قرص نیتروگلیسیرین چیست؟
این دارو متعلق به دستهای از داروها به نام نیتراتها است که با شل کردن رگهای خونی سبب کاهش فشار روی قلب و افزایش جریان خون میشود. بیشتر اشکال دارویی نیتروگلیسیرین به صورت قرص زیر زبانی است تا سرعت جذب دارو بالا رفته و مشکلات بیمار را تسکین دهد.
قرص نیتروگلیسیرین زیر زبانی است؟
بله، این قرص به صورت زیر زبانی مصرف میشود. دلیل اصلی مصرف زیر زبانی قرص نیتروگلیسیرین سرعت جذب بالای آن است. دقت کنید که زیر زبان رگهای خونی زیادی وجود دارد که باعث سرعت جذب بالای دارو میشود. به علاوه، در زمان حل شدن قرص، ترکیبات دارو به صورت مستقیم وارد جریان خون شده و به سرعت به قلب میرسد.
اگر نیتروگلیسیرین بلعیده شود، باید از طریق دستگاه گوارش عبور کند و سپس توسط کبد متابولیزه شود. این فرآیند جذب دارو را کند کرده و مقدار دارویی که به جریان خون میرسد را کاهش میدهد، بنابراین اثر آن برای تسکین سریع درد قفسه سینه کمتر خواهد بود.
ترکیبات قرص نیتروگلیسیرین
نیتروگلیسیرین ماده فعال اصلی دارو است که با شل کردن رگهای خونی، باعث کاهش فشار روی قلب و بهبود جریان خون خواهد شد. مقدار نیتروگلیسیرین در هر قرص 0.3 میلیگرم، 0.4 میلیگرم یا 0.6 میلیگرم است. علاوه بر ماده اصلی، این دارو دارای مواد کمکی برای پایداری و ساخت دارو نیز میباشد که شامل موارد زیر است:
- لاکتوز مونوهیدرات
- نشاسته پریژلاتینه
- گلیسریل مونواستئارات
- سیلیکون دیاکسید کلوئیدی
- استئارات کلسیم
- پلیاتیلن گلیکول
قرص نیتروگلیسیرین برای چیست؟
همانطور که به آن اشاره شد، نیتروگلیسیرین برای شل کردن رگهای خونی، کنترل فشار خون بالا و کاهش فشار بر روی قلب استفاده میشود. برخی از موارد مصرف این دارو به شرح زیر است:
- تسکین درد قفسه سینه (آنژین صدری)
- پیشگیری از درد قفسه سینه
- درمان نارسایی قلبی
- کنترل فشار خون بالا
مزایای قرص نیتروگلیسیرین
در ادامه به مهمترین مزایای این قرص اشاره میشود:
- تسکین سریع درد قفسه سینه (آنژین): مهمترین ویژگی این دارو تسکین سریع درد قفسه سینه است. این دارو با مکانیسم اثر خود سبب شل شدن رگهای عروق خونی از جمله عروق کرونری قلب میشود. این فرایند منجر به افزایش جریان خون در عضله قلب و برطرف کردن مشکل کمبود اکسیژن خواهد شد.
- پیشگیری از درد قفسه سینه: برخی از فعالیتهای روزانه یا استرس، ممکن است منجر به ایجاد درد قفسه سینه در بیماران شود. در این موارد، پزشک به بیماران توصیه کرده است تا قرص را قبل از ورزش، فعالیت سنگین یا استرس مصرف کنند.
- کاهش فشار روی قلب: با گشاد شدن عروق خونی در سراسر بدن، نیتروگلیسیرین میتواند فشار خون را کمی کاهش دهد که در ادامه، قلب برای پمپاژ خون نیاز به تلاش کمتری داشته و در نتیجه بار کاری آن کاهش یابد.
- بهبود جریان خون: قرص نیتروگلیسیرین با گشاد کردن عروق، سبب بهبود جریان خون در سراسر بدن میشود که برای افرادی که دچار محدودیت جریان خون به دلیل تنگی عروق میباشند، مفید است.
- استفاده آسان و سریع الاثر: قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین به راحتی قابل استفاده است و به سرعت جذب میشود.
نحوه مصرف قرص نیتروگلیسیرین
بیماران قبل از استفاده، اطلاعات دارویی موجود در بسته بندی یا نسخه پزشک را با دقت بررسی کنند. برای اطلاع از نحوه مصرف این دارو با ما همراه باشید.
- نکته مهم: توجه داشته باشید که قرص زیرزبانی باید از قبل توسط پزشک شما تجویز شده باشد و در صورت نیاز، مصرف شود.
- زمان مصرف: با این حال، به محض اینکه احساس درد، فشار، سنگینی یا سوزش در قفسه سینه خود کردید، مصرف دارو را شروع کنید. تاخیر در مصرف میتواند اثربخشی دارو را کاهش دهد.
- دراز بکشید: برای جلوگیری از افت فشار خون و سرگیجه، بهتر است هنگام مصرف دارو بنشینید یا دراز بکشید.
- یک قرص زیر زبان قرار دهید: یک قرص نیتروگلیسیرین را زیر زبان خود قرار داده و اجازه دهید قرص به طور طبیعی حل شود. از جویدن یا قورت دادن آن خودداری کنید.
- صبور باشید: بعد از مصرف، درد قفسه سینه باید 1 تا 5 دقیقه پس از حل شدن قرص تسکین یابد.
