پاکسازی ریه از آلودگی هوا چگونه انجام میشود؟
ابتدا باید بدانید که ریهها به طور خودبهخودی با تولید مخاط، خود را پاکسازی و ترمیم میکنند. به این ترتیب که مخاط تولید شده در ریهها، ذرات آلاینده و میکروبها را به خود جذب کرده و درون خود به دام میاندازند. موهای بسیار ریزی به نام سیلیا (cilia) این مخاط را به سمت مجاری تنفسی بالاتر حرکت میدهند.
سپس بدن از طریق سرفه، عطسه یا صاف کردن گلو، این مخاط را خارج میکند. به همین دلیل است که در آنفولانزا و سرماخوردگیهای شدید، خلط گلو زیاد میشود تا بدن بتواند میکروبها را از سیستم تنفسی خارج کند.
در این میان، هر چه که شما بیشتر در معرض آلودگیهای تنفسی قرار داشته باشید، این قدرت تولید مخاط ریه کاهش یافته و مشکلات تنفسی بیشتر میشود. به همین دلیل، مهم است که تا میتوانید خود را در معرض آلایندههای تنفسی مثل هوای آلوده یا دود سیگار قرار ندهید.
اما زندگی پر تلاطم شهری، امکان در خانه ماندن هنگام آلودگی هوا را به حداقل رسانده است. اینجاست که مشکلات تنفسی افزایش یافته و تقریبا راه چارهای برای آن نیست.
بسیاری از پزشکان، تقویت ریه با مواد غذایی مفید را به عنوان یک راهحل پیشگیری کننده پیشنهاد میدهند. این روش، با بهبود عملکرد ریهها، به پاکسازی ریه از آلودگی هوا کمک میکند.
روشهای پاکسازی ریه از آلودگی هوا
امروزه محصولاتی با عنوان اسپری ضد آلودگی هوا و داروی پاکسازی ریه از آلودگی هوا در بازار تبلیغ میشوند که بسیاری از ساکنان شهرهای بزرگ را وسوسه کردهاند. اما باید بدانید که پاکسازی ریه از آلودگی هوا، تنها با 5 روش امکانپذیر است که اکثر آنها به تقویت عملکرد ریه کمک میکنند.
در حقیقت، هیچ محصول یا دارویی به طور مستقیم برای پاکسازی ریه از آلودگی هوا تولید نشده است که تاییدیه رسمی FDA (سازمان غذا و دارو آمریکا) و WHO ( سازمان جهانی بهداشت) را داشته باشد. هر محصول یا دارویی که به این عنوان به شما معرفی میشود، تنها ترفندهای تبلیغاتی برای فروش محصولات هستند و کارآیی چندانی ندارند. اما با 5 روش زیر شما میتوانید به تقویت عملکرد ریه کمک کنید:
- انجام اقدامات مربوط به پیشگیری از آسیب ریه
- مصرف موادغذایی آنتیاکسیدان
- مصرف دمنوشهای سمزدا
- مصرف مکملهای آنتیاکسیدان زیر نظر پزشک
- انجام اقدامات مراقبتی برای حفظ سلامت ریه
در ادامه هر یک از این روشها را به تفصیل برای شما توضیح دادهایم.
