پماد هیدروکورتیزون

هیدروکورتیزون دارویی است که در گروه کورتیکواستروئیدها قرار می‌دهد. از پماد هیدروکورتیزون برای درمان بیماری‌های پوستی مثل اگزما، درماتیت و بثورات پوستی استفاده می‌شود تا تورم، قرمزی و خارش را کاهش دهد. در این مقاله هر آنچه لازم است در مورد پماد هیدروکورتیزون بدانید در اختیار شما قرار خواهیم داد.

پماد هیدروکورتیزون برای چیست؟

پماد هیدروکورتیزون یک پماد کورتیکواستروئیدی است که به منظور کاهش التهاب، درد و خارش پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد. در اختلالات حاد و مزمن پوستی مثل پسوریازیس می‌توان از پماد هیدروکورتیزون به شکل موضعی استفاده کرد. برای درمان عفونت پای ورزشکاران نیز گاهی این پماد را پزشک تجویز می‌کند.

هیدروکورتیزون چیست؟

هیدروکورتیزون یک داروی کورتیکواستروئیدی است که روی پاسخ ایمنی بدن تاثیر گذاشته و باعث کاهش درد، خارش، تورم (التهاب) می‌شود. داروی هیدروکورتیزون در اشکال دارویی مختلف تولید می‌شود که پماد یکی از آنها است. برای درمان بسیاری از مشکلات پوستی می‌توان از Hydrocortisone بهره گرفت. داروی هیدروکورتیزون حتی می‌تواند به عنوان جایگزین هورمون برای افرادی که به اندازه کافی هورمون کورتیزول ندارند، مورد استفاده قرار گیرد.

اشکال دارویی هیدروکورتیزون

• پماد و کرم
• قطره چشمی
• آمپول

پماد هیدروکورتیزون چشمی

پماد استریل چشمی هیدروکورتیزون چشمی یک داروی ضد التهاب است که جهت درمان عفونت مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای رفع التهاب چشم و گوش می‌توانید از پماد هیدروکورتیزون چشمی استفاده کنید. همچنین در موارد دیگری مثل بیماری پسوریازیس، اگزما، درماتیت تماسی، اختلالات آلرژیک چشم و التهاب قرنیه و ملتحمه و بخش قدامی چشم، این پماد کاربرد دارد. این دارو به طور مستقیم بر غشاء سلول‌ها اثر گذاشته و بعد از نفوذ به داخل هسته سلول، آنزیم‌های پروتئینی را فعال کرده و موجب کاهش التهاب می‌شود. ظرف 5 تا 7 روز نتایج استفاده از این پماد باید به خوبی آشکار شود. در غیر این صورت باید با پزشک مشورت دوباره صورت گیرد.

برندهای تجاری پماد هیدروکورتیزون

پماد هیدروکورتیزون توسط شرکت‌های دارویی مطرحی در ایران تولید می‌شود که با نام‌های زیر در داروخانه‌ها در دسترس است:

• کورتیسوب
• بهکورت
• کورتینیل

پماد کورتینیل برای چیست؟

پماد کورتینیل (Cortinil) که معمولاً حاوی داروی هیدروکورتیزون (Hydrocortisone) است، یک کورتیکواستروئید موضعی با قدرت ملایم به شمار می‌رود که برای کاهش التهاب، خارش، قرمزی و تورم ناشی از انواع بیماری‌های پوستی مانند اگزما و درماتیت استفاده می‌شود. اگرچه ممکن است پماد کورتینیل برای واژن (جهت رفع خارش یا التهاب خارجی) یا پماد کورتینیل برای پوست صورت تجویز شود، اما به دلیل حساسیت این نواحی و خطر عوارض جانبی مانند نازک شدن پوست، استفاده از آن در این قسمت‌ها باید کوتاه مدت و حتماً با تجویز و نظارت پزشک باشد.

پماد هیدروکورتیزون برای واژن

هیدروکورتیزون 1% می‌تواند برای رفع خارش ناحیه واژینال مورد استفاده قرار گیرد. البته دقت کنید که کرم را نباید داخل واژن مورد استفاده قرار دهید. بهتر است 2 تا 3 بار در روز از این دارو استفاده شود. البته مصرف طولانی مدت این پماد اصلا توصیه نمی‌شود. اگر خارش خیلی شدید است به دستور پزشک می‌توان در کنار این دارو از آنتی هیستامین خوراکی نیز استفاده نمود. برای جلوگیری از ابتلا به عفونت‌های واژن، خرید ژل بهداشتی بانوان را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

عکس پماد هیدروکورتیزون برای واژن

افرادی که به دنبال اطلاعات درباره استفاده موضعی کرم یا پماد هیدروکورتیزون در ناحیه تناسلی هستند، باید بدانند که این دارو برای کاهش التهاب، قرمزی و خارش پوست خارجی ناحیه فرج (Vulva) به کار می‌رود. این کرم فقط برای شرایطی مانند درماتیت یا آلرژی‌های غیرعفونی موثر است.

