دلیل کمبود ویتامین نیست و ممکن است بدن دچار کمبود مواد معدنی شده باشد. از جمله مواد معدنی‌ای که کمبود آن‌ها در بدن منجر به ریزش مو و ابرو میشود می‌توان موارد زیر را نام برد:
| ماده معدنی | ارتباط احتمالی با ریزش ابرو | علائم همراه کمبود | منابع غذایی |
|---|---|---|---|
| آهن | کاهش اکسیژن‌رسانی به فولیکول‌ها در کمخونی فقر آهن | خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی، تپش قلب | گوشت قرمز، جگر، حبوبات، اسفناج |
| زینک (روی) | اختلال در تقسیم سلولی و سلامت فولیکول مو | ریزش مو، کاهش اشتها، دیر خوب‌شدن زخم، اختلال چشایی | گوشت، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات، مغزها |
| مس | اختلال احتمالی در ساخت کلاژن و رنگ‌دانه مو | کمخونی، ضعف، تغییر رنگ یا شکنندگی مو | جگر، صدف، مغزها، دانه‌ها، حبوبات |
| سلنیوم | کمبود شدید ممکن است سلامت مو را مختل کند؛ شواهد اختصاصی درباره ابرو محدود است | ضعف عضلانی، خستگی و اختلال عملکرد ایمنی | ماهی، گوشت، تخم‌مرغ، لبنیات، مغزها |
کمبود آهن و تاثیر آن بر ریزش ابرو
آهن برای ساخت هموگلوبین و انتقال اکسیژن به بافت‌ها ضروری است. طبق گزارش موسسه ملی سلامت آمریکا، در کمخونی فقر آهن، گلبول‌های قرمز هموگلوبین کمتری دارند و خون اکسیژن کمتری به سراسر بدن می‌رساند. با کاهش ذخایر آهن و بروز کمخونی، اکسیژن‌رسانی به فولیکول‌ها نیز تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد و ممکن است ریزش مو و ابرو افزایش یابد. اگر ریزش ابرو همراه با علائم زیر باشد، بدن شما دچار کمبود آهن شده است:
- خستگی
- ضعف
- رنگ‌پریدگی
- تنگی نفس
- تپش قلب
افرادی که بیش از سایرین در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند عبارتند از:
- زنان با قاعدگی سنگین
- زنان باردار
- گیاه‌خواران
- اهداکنندگان مکرر خون
- افراد مبتلا به اختلالات گوارشی
این دسته از افراد در صورت تایید کمبود آهن توسط پزشک، احتمالا باید از قرص آهن استفاده کنند.
نکته مهم: پیش از مصرف مکمل، بهتر است کمبود آهن با آزمایش‌هایی مانند CBC و فریتین بررسی شود؛ زیرا مصرف بیشازحد آهن میتواند عوارض جدی ایجاد کند.
کمبود زینک یا روی و ریزش ابرو
روی در ساخت DNA و پروتئین، تقسیم سلولی و ترمیم بافت‌ها نقش دارد؛ این فرایندها برای حفظ سلامت فولیکول مو نیز اهمیت دارند.
در مطلب «زمان و نحوه مصرف قرص زینک برای ریزش مو» که به تایید دکتر مریم نبوی فرد رسیده است نیز آمده است که ماده معدنی روی نقش مهمی در رشد و ترمیم بافت مو دارد. از طرف دیگر روی کمک میکند تا غدد چربی اطراف فولیکول‌های مو عملکرد خود را به نحو احسن انجام دهند.
در صورتی که ریزش ابرو با علائم زیر همراه باشد، احتمالا دچار کمبود شدید یا طولانی‌مدت زینک شده‌اید:
- ریزش مو
- دیر خوب‌شدن زخم‌ها
- کاهش اشتها
- اختلال حس چشایی و بویایی
- افزایش ابتلا به عفونت
در مقاله علمی Madarosis، «ریزش موهای ابرو در اثر کمبود مزمن روی نیز گزارش شده است.»
