استیل سیستئین

3.4/5 - (8 امتیاز)
استیل سیستئین یکی از داروهای پرکاربرد در درمان بیماری‌های تنفسی است که با خاصیت موکولیتیک قوی خود، خلط غلیظ ریه‌ها را رقیق کرده و تخلیه آن را آسان‌تر می‌کند. این دارو در قالب‌های مختلف از جمله قرص جوشان، محلول خوراکی، آمپول و قطره چشمی عرضه می‌شود و کاربردهای متنوعی در کاهش سرفه‌های خلط‌دار، درمان سینوزیت، پیشگیری از آسیب کلیوی ناشی از مواد حاجب و کاهش اثرات جانبی شیمی‌درمانی دارد. مقاله حاضر به بررسی مکانیسم اثر، کاربردها، نحوه مصرف و نکات ایمنی استیل سیستئین می‌پردازد.
تایید شده توسط دکتر داروساز داروخانه مثبت سبز
تایید کننده:دکتر مریم حق نژاد
استیل سیستئین acetylcysteine
فهرست مطالب
شناسنامه دارویی توضیحات
نام عمومی دارواستیل سیستئین
اشکال داروییقرص جوشان، محلول خوراکی (سوسپانسیون)، آمپول تزریقی، قطره چشمی ۱۰٪
داروهای هم گروهآمبروکسل و برم هگزین
نوع داروداروهای موکولیتیک‌ها (Mucolytics)
فرمول شیمیاییC₅H₉NO₃S
دسته بندی بارداریاین دارو در دوران بارداری جزو دسته B دارویی قرار می‌گیرد.
نیمه عمردر پلاسمای خون تقریباً ۶ تا ۱۲ ساعت
مکانیسم اثراستیل سیستئین با گروه تیول (–SH) خود پیوندهای دی‌سولفیدی موجود در موکوپروتئین‌ها را شکسته و خلط را رقیق می‌کند، در نتیجه ویسکوزیته مخاطی ترشحات ریوی کاهش یافته و تخلیه آن‌ها آسان‌تر می‌شود.
بهترین شرایط نگهداریباید در دمای ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود و از دسترس کودکان و حیوانات خانگی دور باشد.

استیل سیستئین برای چیست؟

استنشاق استیل سیستئین همراه با سایر درمان‌ها برای تسکین احتقان قفسه سینه به دلیل ترشحات غلیظ یا غیرطبیعی مخاطی در افراد مبتلا به بیماری‌های ریوی از جمله آسم، آمفیزم، برونشیت و فیبروز کیستیک (بیماری ذاتی که باعث مشکلات تنفس، هضم و تولید مثل می‌شود) استفاده می‌شود. استیل سیستئین در دسته‌ای از داروها به نام عوامل موکولیتیک قرار دارد که با رقیق کردن مخاط در مجرای هوا کار می‌کند تا سرفه کردن مخاط را آسان تر کنده و راه‌های هوایی را پاک کند.

استیل سیستئین برای سرفه

داروی استیل سیستئین یکی از داروهای مناسب در درمان سرفه‌هایی است که با خلط و ترشحات غلیظ همراه می‌باشند. این دارو با خاصیت رقیق‌کنندگی خلط، باعث می‌شود ترشحات راه تنفسی را کمتر مسدود کنند و دفع آن‌ها آسان‌تر شود، در نتیجه سرفه کاهش یافته و تنفس راحت‌تر می‌شود. سوال مهم این است که این دارو برای چه نوع سرفه‌هایی مناسب است؟

  • سرفه‌های خلط‌دار ناشی از سرماخوردگی یا آنفولانزا
  • سرفه‌های ناشی از برونشیت یا التهاب مجاری تنفسی
  • سرفه‌های مزمن همراه با آلرژی یا آلودگی هوا
  • سرفه‌های سینوزیتی یا ناشی از احتقان بینی

برای کاهش موثر سرفه، بهتر است ابتدا با پزشک مشورت کنید و در صورت نیاز، قرص ضد سرفه قوی را تهیه و مصرف کنید.