پماد هیدروکورتیزون ۱ درصد برای چیست؟

پماد هیدروکورتیزون 1 درصد در گروه کورتیکواستروئیدها قرار دارد. برای درمان اگزما، درماتیت و بثورات پوستی می‌توان این پماد را مورد استفاده قرار داد. تورم، قرمزی و خارش با مصرف این پماد بهبود خواهد یافت. گاهی برای خارش واژن هم پماد هیدروکورتیزون 1 درصد تجویز می‌شود. بدون تجویز پزشک از این پماد استفاده نکنید.

پماد هیدروکورتیزون برای کودکان

مصرف پماد هیدروکورتیزون برای کودکان زیر ۱۰ سال (و به ویژه زیر ۲ سال) فقط با تجویز صریح پزشک امکان پذیر است. پزشک دوز، غلظت (معمولاً ۱٪) و طول دوره درمان را تعیین می‌کند.

باید از تماس پماد با نواحی حساس مانند صورت و نواحی پوشیده از پوست (مانند کشاله ران و زیر بغل) خودداری شود، مگر اینکه پزشک توصیه کرده باشد. برای جلوگیری از عوارض جانبی، مصرف پماد هیدروکورتیزون در کودکان باید محدود و کوتاه مدت باشد (معمولاً حداکثر ۷ روز یا کمتر، مگر با دستور پزشک).

فقط به اندازه یک لایه نازک روی ناحیه ملتهب مالیده شود. از مصرف دارو روی نواحی وسیع پوست خودداری کنید. استفاده طولانی‌مدت می‌تواند باعث نازک شدن پوست، حساسیت، یا رویش موهای زائد در ناحیه مورد استفاده شود.

موارد مصرف موضعی هیدروکورتیزون

اغلب در موارد زیر از پماد هیدروکورتیزون 1 درصد (1%) استفاده می‌شود:

• کاهش التهاب بیماری‌هایی نظیر پسوریازیس خفیف
• درماتیت تماسی
• اگزما
• آفتاب سوختگی
• درماتیت شدید محل پوشک در نوزادان

پماد هیدروکورتیزون برای قارچ پوستی

هیدروکورتیزون یک ضد التهاب است و خاصیت ضد قارچ ندارد. مزیت استفاده از پماد هیدروکورتیزون برای قارچ پوستی تسکین التهاب، خارش و قرمزی ناشی از آن است. معمولاً این پماد زمانی تجویز می‌شود که عفونت قارچی موجود باعث تحریک شدید پوست شود، در این شرایط پزشک پماد هیدروکورتیزون را به همراه با داروهای ضد قارچ تجویز می‌کند. به طور معمول این پماد با پوست‌های حساس سازگار است.

پماد هیدروکورتیزون برای جوش

استفاده از هیدروکورتیزون برای درمان آکنه یا جوش به طور قاطع توصیه نمی‌شود. علی‌رغم اینکه ممکن است قرمزی موقت جوش را کاهش دهد، اما مصرف در طولانی مدت باعث بدتر شدن آکنه و ایجاد نوعی جوش به نام جوش‌های استروئیدی خواهد شد. به همین دلیل، باید از داروهای ضد آکنه تخصصی استفاده شود.

پماد هیدروکورتیزون برای بواسیر

درمان بواسیر با پماد هیدروکورتیزون ۱٪ یکی از راهکارهایی است که به کاهش درد، سوزش و التهاب در پوست و بافت‌های اطراف مقعد کمک زیادی می‌کند. توجه کنید این پماد فقط می‌تواند عارضه‌های جانبی این بیماری را تسکین داده و مدیریت کند. به این معنی که پماد هیدروکورتیزون به‌طور کامل بواسیر را درمان نخواهد کرد. دفعات مصرف این پماد دو الی چهار بار در روز روی موضع است. بهترین زمان مصرف کرم هیدروکورتیزون برای بواسیر به محض بیدار شدن از خواب، بعد از اجابت مزاج و قبل از خواب است.