در قدم اول بهتر است زینک را از منابع غذایی غنی از آن دریافت کنید که از جمله آن‌ها می‌توان موارد زیر را نام برد:
- گوشت
- ماهی
- تخم‌مرغ
- لبنیات
- حبوبات
- مغزها
- غلات کامل
در صورتی که فردی دچار کمبود شدید روی شود، ممکن است به تشخیص پزشک نیاز به مصرف قرص زینک داشته باشد. البته توجه کنید که مصرف طولانی‌مدت دوز بالای زینک میتواند جذب مس را کاهش دهد و به ضعف سیستم ایمنی و مشکلات عصبی منجر شود؛ بنابراین مکمل زینک نباید خودسرانه مصرف شود.
آیا کمبود مس یا سلنیوم باعث ریزش ابرو میشود؟
مس در ساخت بافت همبند و رنگ‌دانه مو نقش دارد و کمبود شدید آن ممکن است با تغییر رنگ و ضعف مو همراه باشد. سلنیوم نیز برای عملکرد آنتی‌اکسیدانی و سلامت تیروئید ضروری است؛ بااین‌حال، شواهد مستقیمی که کمبود این دو ماده را علت ریزش ابرو بداند، محدود است.
نکته مهم:مصرف خودسرانه مس یا سلنیوم توصیه نمی‌شود؛ زیرا به گفته موسسه ملی سلامت آمریکا دریافت بیشازحد سلنیوم میتواند باعث ریزش مو، شکنندگی ناخن‌ها، تهوع و مشکلات عصبی شود.
از کجا بفهمیم ریزش ابرو به دلیل کمبود ویتامین است؟
برای اینکه مطمئن شوید ریزش ابروی شما به کمبود ویتامین‌ها یا مینرال‌ها مربوط است، باید به موارد زیر توجه کنید:
- بررسی رژیم غذایی و سابقه پزشکی
- توجه به علائم همراه هر کمبود
- بررسی داروها و مکمل‌های مصرفی
- انجام آزمایش فقط بر اساس نظر پزشک
چه زمانی ریزش ابرو احتمالا فقط به کمبود ویتامین مربوط نیست؟
در مطلب «بهترین تقویت کننده ابرو خانگی کدام است؟»، مینا علی نواز کارشناس ارشد تغذیه تایید کرده است که به جز کمبود ویتامین و مواد معدنی، موارد دیگری چون ژنتیک، استرس و مشکلات هورمونی و استفاده نادرست از محصولات آرایشی ممکن است موجب ریزش ابرو شود. در مواردی که ریزش ابرو به شکل زیر اتفاق بیوفتد، بهتر است علل پوستی، هورمونی یا خودایمنی نیز بررسی شوند:
- ریزش ناگهانی، سکه‌ای یا یک‌طرفه ابرو
- همراهی ریزش با خارش، قرمزی، پوسته‌ریزی یا زخم
- خالی‌شدن بخش خارجی ابرو
- ریزش همزمان مژه یا موی سر
- ادامه ریزش با وجود اصلاح تغذیه و جبران کمبودها
در این شرایط بهتر است ابتدا به متخصص پوست و مو مراجعه کنید. در صورتی که مشکل جدی‌تر باشد، احتمالا به متخصص غدد ارجاع داده خواهید شد.
برای بررسی علت ریزش ابرو چه آزمایش‌هایی ممکن است درخواست شود؟
پزشک با توجه به الگوی ریزش ابرو، علائم همراه، رژیم غذایی و سابقه پزشکی ممکن است بعضی از آزمایش‌های زیر را درخواست کند:
- CBC: بررسی کمخونی و وضعیت گلبول‌های خون
- فریتین و شاخص‌های آهن: ارزیابی ذخایر آهن بدن
- ویتامین B12 و ویتامین D: در صورت وجود علائم یا عوامل خطر کمبود
- زینک: برای افراد مستعد سوءتغذیه یا اختلال جذب
- آزمایش تیروئید: در صورت ریزش بخش خارجی ابرو یا وجود علائمی مانند خستگی، تغییر وزن و حساسیت به سرما
انجام همه این آزمایش‌ها برای تمام افراد ضروری نیست و نوع آزمایش باید پس از معاینه و براساس تشخیص پزشک تعیین شود.