انجام اقدامات مربوط به پیشگیری از آسیب ریه در هوای آلوده
پاکسازی ریه از آلودگی هوا، به انجام اقدامات اولیه نیاز دارد. شما باید بدانید که اگر خودتان سیگار یا قلیان میکشید، ریههای ضعیفی دارید که اصلا آلودگی هوا را تاب نمیآورند. به همین دلیل، با برخی اقدامات اولیه، باید ریههای خود را آماده کنید. از جمله این اقدامات عبارتند از:
- ترک سیگار، قلیان و ویپ به طور کامل
- اجتناب از دود دست دوم (دوری از مکانی که فرد دیگری دخانیات مصرف میکند)
- تهویه هوای محیط خانه با کمک دستگاه تصفیه هوا برای از بین بردن آلودگی هوا در محیط های بسته
- استفاده از بخور گرم و سرد در فضای منزل برای مرطوب سازی هوای درون خانه
- اجتناب از استفاده از عطرهای تند و چرب
- استفاده از ماسک آلودگی هوا به خصوص ماسک N95 در هوا و محیطهای آلوده (به خصوص برای مشاغل صنعتی که محیط آلوده دارند)
اهمیت انجام این اقدامات زمانی مشخص میشود که بدانید ریهها تا زمانی که در معرض آلایندهها نباشند، توانایی پاکسازی طبیعی دارند. اما ظرفیت ترمیم آنها محدود است؛ یعنی در برخی آسیبها مانند فیبروز ریوی (سفتی بافت ریه بر اثر ویروس، دود یا عوامل ژنتیکی)، بازسازی کامل ممکن نیست.
مصرف مواد غذایی آنتیاکسیدان برای پاکسازی ریه از آلودگی هوا
یکی از مهمترین سوالاتی که در زمینه تقویت ریه برای آلودگی هوا مطرح میشود، این است که در آلودگی هوا چی بخوریم؟ برای درک این موضوع، باید بدانید که هوای آلوده حاوی رادیکالهای آزادی چون PM2.5 (ذرات ریز کوچکتر از 2.5 میکرون) و PM10 (ذرات درشت قابل استنشاق تا 10 میکرون) است. این رادیکالهای آزاد، عملکرد ریه را تضعیف کرده و منجر به بروز مشکلات ریوی میشوند.
برخی مواد غذایی به تقویت ریه در برابر رادیکالهای آزاد کمک میکنند. این مواد غذایی حاوی آنتیاکسیدان هستند و میتوانند استرس اکسیداتیو را در بدن از بین ببرند. از جمله این مواد غذایی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- انواع توتهای قرمزرنگ و آبیرنگ مثل بلوبری، توتفرنگی، تمشک، شاهتوت
- انواع میوههای قرمز مثل آلبالو، انار، انگور قرمز و بنفش، سیب
- انواع مرکبات مثل پرتقال، لیمو، گریپفروت
- انواع میوههای سبز مثل کیوی، آووکادو، سیب سبز
- انواع صیفی جات مثل گوجهفرنگی، فلفل دلمهای قرمز و زرد
- انواع سبزیجات مثل هویج، کلم بروکلی، کلمپیچ، اسفناج، چغندر، پیاز، سیر، سبزیجات با برگهای سبز
- انواع ادویه مثل زنجبیل، زردچوبه، دارچین
- انواع دمنوش مثل چای سبز
- انواع مغز مثل گردو، بادام، فندق، پسته
- انواع حبوبات مثل لوبیا قرمز و سیاه، عدس
- زیتون و روغن زیتون
- ماهی سالمون
- تخم کتان
- قهوه
- شکلات تلخ
- شیر برای آلودگی هوا
پس از اقدامات پیشگیرانه، مهم است تا این مواد غذایی را در رژیم غذایی خود بگنجانید. این مواد به پاکسازی ریه از آلودگی هوا کمک کرده و تاثیر عوارض آلودگی هوا را برای شما کمتر میکنند.
مصرف دمنوشهای سمزدا برای پاکسازی ریه از آلودگی هوا
در مواقعی که زیاد در معرض هوای آلوده قرار گرفتهاید، با نوشیدن مایعات فراوان میتوانید به کاهش رادیکالهای آزاد در بدن کمک کنید. بهترین نوشیدنی آب است اما برخی افراد با نوشیدن آب زیاد مشکل دارند. از همین رو، میتوانید از دمنوشهای مختلف گیاهی به این منظور کمک بگیرید. از جمله بهترین دمنوشهای گیاهی برای پاکسازی ریه از آلودگی هوا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دمنوش زنجبیل
- دمنوش آویشن
- دمنوش زردچوبه
- دمنوش نعناع
- دمنوش شیرینبیان
- دمنوش رازیانه
- دمنوش بابونه
- دمنوش پونه
- دمنوش چای سبز
- دمنوش برگ اکالیپتوس
- دمنوش دارچین
- دمنوش لیمو و عسل
- دمنوش گل ختمی
- دمنوش گزنه
- دمنوش زنجبیل و لیمو
در زمانهایی که آلودگی هوا شدت گرفته است، روزانه 2 الی 3 لیوان دمنوش مورد علاقه خود را از این لیست تهیه کرده و میل نمایید. مصرف این دمنوشها در زمانهایی که هوا آلوده نیست، به تقویت عملکرد ریه در روزهای آلوده کمک میکند.