پماد هیدروکورتیزون برای نیش حشرات

پماد هیدروکورتیزون به عنوان یک کورتیکواستروئید ضعیف، در کاهش سریع خارش، قرمزی و التهاب ناشی از نیش حشراتی مانند پشه‌ها یا زنبورها بسیار مؤثر است. این پماد با سرکوب واکنش التهابی موضعی بدن، ناراحتی را تسکین می‌دهد و باید یک لایه نازک از آن، روزی دو تا سه بار و به مدت بسیار کوتاه (حدود 3 تا 4 روز) استفاده شود. لازم به ذکر است که در صورت تورم شدید یا وجود علائم عفونت، مصرف آن باید متوقف شده و به پزشک مراجعه گردد.

پماد هیدروکورتیزون برای سوختگی

این پماد فقط برای سوختگی‌های بسیار خفیف درجه یک مانند آفتاب‌سوختگی برای کاهش قرمزی و خارش موقت کاربرد دارد. با این حال، استفاده از آن روی سوختگی‌های شدید، تاول‌دار یا زخم‌های باز مجاز نیست، زیرا می‌تواند روند ترمیم طبیعی پوست را به تأخیر بیندازد. در صورت بروز سوختگی‌های جدی، حتماً باید به پزشک مراجعه شود.

پماد هیدروکورتیزون بعد از لیزر

این پماد معمولاً با تجویز پزشک، برای کاهش سریع التهاب، قرمزی و تورم خفیف ناشی از لیزر موهای زائد یا لیزرهای سطحی کاربرد دارد. این دارو به طور کوتاه‌مدت و برای چند روز اول، تسکین‌دهنده بسیار موثری برای پوست تحریک‌شده است.

پماد هیدروکورتیزون بعد از اصلاح

برای تسکین سریع التهاب شدید و قرمزی ناشی از تحریک تیغ اصلاح (Razor Burn) می‌تواند به صورت موقت و محدود استفاده شود. هرچند این پماد التهاب را کم می‌کند، اما استفاده مداوم آن توصیه نمی‌شود و باید به سرعت با یک مرطوب‌کننده مناسب جایگزین گردد.

پماد هیدروکورتیزون بعد از عمل بینی

این پماد عموماً برای استفاده مستقیم روی زخم‌های جراحی یا داخل بینی پس از عمل رینوپلاستی تجویز نمی‌شود. در عوض، پزشکان اغلب پمادهای نرم‌کننده یا پمادهای حاوی آنتی‌بیوتیک را برای محافظت از محل جراحی و جلوگیری از عفونت تجویز می‌کنند.

پماد هیدروکورتیزون برای تبخال لب

استفاده از این پماد برای تبخال لب ناشی از ویروس هرپس کاملاً ممنوع است. دلیل این ممنوعیت آن است که هیدروکورتیزون ایمنی موضعی را سرکوب کرده و باعث تکثیر سریع‌تر و گسترش شدیدتر ویروس تبخال خواهد شد.

پماد هیدروکورتیزون برای لک صورت

این دارو درمان اصلی لک صورت (مانند ملاسما) محسوب نمی‌شود و نباید به طور طولانی مدت مصرف شود. استفاده طولانی‌مدت برای این منظور ریسک عوارض کورتونی مانند آتروفی پوست و بازگشت شدیدتر لک را در پی دارد، بنابراین استفاده از آن باید با احتیاط فراوان و تحت نظر متخصص باشد.

پماد هیدروکورتیزون برای سفیدی پوست

هیدروکورتیزون برای روشن کردن یا سفید کردن پوست طراحی نشده و نباید به این منظور استفاده شود. استفاده طولانی و بی‌رویه برای این هدف، خطر نازک شدن دائمی پوست، ایجاد عروق خونی سطحی و سایر عوارض جانبی جدی کورتونی را به دنبال دارد.

پماد هیدروکورتیزون برای منافذ باز پوست

هیدروکورتیزون هیچ نقشی در بستن یا کوچک کردن منافذ باز پوست ندارد و استفاده از آن برای این منظور کاملاً بی‌فایده است. برای بهبود منافذ باز پوست، باید از درمان‌های تخصصی مانند رتینوئیدها یا لایه‌بردارهای شیمیایی استفاده شود.

پماد کورتینیل برای زخم

پماد کورتونیل که حاوی کورتیکواستروئید است، برای زخم‌های باز و عفونی مناسب نیست و می‌تواند روند بهبودی را به تأخیر اندازد. کاربرد اصلی آن، کاهش التهاب در اطراف زخم‌های بسته یا شرایط التهابی غیرعفونی است که باید با دستور پزشک انجام شود.