چرا نباید مکمل‌های تقویت مو را خودسرانه مصرف کرد؟
مصرف مکمل تقویت مو یا قرص ویتامین به صورت خودسرانه و بدون تایید کمبود از سوی پزشک، میتواند زمینه‌ساز مشکلات جدی‌تری در بدن شود. از جمله این مشکلات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- احتمال دریافت دوز بیشازحد و بروز مسمومیت
- تداخل مکمل با بعضی داروها
- تاخیر در تشخیص علت اصلی ریزش ابرو
- ایجاد نتیجه نادرست در برخی آزمایش‌ها بر اثر مصرف بیوتین
برای جلوگیری از کمبود مواد مغذی موثر بر سلامت ابرو چه بخوریم؟
بهتر است پیش از اینکه دچار کمبود ویتامین و ریزش ابروی ناشی از آن شوید، رژیم غذایی خود را غنی از مواد غذایی زیر کنید:
- پروتئین کافی
- گوشت، ماهی، تخم‌مرغ و لبنیات
- حبوبات، مغزها و دانه‌ها
- سبزیجات برگ سبز
- میوه‌ها و سبزیجات حاوی ویتامین C
- غذاهای غنی‌شده برای افراد دارای محدودیت غذایی
همچنین می‌توانید به صورت همزمان با تغذیه سالم، از بهترین روغن تقویت مژه و ابرو نیز استفاده کنید. البته پیش از مصرف حتما با متخصص پوست و مو مشورت کنید.
تجربه کاربران از مصرف مکمل برای ریزش ابرو
با بررسی تجربه‌های منتشرشده در انجمن‌های آنلاین، نتیجه مصرف مکمل برای همه یکسان نبوده است:
بعضی کاربران گفته‌اند پس از جبران کمبود آهن و مصرف بیوتین، مقدار کمی رویش مجدد در موها و ابروهایشان دیده‌اند؛ اما ابروها به تراکم قبلی برنگشته‌اند.
در مقابل، گروهی با وجود مصرف طولانی‌مدت ویتامین‌های مو، مکمل آهن یا اصلاح سطح ویتامین D هیچ تغییر محسوسی در ریزش و کم‌پشتی ابرو مشاهده نکرده‌اند.
در برخی تجربه‌ها نیز ریزش ابرو در کنار مشکلات تیروئیدی یا التهابی اتفاق افتاده است؛ به‌طوری‌که موهای سر تا حدی دوباره رشد کرده‌اند، اما ابروها همچنان کم‌پشت باقی مانده‌اند.
تعدادی از کاربران هم نوشته‌اند با وجود امتحان‌کردن مکملها، روغن‌ها و محصولات مختلف، نتیجه مشخصی نگرفته‌اند.
در مجموع، تجربه کاربران نشان می‌دهد مکملها برای بعضی افراد تغییر محدودی ایجاد کرده‌اند و برای بعضی دیگر کاملا بی‌اثر بوده‌اند.
این نظرات صرفا نظرات جمع‌آوری شده از انجمن‌های مختلف است و نظر یک کاربر خاص نیست. همچنین دلیلی بر ناکارآمدی یا کارآمدی مصرف ویتامین‌ها و مواد معدنی برای قطع ریزش ابرو نخواهد بود.
سخن آخر
ریزش ابرو همیشه به کمبود یک ویتامین خاص مربوط نیست؛ اما کمبود موادی مانند بیوتین، ویتامین D، آهن و زینک میتواند در بعضی افراد نقش داشته باشد. به همین دلیل، به‌جای امتحان‌کردن مکمل‌های مختلف، بهتر است ابتدا علت اصلی ریزش مشخص شود؛ بهخصوص اگر ریزش ابرو ناگهانی، یک‌طرفه یا همراه با خارش و التهاب باشد.
در مجله مثبت سبز، محتوای سلامت بر پایه منابع علمی معتبر و با همراهی پزشکان و متخصصان تهیه میشود. مقاله «کمبود کدام ویتامین باعث ریزش ابرو میشود؟» نیز با بررسی شواهد موجود تدوین شده است تا تفاوت میان کمبودهای موثر، ارتباط‌های احتمالی و ادعاهای اثبات‌نشده را روشن‌تر بیان کند. انتشار بیش از ۵۰۰۰ مقاله در مجله مثبت سبز، نتیجه همین مسیر مستمر برای ارائه اطلاعات دقیق، قابل‌اعتماد و کاربردی به مخاطبان است.
در صورتی که پاسخ به دغدغه‌ها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