استیل سیستئین برای سینوزیت

سینوزیت یکی از مشکلات شایع تنفسی است که با احتقان بینی، التهاب سینوس‌ها و ترشحات غلیظ مخاطی همراه است. این ترشحات می‌توانند باعث سردرد، فشار در نواحی صورت و سرفه‌های مزمن شوند. استیل سیستئین (Acetylcysteine / NAC) به عنوان یک داروی خلط‌آور و رقیق‌کننده ترشحات، نقش موثری در کاهش علائم سینوزیت دارد.

استیل سیستئین برای سرماخوردگی

سرماخوردگی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های تنفسی است که با سرفه، گرفتگی بینی، گلودرد و ترشحات غلیظ مخاطی همراه می‌شود. استیل سیستئین یک داروی خلط‌آور و رقیق‌کننده ترشحات است که می‌تواند به کاهش علائم سرماخوردگی کمک کند. دقت داشته باشید که این دارو یک قرص سرماخوردگی و آنفولانزا نیست. موارد مصرف این قرص در سرماخوردگی عبارتند از:

  • سرفه‌های خلط‌دار ناشی از سرماخوردگی و آنفولانزا
  • گرفتگی قفسه سینه و گلو به دلیل ترشحات غلیظ
  • تسهیل خروج ترشحات از بینی و سینوس‌ها

آمپول استیل سیستئین چیست؟

آمپول استیل سیستئین یک داروی محلول تزریقی است که در مواردی استفاده می‌شود که مصرف خوراکی یا جوشان دارو کافی نباشد یا نیاز به اثر سریع باشد. این آمپول دارای کاربردهای متنوعی در پزشکی است و عملکرد آن شباهت زیادی به داروی استیل سیستئین دارد، با این تفاوت که اثر آن سریع‌تر و مستقیم‌تر است.

موارد مصرف استیل سیستئین

نحوه مصرف استیل سیستئین

برای آگاهی از مقدار و زمان مصرف این دارو با ما همراه باشید.

  • در درمان بیماری‌های ریوی و تسهیل تخلیه خلط: داروی استیل سیستئین به عنوان یک موکولیز قوی برای رقیق کردن خلط‌های غلیظ در بیماران مبتلا به بیماری‌های ریوی مزمن و حاد تجویز می‌شود تا عبور هوا راحت‌تر شده و سرفه‌های خلط‌دار مناسب‌تر شوند.
  • مصرف محلول ۲۰٪ و ۱۰٪ به صورت رقیق نشده برای کنترل خلط: محلول ۲۰٪ معمولاً به میزان ۳ تا ۵ میلی‌لیتر هر ۶ تا ۸ ساعت و محلول ۱۰٪ به میزان ۶ تا ۱۰ میلی‌لیتر هر ۲ تا ۶ ساعت تجویز می‌شود تا خلط غلیظ به آرامی رقیق شده و تخلیه آن از مجاری تنفسی آسان‌تر شود.
  • برای برونکوگرافی تشخیصی و آماده‌سازی ریه‌ها قبل از عمل: دوز محلول ۲۰٪ به میزان ۱ تا ۲ میلی‌لیتر و محلول ۱۰٪ به میزان ۲ تا ۴ میلی‌لیتر، که ۲ تا ۳ بار توسط نبولیزاسیون یا تزریق داخل تراشه قبل از عمل استفاده می‌شود، باعث تمیزی مجاری تنفسی و وضوح تصویر در برونکوگرافی می‌شود.
  • برای کاهش سمیت کلیوی ناشی از مواد حاجب در تصویربرداری‌ها: مصرف خوراکی ۶۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت به مدت ۲ روز قبل و روز تجویز ماده حاجب، به بدن کمک می‌کند تا اثرات سمی مواد حاجب روی کلیه کاهش یافته و از آسیب احتمالی جلوگیری شود.
  • تلقیح از طریق کاتتر داخل تراشه به روش پوستی: محلول ۲۰٪ به میزان ۱ تا ۲ میلی‌لیتر و محلول ۱۰٪ به میزان ۲ تا ۴ میلی‌لیتر، که هر ۱ تا ۴ ساعت از طریق سرنگ متصل به کاتتر تزریق می‌شود، به رقیق کردن خلط و جلوگیری از انسداد مجاری تنفسی در بیماران بستری کمک می‌کند.
  • مراقبت‌های پرستاری از بیماران تراکئوتومی: تزریق مستقیم محلول ۱۰٪ یا ۲۰٪ به میزان ۱ تا ۲ میلی‌لیتر هر ۱ تا ۴ ساعت، باعث حفظ پاکیزگی مجاری تنفسی و کاهش خطر انسداد و عفونت در بیماران با تراکئوتومی می‌شود.
برای کاهش سرفه‌های شدید و دردناک، اطلاعات کامل این دارو را ببینید:
قرص کدئین