نحوه استفاده از پماد هیدروکورتیزون

هیدروکورتیزون برای پوست به صورت پماد، کرم، محلول (مایع)، اسپری یا لوسیون عرضه می‌شود. به منظور رفع مشکلات پوستی 1 تا 4 بار در روز به صورت موضعی می‌توان از هیدروکورتیزون استفاده کرد. بهتر است در زمان‌های معینی از این پماد استفاده نمایید تا نتیجه بهتری کسب کنید. از هیدروکورتیزون درست همان‌طور که پزشک دستور داده است باید استفاده کنید. نباید پماد را به دیگر قسمت‌های پوست خود بزنید و یا برای دیگر بیماری‌های پوستی مورد مصرف قرار دهید.

اگر پزشک هیدروکورتیزون را برای شما تجویز کرده و 2 هفته از مصرف شما گذشته است و هیچ تغییری را در بهبود علائم خود حس نکرده‌اید، دوباره باید با پزشک مشورت کنید. به طور کلی بعد از شروع کردن به مصرف پماد هیدروکورتیزون تقریبا در عرض 7 روز باید تغییرات زیادی را در بهبود خود حس نمایید. جهت استفاده موضعی از هیدروکورتیزون مقدار اندکی از پماد را روی ناحیه آسیب دیده طوری بمالید که یک لایه نازک و یکنواخت روی ناحیه مربوطه ایجاد نماید. سپس آن را به آرامی بمالید. این دارو فقط برای استفاده روی پوست است. پس نباید اجازه دهید وارد دهان یا چشم شود.

 بعد از زدن این پماد، ناحیه تحت درمان را پانسمان نکنید؛ مگر آنکه پزشک توصیه کرده باشد. اگر شخصی پسوریازیس داشته باشد پانسمان ممکن است به وی توصیه شود. چنانچه هیدروکورتیزون را به ناحیه تناسلی کودک می‌زنید، آن قسمت را با پوشک‌های تنگ یا شلوارهای پلاستیکی نپوشانید.

استفاده از هیدروکورتیزون با سایر کرم‌های پوستی مجاز است؟

• هیدروکورتیزون را همزمان با سایر پمادها یا کرم‌ها مثل کرم مرطوب کننده مورد استفاده قرار ندهید.
• بین استفاده از هیدروکورتیزون و هر محصول دیگری حداقل 10 دقیقه فاصله بگذارید.
• اگر می‌خواهید از پانسمان استفاده کنید، بعد از زدن هیدروکورتیزون 10 دقیقه صبر کرده و بعد این کار را انجام دهید.

چه مدت باید از پماد هیدروکورتیزون استفاده کرد؟

به محض اینکه پوست بهبود یافت، بهتر است مصرف موضعی هیدروکورتیزون را متوقف کنید. برای درمان نیش حشرات، بثورات ناشی از پوشک بچه و درماتیت تماسی احتمالا فقط 1 هفته نیاز است تا هیدروکورتیزون بزنید. اما برای بیماری‌های دیگری مثل اگزما و پسوریازیس ممکن است لازم باشد به مدت بیشتری هیدروکورتیزون را مورد استفاده قرار دهید. به طور کلی اگر قصد دارید بیش از 1 هفته از هیدروکورتیزون استفاده کنید، در این رابطه با پزشک مشورت نمایید.

طریقه مصرف پماد کورتینیل چشمی

هشدارهایی که قبل از مصرف هیدروکورتیزون باید جدی بگیرید:

• اگر به ترکیبات موجود در هیدروکورتیزون یا هر داروی دیگری حساسیت دارید، قبل از استفاده پزشک را در جریان قرار دهید.
• چنانچه به دیابت یا سندرم کوشینگ مبتلا هستید، با پزشک مشورت کنید. سندرم کوشینگ بیماری نادری است که بر اثر افزایش ترشح هورمون کورتیزول به وجود می‌آید. مصرف دوزهای بالای داروهای استروئیدی مانند هیدروکورتیزون یا پردنیزولون برای مدت طولانی در این بیماران خطرناک است.
• اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا در دوران شیردهی به سر می‌برید، این موضوع را به اطلاع پزشک برسانید.