در صورت عدم بهبودی
اگر درد شما پس از 5 دقیقه بهبود نیافت، میتوانید دوز دوم را مصرف کنید. دوباره یک قرص زیر زبان قرار دهید و منتظر 5 دقیقه دیگر بمانید. اگر پس از مصرف دوز دوم نیز درد شما تسکین نیافت، میتوانید دوز سوم را مصرف کنید. دوباره یک قرص زیر زبان قرار دهید و منتظر 5 دقیقه دیگر بمانید. در این صورت باید به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید تا خطری سلامتی شما را تهدید نکند.
عوارض قرص نیتروگلیسیرین
مصرف این دارو به صورت کلی، عوارض جدی یا خطرناکی (توجه کنید باید طبق نسخه پزشک مصرف شود) در بیماران ندارد. برخی از عوارض این قرص شامل موارد زیر است:
- سردرد
- سرگیجه
- سبکی سر
- گرگرفتگی صورت و گردن
- افزایش ضربان قلب
- حالت تهوع و استفراغ
- ضعف و خستگی
مصرف بلند مدت یا بدون نسخه پزشک با عوارض جدی و خطرناکی همراه است. در صورت بروز عوارض جدی زیر، به پزشک مراجعه کنید:
- افت فشار خون شدید
- سنکوپ (غش کردن)
- واکنشهای آلرژیک از جمله بثورات پوستی، خارش، تورم (به ویژه در صورت، لبها، زبان یا گلو) و مشکل در تنفس
عوارض قطع قرص نیتروگلیسیرین
این دارو بیشتر در بیماران با مشکل قلبی خاص یا بیماری زمینهای تجویز میشود. بنابراین، مصرف روزانه یا طبق نسخه پزشک این قرص یکی از اصول مصرف نیتروگلیسیرین است. عوارض قطع ناگهانی میتواند بسته به دوز مصرفی، مدت زمان مصرف و وضعیت کلی سلامت قلب شما متفاوت باشد که عبارتند از:
- بازگشت درد قفسه سینه
- افزایش خطر حوادث قلبی
- افزایش فشار خون
- علائم ترک (سردرد یا سرگیجه)
موارد احتیاط و منع مصرف
در مورد مصرف قرص نیتروگلیسیرین موارد احتیاطی مهمی وجود دارد که باید به آنها توجه کنید تا از بروز عوارض جانبی و تداخلات ناخواسته جلوگیری شود و اثربخشی دارو به حداکثر برسد. موارد احتیاط این دارو عبارتند از:
- مصرف زیر زبانی صحیح: دقت داشته باشید که قرص معمولی باید همراه با آب قورت داده شود، ولی قرص زیر زبانی باید در زیر زبان قرار گیرد تا زمانی که حل شود. از خرد کردن یا جویدن قرص زیر زبانی خودداری کنید.
- نگهداری در شرایط ایدهآل: این دارو یک ترکیب ناپایدار است و به نور، رطوبت، گرما و هوا حساس است. قرصها باید در ظرف اصلی خود با درب محکم بسته نگهداری شوند. از نگهداری آنها در حمام یا آشپزخانه به دلیل رطوبت و تغییرات دما خودداری کنید.
- آگاهی از عوارض جانبی: قبل از مصرف، عوارض جانبی یا تداخل دارویی آن را به دقت بررسی کنید.
- کمآبی بدن: وقتی بدن شما دچار کمآبی است، حجم خون در گردش کاهش مییابد. در این شرایط، مصرف قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین و گشاد شدن عروق میتواند منجر به افت شدیدتر فشار خون شود، زیرا حجم خون کافی برای پر کردن عروق گشاد شده وجود ندارد.
- کمخونی شدید: در افراد مبتلا به کمخونی شدید، ظرفیت حمل اکسیژن خون کاهش مییابد. نیتروگلیسیرین با کاهش فشار خون و احتمالاً تغییر در توزیع خون میتواند به طور نسبی اکسیژن رسانی به بافتها را تحت تاثیر قرار دهد.
تداخل دارویی نیتروگلیسیرین
این قرص به صورت کلی، دارویی ایمن برای سنین مختلف محسوب میشود. برخی از تداخلات دارویی آن شامل موارد زیر است:
- مصرف همزمان با سیلدنافیل (داروی ویاگرا) ممنوع است.
- همچنین، در زمان مصرف این دارو از خوردن الکل خودداری کنید.
مصرف قرص نیتروگلیسیرین در بارداری
مصرف این دارو در دوران بارداری باید با احتیاط فراوان و تنها در صورتی که فواید آن برای مادر به طور واضح از خطرات احتمالی برای جنین بیشتر باشد، انجام شود. تصمیمگیری در این مورد کاملاً بر عهده پزشک متخصص زنان و زایمان یا متخصص قلب است که با در نظر گرفتن وضعیت خاص مادر و جنین، بهترین تصمیم را اتخاذ خواهد کرد.
کلام آخر
این مقاله به بررسی درمان مشکلات قلبی و فشار خون با قرص نیتروگلیسیرین، از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز پرداخت. مکانیسم عمل آن در گشاد کردن عروق و بهبود جریان خون به قلب، تسکین سریع علائم را به ارمغان آورده و کیفیت زندگی بیماران را به طور قابل توجهی ارتقا میبخشد. علاوه بر این، نقش آن در مدیریت برخی موارد نارسایی قلبی و کنترل اورژانسی فشار خون بالا، بر اهمیت آن در عرصه پزشکی میافزاید.