نحوه مصرف استیل سیستئین در کودکان

مقدار و زمان مصرف این دارو در کودکان با بزرگسالان متفاوت است. نحوه مصرف در کودکان به شرح زیر است:

  • در درمان بیماری‌های ریوی در کودکان 1 تا 11 ماه: محلول ۲۰٪ به میزان ۱ تا ۲ میلی‌لیتر یا محلول ۱۰٪ به میزان ۲ تا ۴ میلی‌لیتر، هر ۶ تا ۸ ساعت توسط نبولیزاسیون تجویز می‌شود تا خلط‌های غلیظ در مجاری تنفسی رقیق شده و تنفس کودک راحت‌تر گردد.
  • در کودکان بیش از 11 ماه تا سنین نوجوانی: محلول ۲۰٪ به میزان ۳ تا ۵ میلی‌لیتر یا محلول ۱۰٪ به میزان ۶ تا ۱۰ میلی‌لیتر، یک تا چهار بار در روز یا ۲ تا ۲۰ میلی‌لیتر محلول ۱۰٪ هر ۲ تا ۶ ساعت تجویز می‌شود تا با رقیق کردن ترشحات، عبور هوا در ریه‌ها آسان‌تر شود و سرفه‌های خلط‌دار موثرتر شوند.
  • پیشگیری از سمیت گوش ناشی از شیمی‌درمانی: داروی استیل سیستئین برای کودکانی که تحت درمان با داروهای مبتنی بر پلاتین برای سرطان قرار دارند، استفاده می‌شود تا از آسیب به سلول‌های شنوایی جلوگیری کرده و خطر کاهش شنوایی به حداقل برسد.
  • مراقبت پرستاری از بیماران تراکئوتومی: تزریق مستقیم محلول ۱۰٪ یا ۲۰٪ به میزان ۱ تا ۲ میلی‌لیتر هر ۱ تا ۴ ساعت باعث حفظ پاکیزگی مجاری تنفسی، کاهش خطر انسداد و عفونت در کودکان با تراکئوتومی می‌شود و به تسهیل تنفس کمک می‌کند.
  • تلقیح از طریق کاتتر داخل تراشه از راه پوست: محلول ۲۰٪ به میزان ۱ تا ۲ میلی‌لیتر یا محلول ۱۰٪ به میزان ۲ تا ۴ میلی‌لیتر، هر ۱ تا ۴ ساعت از طریق سرنگ متصل به کاتتر استفاده می‌شود تا خلط غلیظ در مجاری تنفسی رقیق شده و عبور هوا آسان‌تر گردد، به خصوص در کودکانی که قادر به تخلیه طبیعی خلط نیستند.