مصرف ویتامین برای پاکسازی ریه از آلودگی هوا
بهتر است همواره بدن خود را تقویت کرده و با مصرف مکملهای آنتیاکسیدان زیر نظر پزشک، از تقویت عملکرد ریه پشتیبانی کنید. این مکملها به طور مستقیم سبب پاکسازی ریه نمیشوند؛ اما در طولانی مدت میتوانند بدن را در برابر رادیکالهای آزاد قوی کرده و از آسیب به ریهها جلوگیری کنند. از جمله این مکملها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قرص ویتامین C
- قرص ویتامین E
- قرص ویتامین A (رتینول یا بتاکاروتن)
- قرص ویتامین D
- ویتامین B2
- قرص زینک (روی)
- قرص زینک پلاس
- قرص سلنیوم
- قرص کروم
- مکمل کوآنزیم Q10 (CoQ10)
- مکمل کورکومین
ویتامینها و مواد معدنی نام برده شده خاصیت آنتی اکسیدانی دارند. شما میتوانید این مواد مغذی را از مواد غذایی دریافت کنید. در صورتی که رژیم غذایی خوبی ندارید، از قرص هر ویتامین و یا مکملهای مولتی ویتامین مینرال استفاده کنید. توجه کنید که این مکملها باید زیر نظر پزشک مصرف شوند؛ چرا که در صورت عدم نیاز، ممکن است برای شما ضرر داشته باشند.
اقدامات مراقبتی برای پاکسازی ریه از آلودگی هوا
برخی اقدامات مراقبتی که به صورت دائمی باید انجام شوند، به تقویت عملکرد ریه کمک بهسزایی میکنند. این اقدامات به بهبود روند پاکسازی ریه از آلودگی هوا کمک کرده و سلامت ریه را تضمین میکنند. از جمله این اقدامات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ورزش هوازی برای افزایش ظرفیت تنفسی و قدرت قلب
- در نظر گرفتن کیفیت هوای بیرون بر اساس شاخص آلودگی هوا
- پاکسازی منزل از گرد و غبار به طور منظم
- عدم تنفس دود شومینه یا شمع در منزل (دور از اینها بنشینید)
- استفاده از فیلترهای HEPA برای جاروبرقی
- هیدراته نگه داشتن بدن در طول روز (آب کافی بنوشید)
- خواب کافی در طول شبانه روز
- سفر به جنگلها و محیطهای پر اکسیژن هرچند وقت یکبار در صورت توانایی
- انجام تمرینات تنفسی برای تقویت ریهها
سخن آخر
پاکسازی ریه از آلودگی هوا به طور کامل ممکن نیست و به جای این که به دنبال یافتن محصولی برای پاکسازی ریه باشید، باید به تقویت ریهها بپردازید. ریه به عنوان یک عضو خود ترمیم کننده، معمولا آسیبهای وارده به خود را جبران میکند.
البته اگر این آسیبها از حد خاصی بیشتر باشند، ریه توان جبران نداشته و نمیتواند آسیب وارده را جبران و ترمیم کند. به همین دلیل، روشهای تقویت ریه و اجتناب از فعالیتهای آسیب زننده مثل کشیدن سیگار، بسیار مهم هستند.
در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز، روشهای تقویت ریه و پاکسازی ریه از آلودگی هوا را با هم بررسی کردیم. هرگونه سوال و ابهام در این رابطه را از قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.