چه کسانی نباید هیدروکورتیزون بزنند؟

هیدروکورتیزون برای افراد با شرایط زیر مناسب نیست:

• اطفال زیر 10 سال نباید کرم هیدروکورتیزون بزنند مگر آنکه پزشک توصیه کرده باشد.
• افرادی که قبلا نسبت به کرم هیدروکورتیزون واکنش آلرژیک نشان داده‌اند.
• اشخاصی که عفونت چشم یا عفونت پوست دارند.
• افرادی که باردار، در حال تلاش برای باردار شدن یا در دوران شیردهی هستند.

تداخل دارویی هیدروکورتیزون

پیش از شروع کردن به مصرف کرم هیدروکورتیزون اگر از هر نوع داروی دیگر استفاده می‌کنید، جهت اجتناب از تداخل دارویی باید پزشک را در جریان قرار دهید تا راهنمایی‌های لازم را ارائه دهد. برخی از داروها که ممکن است با هیدروکورتیزون ایجاد تداخل کنند، عبارتند از:

• آلدسلوکین
• میفپریستون
• سایر داروهایی که می‌توانند باعث خونریزی/کبودی شوند؛ مانند: داروهای ضد پلاکت مانند کلوپیدوگرل، NSAIDها مانند ایبوپروفن/ناپروکسن، رقیق کننده‌های خون مانند وارفارین/دابیگاتران.
• آسپرین نیز در صورت استفاده همزمان با این دارو می‌تواند خطر خونریزی را افزایش دهد.

مصرف هیدروکورتیزون در دوران بارداری و شیردهی

در دوران حاملگی و شیردهی هر دارویی باید با مشورت پزشک مورد استفاده قرار گیرد. اگر باردار هستید نباید خودسرانه کرم هیدروکورتیزون بزنید. اما اگر پزشک توصیه کرده است، حتما این پماد را مورد استفاده قرار دهید. اگر در دوران شیردهی هستید و به دستور پزشک به سر سینه‌های خود هیدروکورتیزون می‌زنید، قبل از اینکه به کودک شیر بدهید، کرم را بشویید تا به طور کامل پاک شده و وارد بدن نوزاد نشود.

عوارض جانبی پماد هیدروکورتیزون

هیدروکورتیزون موضعی ممکن است عوارضی را به دنبال داشته باشد. اگر این عوارض شدید هستند و از بین نمی‌روند باید با پزشک در رابطه با آنها مشورت کنید:

• سوزش، خارش، قرمزی یا خشکی پوست
• آکنه
• رشد موهای زاید
• تغییر رنگ پوست
• برجستگی‌های ریز قرمز رنگ یا بثورات در اطراف دهان
• برجستگی‌های کوچک سفید یا قرمز روی پوست

عوارض جانبی مصرف این پماد گاه می‌توانند بسیار جدی باشند. مثلا اگر:

• بثورات خیلی شدید باشند یا
• قرمزی، تورم و عفونت پوستی در ناحیه تحت درمان دیده شود

بلافاصله باید مصرف دارو را کنار گذاشته و با پزشک تماس گرفت. کودکانی که از کرم هیدروکورتیزون استفاده می‌کنند ممکن است کند شدن رشد یا تاخیر در افزایش وزن را تجربه کنند. در مورد این نوع عوارض برای اطفال با پزشک خود مشورت کنید.

نحوه نگهداری از پماد Hydrocortisone

این دارو را در حالی‌که درب آن بسته است، در بسته‌بندی خود نگهداری کنید. کرم هیدروکورتیزون را دور از دسترس کودکان، در دمای اتاق و دور از رطوبت و گرما نگهداری نمایید. بنابراین دقت داشته باشید که نباید آن را در حمام یا فریزر قرار دهید.

قیمت پماد هیدروکورتیزون

پماد هیدروکورتزون را نمی‌توانید به صورت آنلاین تهیه کنید. برای آگاهی از قیمت این محصول با داروخانه آنلاین مثبت سبز (حق نژاد) به شماره ۰۲۱-۷۲۲۵۴ تماس بگیرید.

کلام پایانی

پماد هیدروکورتیزون برای چیست؟ یک داروی کورتیکواستروئیدی است که به کاهش درد، التهاب، خارش و تورم کمک می‌کند و به منظور رفع مشکلات پوستی کاربرد دارد. بعد از 7 روز که از شروع مصرف این پماد گذشت، باید بتوانید نتایج مطلوبی را در درمان مشاهده نمایید. استفاده طولانی مدت از این دارو اصلا توصیه نمی‌شود؛ مگر به دستور پزشک باشد. برای خرید پماد هیدروکورتیزون می‌توانید به صورت حضوری به داروخانه آنلاین مثبت سبز مراجعه نمایید.