در صورت فراموشی مصرف استیل سیستئین، چه کنیم؟

در صورت فراموشی یک دوز استیل سیستئین، به محض یادآوری آن را مصرف کنید، مگر اینکه به زمان دوز بعدی نزدیک باشید. در این صورت دوز فراموش‌شده را نادیده گرفته و دوز بعدی را طبق برنامه معمول مصرف کنید. هرگز برای جبران دوز فراموش‌شده، دو برابر دارو مصرف نکنید، این کار ممکن است باعث عوارض گوارشی یا سایر مشکلات شود. رعایت منظم برنامه دارویی برای اثربخشی بهتر دارو اهمیت دارد.

مکانیسم اثر استیل سیستئین

استیل سیستئین به‌عنوان یک داروی موکولیتیک از طریق گروه سولفیدریل عمل می‌کند که پیوندهای دی‌سولفیدی موجود در موکوپروتئین‌ها را باز کرده و ویسکوزیته مخاطی ترشحات ریوی را کاهش می‌دهد، در نتیجه تخلیه خلط آسان‌تر می‌شود. جذب دارو سریع است و طی ۵ تا ۱۰ دقیقه آغاز می‌شود و حداکثر غلظت پلاسما در ۱ تا ۲ ساعت رخ می‌دهد. توزیع دارو تقریباً طی یک ساعت انجام می‌شود، پروتئین متصل‌کننده حدود ۸۰٪ است و دفع آن عمدتاً از طریق ادرار صورت می‌گیرد.

اشکال دارویی استیل سیستئین

استیل سیستئین به چند شکل مختلف برای مصرف بیماران ارائه می‌شود:

  • قرص جوشان: برای مصرف خوراکی و رقیق کردن خلط در بیماری‌های ریوی
  • محلول خوراکی (سوسپانسیون): مخصوص کودکان و افرادی که قادر به بلع قرص نیستند.
  • آمپول تزریقی: برای مصرف وریدی یا عضلانی، به ویژه در شرایط اورژانسی مانند مسمومیت با استامینوفن یا بیمارانی که نمی‌توانند دارو را خوراکی مصرف کنند.
  • قطره چشمی ۱۰٪: برای درمان کراتوکونژونکتیویت سیکا و خشکی چشم

اسامی رایج استیل سیستئین

  • ان استیل سیستئین
  • ای‌سی‌سی (ACC)
  • Mucomyst
  • Fluimucil
  • Parvolex
  • Nac-Cystein

استیل سیستئین 600

استیل سیستئین ۶۰۰ میلی‌گرم یکی از فرم‌های موثر دارو است که برای تسهیل خروج خلط و بهبود علائم بیماری‌های تنفسی استفاده می‌شود. این دارو با رقیق کردن ترشحات غلیظ ریوی، تنفس را راحت‌تر کرده و سرفه‌های خلط‌دار را کاهش می‌دهد.

برای رقیق کردن خلط و تسهیل تنفس، راهنمای کامل این دارو را بخوانید:
قرص برم هگزین

موارد احتیاط

قبل از مصرف داروی استیل سیستئین (Acetylcysteine)، اگر به آن یا سایر ترکیبات موجود در دارو حساسیت دارید، از مصرف خودداری کنید. این دارو ممکن است حاوی مواد غیرفعالی باشد که می‌تواند باعث واکنش‌های آلرژیک یا مشکلات دیگر شود. در صورت داشتن سوابق پزشکی از جمله مشکلات قلبی عروقی، اختلالات کلیوی یا کبدی، مشکلات گوارشی (زخم معده، زخم مری یا خونریزی روده)، درد قفسه سینه، تنگی نفس، آلرژی یا حساسیت خاص و… با احتیاط و مشورت پزشک این دارو را مصرف کنید.

  • حجم ترشحات برونش ممکن است پس از تجویز داروی ای سی سی (استیل سیستئین) افزایش یابد. اگر پاسخ سرفه ناکافی است، در صورت لزوم راه هوایی را با ساکشن مکانیکی حفظ کنید. اگر انسداد راه هوایی به دلیل جسم خارجی یا تجمع موضعی ایجاد شود، با آسپیراسیون داخل تراشه با یا بدون برونکوسکوپی پاک شود.
  • در بیماران مبتلا به آسم یا سابقه برونش اسپاسم با احتیاط مصرف شود. این بیماران در معرض خطر افزایش واکنش‌های حساسیت هستند.
  • در بیشتر موارد، برونکواسپاسم با تجویز سریع برونش گشادکننده از طریق نبولیزاسیون درمان می‌شود. اگر برونکواسپاسم بدتر شد، درمان را فورا قطع کنید.
  • بوی نامطبوع خفیف پس از مصرف (موقت) گزارش شده است. در صورت بروز اقدامی انجام نداده و صبور باشید تا بوی نامطبوع رفع شود.
  • ماسک صورت در برخی بیماران پس از نبولیزاسیون یک لایه چسبنده روی صورت ایجاد می‌کند. می‌توانید از آب برای حذف آن استفاده کنید.
  • تحت شرایط خاص، بطری باز شده ممکن است باعث تغییر رنگ بنفش جزئی در نتیجه واکنش شیمیایی شود. این هیچ تاثیری بر ایمنی یا اثربخشی دارو ندارد.
  • از آنجایی که افزایش ترشحات برونش ممکن است پس از استنشاق رخ دهد، درناژ وضعیتی، ضربه‌ای استنشاقی و ساکشن باید دنبال شود. اگر برونکواسپاسم رخ داد، یک برونکودیلاتور تجویز کنید. در صورت پیشرفت برونکواسپاسم، درمان را قطع کنید.

موارد منع مصرف استیل سیستئین

  • آسم حاد
  • حساسیت مفرط مستند

عوارض استیل سیستئین (Acetylcysteine)

عوارض استیل سیستئین

بوی نامطلوب، آرامش، تنگی قفسه، سرگیجه یا خواب آلودگی، افزایش حجم ترشحات برونش، تب و استفراغ برخی از عوارض جانبی داروی استیل سیستئین می‌باشد. توجه داشته باشید که این عوارض به تعداد خیلی محدودی در افراد مختلف دیده می‌شود و بسیاری از افراد بعد از مصرف، عوارض و مشکلی با این دارو ندارند. اگر بعد از استفاده عوارض جانبی ماندگار شد، حتما به پزشک مراجعه کنید. برخی از عوارض جانی جدی این دارو شامل تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه، اسهال یا حالت تهوع شدید و… می‌باشد.

  • انقباض برونش
  • برونکواسپاسم
  • آرامش
  • تنگی قفسه سینه
  • بوی نامطلوب
  • خواب آلودگی
  • تب
  • هموپتیزی
  • افزایش حجم ترشحات برونش
  • تحریک نای یا مجرای برونش
  • حالت تهوع
  • رینوره
  • استوماتیت
  • استفراغ

عوارض استیل سیستئین 600

عوارض خفیف و گذرا هستند، ولی در برخی افراد ممکن است مشاهده شوند. رایج‌ترین عوارض عبارتند از:

  • تهوع و استفراغ: شایع‌ترین عارضه گوارشی که پس از مصرف کاهش می‌یابد.
  • سوزش یا ناراحتی معده: مخصوصاً اگر دارو با معده خالی مصرف شود.
  • طعم یا بوی ناخوشایند دهان: به دلیل خاصیت سولفیدی دارو
  • اسهال یا درد شکمی: در بعضی افراد ممکن است ایجاد شود.
  • واکنش‌های آلرژیک نادر: شامل راش پوستی، خارش، تورم یا تنگی نفس

عوارض جانبی داروی استیل سیستئین (acetylcysteine)

تداخل دارویی استیل سیستئین

تداخل دارویی محدود است، اما در برخی شرایط و با داروهای خاص می‌تواند اهمیت داشته باشد:

  • داروهای سرفه و سرماخوردگی: مصرف همزمان داروهای سرکوب‌کننده سرفه (مثل دکسترومتورفان) ممکن است اثر مفید استیل سیستئین در تخلیه خلط را کاهش دهد.
  • آنتی‌بیوتیک‌ها: بهتر است حداقل ۲ ساعت فاصله بین مصرف استیل سیستئین و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها (مثل تتراسایکلین و پنی‌سیلین‌ها) رعایت شود.
  • داروهای شیمی‌درمانی یا ترکیبات پلاتین

مصرف استیل سیستئین (Acetylcysteine) در دوران بارداری و شیردهی

این دارو در گروه B از نظر خطر در دوران بارداری قرار دارد، یعنی با مشورت و دستور پزشک قابل استفاده است. مطالعات حیوانی نشان داده است که مصرف استیل سیستئین تاثیر منفی بر روی جنین نخواهد داشت. با این حال مطالعات انسانی کافی در این رابطه صورت نگرفته تا خطر استفاده برای جنین یا مادر را ثابت کند. در مورد شیردهی نیز اطلاعات کافی در مورد تأثیر استیل سیستئین بر نوزاد وجود ندارد. بنابراین، مصرف این دارو در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود.

شرایط نگهداری داروی Acetylcysteine

برای اطلاع از شرایط نگهداری داروی استیل سیستئین (Acetylcysteine) با پزشک مشورت کرده یا به اطلاعات دارویی موجود بر روی بسته بندی دارو مراجعه کنید. همچنین مهم است که تمام داروها را از دید و دسترس کودکان دور نگه دارید، زیرا بسیاری از اشکال دارویی (مانند قرص‌های هفتگی و قطره‌های چشمی، کرم‌ها، چسب‌ها و استنشاق‌ها) در برابر کودک مقاوم نیستند و کودکان خردسال می‌توانند آن‌ها را به راحتی باز کنند. داروهای غیر ضروری باید به روش‌های خاصی دور ریخته شوند تا اطمینان حاصل شود که حیوانات خانگی، کودکان و سایر افراد نمی‌توانند آن‌ها را مصرف کنند.

کلام آخر استیل سیستئین

با توجه به بررسی‌های انجام شده در این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز در خصوص استفاده از استیل سیستئین به عنوان یک داروی موثر برای کنترل و درمان بیماری‌های ریوی، می‌توان نتیجه گرفت که این ترکیب دارای خصوصیات بسیار مهمی برای حفظ سلامت ریه و پیشگیری از بروز بیماری‌های مرتبط با آن می‌باشد. استیل سیستئین به عنوان عامل اساسی در سنتز گلوتاتیون، بهبود عملکرد آنتی‌اکسیدانی را فراهم می‌کند و از اثرات آسیب‌زای فعالیت‌های آزاد رادیکالی نیز محافظت می‌نماید.

سوالات متداول

بوی نامطلوب، آرامش، تنگی قفسه، حالت تهوع و استفراغ، سرگیجه یا خواب آلودگی، افزایش حجم ترشحات برونش، تب و… برخی از عوارض جانبی داروی استیل سیستئین می‌باشد. اگر عوارض جانبی شما بیش از چند روز طول کشید یا بدتر شد، به پزشک خود اطلاع دهید.
استیل سیستئین در دسته B بارداری قرار دارد، به این معنی که مطالعات حیوانی نشان داده‌اند که دارو ممکن است روی جنین تأثیر منفی داشته باشد، اما مطالعات کافی در زنان باردار انجام نشده است. بنابراین، مصرف این دارو در دوران بارداری فقط در صورت نیاز و با مشورت پزشک توصیه می‌شود.
منبع:
تصویر سجاد شیخی
سجاد شیخی
با تخصص و اشتیاق در انتشار اطلاعات دارویی با زبان ساده در راستای ارتقا آگاهی نسبت به داروها، آخرین یافته‌های دارویی و سلامت را برایتان گردآوری می‌کنم.
بحث و تبادل نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *