ضرورت دریافت ویتامین در دوران بارداری
مصرف مولتی ویتامین در بارداری برای همه افراد به یک شکل ضروری نیست، اما بسیاری از مادران باردار به دلیل افزایش نیاز بدن به ریزمغذیهایی مثل آهن، اسید فولیک، ید، ویتامین D و کلسیم، به مکمل بارداری نیاز پیدا میکنند. معمولا مصرف مولتی ویتامین ساده یا مینرال از پایان ماه چهارم بارداری، یعنی هفته ۱۶، تا سه ماه پس از زایمان توصیه میشود. با این حال مصرف اسید فولیک بهتر است از قبل از بارداری یا بلافاصله بعد از اطلاع از بارداری شروع شود. سازمانهایی مثل NHS هم مصرف روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک را از قبل از بارداری تا هفته ۱۲ توصیه میکنند.
مصرف مولتی ویتامین در بارداری به شرایط تغذیهای، آزمایشها، وضعیت سلامت مادر، سابقه کمخونی، رژیم غذایی، ویار، چندقلویی، وزن مادر و نظر پزشک بستگی دارد. با این حال، در بسیاری از بارداریها مصرف مکملهای دوران بارداری توصیه میشود، چون تامین بعضی ریزمغذیها فقط از راه غذا همیشه آسان نیست.
اگر یک رژیم غذایی سالم و غنی ندارید، ایده خوبی است که در دوران بارداری از یک مکمل غذایی کمک بگیرید. خرید مکمل بارداری و شیردهی به صورت حضوری یا آنلاین به راحتی از داروخانه قابل انجام است. مکملهای غذایی مخصوص دوران بارداری با نام مولتی ویتامین پریناتال شاناخته شده و حاوی ویتامینها و مواد معدنی مناسب این دوران مانند اسید فولیک، آهن، کلسیم و ید هستند و به تکامل جنین و همچنین حفظ سلامتی مادر به خوبی کمک میکنند.
فواید مصرف مولتی ویتامین در بارداری
مصرف مولتی ویتامین مینرال در دوران بارداری میتواند خیال شما را از به وجود آمدن این عوارض راحت کند. وبسایت ACOG در این زمینه میگوید:
ویتامینها و مواد معدنی نقشهای مهمی در تمام عملکردهای بدن شما دارند. خوردن غذاهای سالم و مصرف روزانه ویتامین دوران بارداری باید تمام ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز شما را در دوران بارداری تامین کند. ریزمغذیهایی مثل اسید فولیک، آهن، کلسیم، ویتامین D، ید، کولین، امگا ۳، ویتامینهای گروه B و ویتامین C از مواد مغذی مهم دوران بارداری هستند.
برای اینکه فواید مصرف مولتی ویتامین در دوران بارداری را بهتر درک کنید، بیایید موشکافانهتر این مکمل را بررسی کنیم؛ اکثر مکملهای مولتی ویتامین، شامل موارد زیر میشوند:
- ویتامین A: این ویتامین برای رشد اندامهای جنینی و اسکلت جنین لازم بوده و در رسیدن نوزاد به بلوغ کامل موثر است.
- ویتامین C: مصرف کافی ویتامین C همچنین به بهبود جذب آهن از رژیم غذایی شما کمک میکند.
- ویتامین D: ویتامین D میزان کلسیم و فسفات موجود در بدن را تنظیم میکند که برای حفظ سلامت استخوانها، دندانها و ماهیچهها لازم است.
- ویتامین K: مصرف این ویتامین سبب افزایش حالت لخته شدن خون در دوران بارداری زنان شده و از بروز خونریزی بیشازحد در هنگام زایمان جلوگیری میکند.
- ویتامینهای گروه B: این گروه از ویتامینها تاثیر بسزایی در رشد و تکامل سیستم عصبی و مغزی جنین دارند.
- آهن: آهن به جلوگیری از کمخونی دوران بارداری در مادر و همچنین کمبود وزن هنگام تولد در کودک کمک میکند.
- کلسیم: کلسیم کمک زیادی به کنترل فشارخون در مادر میکند. این ماده معدنی نهتنها در استحکام و تکامل رشد استخوانی کودک موثر است بلکه در تکامل قلب کودک نیز تاثیر بسزایی دارد.
- روی: روی تاثیر قابل توجهی در رشد وزنی و قدی طبیعی جنین دارد.
- منیزیم: منیزیم به ساخت دندانها و استخوانهای محکم در جنین کمک میکند. همچنین دریافت منیزیم کافی در دوران بارداری میتواند به جلوگیری از زایمان زودرس کمک کند.
- ید: ید برای رشد مغز و سیستم عصبی جنین مورد نیاز است.
البته ممکن است مولتی ویتامین انتخابی شما، شامل ویتامینها و مواد معدنی بیشتری باشد؛ اما مهمترین ریزمغذیها که نباید مصرف آنها را نادیده گرفت، شامل لیست بالا میشوند. بهتر است پیش از انتخاب مولتی ویتامین، حتما با پزشک خود مشورت کنید.
اگر در بارداری مولتی ویتامین نخوریم چه میشود؟
اگر مادر باردار تغذیه کامل داشته باشد و طبق آزمایشها کمبودی نداشته باشد، نخوردن مولتی ویتامین لزوما به معنی آسیب قطعی به جنین نیست. اما اگر بدن مادر دچار کمبودهایی مثل آهن، اسید فولیک، ید، ویتامین D یا کلسیم باشد، بیتوجهی به این کمبودها میتواند ریسک مشکلاتی مثل کمخونی مادر، وزن پایین هنگام تولد، اختلالات رشد، مشکلات استخوانی یا نقص لوله عصبی را افزایش دهد.
WHO در رابطه با این موضوع مینویسد:
مصرف روزانه آهن و اسید فولیک، بهعنوان بخشی از مراقبتهای بارداری برای کاهش خطر کمخونی مادر، کمبود آهن و وزن پایین هنگام تولد توصیه میشود. همچنین اسید فولیک بهتر است هرچه زودتر، ترجیحا قبل از بارداری، شروع شود تا به پیشگیری از نقص لوله عصبی کمک کند.
عوارض کمبود ویتامینها و مواد معدنی در بارداری
با توجه به تغذیه جنین از بدن مادر، در این دوران مادر نیاز زیادی به دریافت ویتامینها و مواد معدنی پیدا میکند. اگر به هر دلیلی بدن یک زن باردار در شرایط کمبود ویتامینها و مواد معدنی باشد، خطرات زیادی را برای مادر و جنین به دنبال خواهد داشت. برای مثال:
- کمبود ویتامین D در زمان بارداری مشکلاتی مانند اختلال رشد، مشکلات اسکلتی دیابت تیپ 1، آسم و اسکیزوفرنی در جنین ایجاد میکند.
- کمبود ید در دوره بارداری تاثیر منفی بر تکامل جنین دارد. کمبود شدید ید میتواند منجر به مرگ جنین شود (سقط یا مرده زایی) و یا باعث عقبماندگی شدید رشد ذهنی و فیزیکی شود.
- کمبود کلسیم در دوره بارداری خطر پوکی استخوان مادر در سالهای آینده را و البته خطر مسمومیت بارداری را نیز افزایش میدهد.
- کمبود ویتامینها از جمله ویتامینهای گروه B، در سیر تکامل جنین اختلال ایجاد کرده و در موارد شدیدتر سقط جنین و یا زایمان زودرس را به دنبال دارد.
مولتی ویتامین مینرال را از هفته چندم بارداری مصرف کنیم؟
طبق دستورالعمل رایج کشوری، مصرف روزانه مولتی ویتامین ساده یا مولتی ویتامین مینرال معمولا از پایان ماه چهارم، یعنی حدود هفته ۱۶ بارداری، تا سه ماه بعد از زایمان توصیه میشود. البته این زمان برای همه یکسان نیست و پزشک ممکن است با توجه به آزمایش خون، تغذیه، کمبودهای بدن، تهوع شدید، بارداری چندقلویی یا بیماری زمینهای، مصرف بعضی مکملها را زودتر شروع کند.
اسید فولیک بهتر است از قبل از بارداری یا بلافاصله بعد از مثبت شدن تست بارداری شروع شود. NHS مصرف روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک را پیش از بارداری تا هفته ۱۲ بارداری توصیه میکند.
نحوه مصرف مولتی ویتامین در بارداری
حالا که دانستید مصرف مولتی ویتامین مینرال در بارداری از چه زمانی باید آغاز شود، بد نیست نکاتی را هم درباره نحوه مصرف مولتی ویتامین در بارداری بدانید. قبل از هر چیزی بهتر است بدانید که برخی مولتیویتامینهای مینرال موجود در داروخانهها مخصوصا برای زنان باردار طراحیشدهاند. یعنی دوز مورد نیاز ویتامینها و مواد معدنی بهطور خاص برای مادران باردار با توجه به نیاز بدنیشان طراحیشده است.
پس اگر باردار هستید، از مصرف مولتیویتامینهایی که برای بارداری طراحی نشدهاند، خودداری کنید. باید بدانید که این مکمل غذایی تقریبا با هیچ دارویی تداخل ندارد. اما به دلیل وضعیت خاص و مهم دوران بارداری، قبل از مصرف هرگونه مکمل حتما با پزشک متخصص خود مشورت کنید. این مکمل را میتوانید با معده خالی مصرف کنید اما اگر دچار تهوع و یا هر مشکل گوارشی شدید، میتوانید با معده پرمصرف کنید.
معمولا گفته میشود که مادران باردار روزانه یک عدد مولتی ویتامین استفاده کنند اما به هر حال بهتر است که مقدار دقیق مصرف حتما توسط پزشک تعیین شود. با شروع بارداری در اغلب اوقات پزشک برای شخص باردار آزمایش خون مینویسد و سپس با در دست داشتن آزمایش خون بهتر میتواند تعیین نماید که بدن فرد به چه میزان ویتامین و ماده معدنی نیاز دارد.
بهترین زمان مصرف مولتی ویتامین در بارداری چه موقع است؟
بهترین زمان مصرف مولتی ویتامین در بارداری معمولا بعد از غذا یا همراه غذاست، چون ممکن است مصرف آن با معده خالی باعث تهوع یا ناراحتی معده شود. اگر مکمل حاوی آهن است، بهتر است همزمان با چای، قهوه، لبنیات یا مکمل کلسیم مصرف نشود، چون جذب آهن ممکن است کاهش پیدا کند. اگر مولتی ویتامین باعث تهوع میشود، مصرف آن در شب یا بعد از شام برای بعضی مادران قابلتحملتر است. جدول زیر، بهترین زمان مصرف مولتی ویتامین در بارداری را با توجه به شرایط مادر مشخص میکند:
| شرایط مادر | زمان مصرف پیشنهادی |
|---|---|
| تهوع صبحگاهی دارد | بعد از شام یا قبل از خواب |
| معده حساس دارد | همراه غذا |
| مکمل حاوی آهن مصرف میکند | با فاصله 2 ساعته از چای، قهوه و لبنیات |
| همزمان کلسیم جداگانه مصرف میکند | با فاصله 2 ساعته از آهن |
| فراموشی مصرف دارد | هر روز در یک ساعت ثابت |
ترکیبات مهم مولتی ویتامین بارداری
بهترین مولتی ویتامین در دوران بارداری، آن مکملیست که دارای مواد زیر باشد:
| ریزمغذی | نقش در بارداری | نکته مهم |
|---|---|---|
| اسید فولیک | کمک به پیشگیری از نقص لوله عصبی | بهتر است از قبل از بارداری شروع شود |
| آهن | کمک به پیشگیری از کمخونی و حمایت از خونسازی | ممکن است یبوست یا تهوع بدهد |
| ید | کمک به رشد مغز و سیستم عصبی جنین | کمبود آن مهم است |
| ویتامین D | کمک به سلامت استخوان و جذب کلسیم | در کمبود، پزشک دوز مناسب تعیین میکند |
| کلسیم | کمک به سلامت استخوان مادر و جنین | بهتر است با آهن همزمان مصرف نشود |
| ویتامینهای گروه B | کمک به متابولیسم و رشد جنین | B12 برای گیاهخواران مهمتر است |
| زینک | کمک به رشد طبیعی | دوز بالا نباید خودسرانه مصرف شود |
عوارض مصرف قرص مولتی ویتامین مینرال در بارداری
مولتی ویتامینهای مخصوص بارداری اگر طبق دستور پزشک یا مقدار توصیهشده مصرف شوند، معمولا برای بیشتر مادران قابلتحمل هستند. با این حال، برخی افراد ممکن است دچار عوارض زیر شوند:
- تهوع
- یبوست
- دلدرد
- تغییر رنگ مدفوع
- ناراحتی معده
این عوارض زمانی که مکمل شما دارای آهن باشد، بیشتر مشاهده میشوند. مصرف بیش از حد مکملها هم میتواند مشکلساز شود، چون بدن در بارداری به مقدار مشخصی از هر ماده مغذی نیاز دارد و مصرف بیشتر همیشه بهتر نیست.
همچنین وبسایت ACOG درباره ویتامین D میگوید در صورت تشخیص کمبود، بسیاری از متخصصان مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ واحد بینالمللی را ایمن میدانند، اما این موضوع باید با توجه به شرایط فردی بررسی شود.
چه کسانی بیشتر به مولتی ویتامین بارداری نیاز دارند؟
مصرف مولتی ویتامین برای مادران باردار، وابسته به شرایط بدنی آنهاست. از جمله افرادی که نیاز به مصرف مولتی ویتامین دارند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مادرانی که ویار شدید یا تغذیه محدود دارند
- افراد با کمخونی یا فریتین پایین
- گیاهخواران یا وگانها
- بارداری چندقلویی
- فاصله کوتاه بین دو بارداری
- سابقه کمبود ویتامین D
- مادران با وزن خیلی پایین یا رژیم غذایی نامتعادل
- افراد دارای بیماریهای گوارشی یا جذب ضعیف
- کسانی که قبل از بارداری تغذیه کافی نداشتهاند
سخن پایانی
دوران بارداری از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. یک مادر باردار به مواد معدنی و ویتامینها نیاز حیاتی دارد. این موضوع به دلیل حفظ سلامتی خود مادر و همچنین تکامل و رشد طبیعی جنین از اهمیت بسیاری برخوردار است. در بسیاری از مواقع دیده شده که به دلایلی مانند وجود ویار و یا پخت نامناسب مواد غذایی نمیتوان این مواد مغذی را از طریق غذا تامین کرد. مولتی ویتامین مینرال با دارا بودن طیف وسیعی از ویتامینها و مواد معدنی کمبودهای بدن مادر و نیاز جنین را رفع میکند. مصرف مولتی ویتامین مینرال در بارداری حتما از هفته شانزدهم باید صورت گیرد اما اگر پیش از اقدام به بارداری تحت نظر پزشک باشید، قطعا بهتر است زیرا ممکن است پزشک بر اساس شرایط جسمی شما مصرف برخی از ویتامینها یا املاح معدنی را زودتر برای شما تجویز نماید و از این جهت به نفع شما و فرزندتان باشد.
در صورتی که پاسخ به دغدغهها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
17 دیدگاه
سلام وقت بخیر خسته نباشید آخرای هفت بارداری هستم هیچ نوع گوشتی نمیخورم مصرف امگا3دهستان 1000خوبه بخورم ضرری ندارد ممنونم جواب بدین
همراه محترم
سلام
مصرف امگا3 در طی بارداری به صورت روتین تجویز میگردد. اما اینکه تا چه تایمی استفاده گردد به نظر پزشک و شرایط بدنی شما وابسته است.
متشکرم
سلام خوبی من36هفته هستم باردارم ولی معدم درد داشت حالت تهوع عجیب داشتم الان نمیخورم
سلام من در هفته ۳۳ بارداری ماما مرکز بهداشت گفتن که دیگه مولتی نخورم چون طی ده روز ۱/۵ کیلو اضافه وزن داشتم
حالا واقعا باید قطع کنم یا نه مصرف کنم
همراه محترم
سلام
در این خصوص با متخصص زنان مشورت کنید. مصرف مولتی ویتامین ها به تامین مواد مغذی مورد نیاز جنین کمک شایانی میکند. قطع مصرف مولتی ویتامین های دوره بارداری میتواند در مادرانی که ذخیره ویتامینی کمتری دارند، سبب آسیب به جنین گردد. از سوی دیگر اضافه وزن بیش از حد هم میتواند سبب بروز خطرات زیادی برای مادر و جنین گردد. بنابراین تصمیم در خصوص قطع یا ادامه مکمل ها بر عهده متخصص زنان است.
متشکرم
سلام این مکمل های هفته 16بارداری تا چند هفته باید مصرف شود؟
همراه محترم
سلام
مولتی ویتامین های دوران بارداری معمولا تا انتهای دوران بارداری و حتی طی شیردهی استفاده میگردند.
متشکرم
سلام من ۶هفته ام هستش قرص فولیک اسید ویتامین د۳ چه زمانی باید مصرف کنم
سلام و عرض ادب
همراه گرامی در این مورد باید با پزشک خود مشورت نمایید.
سلاممن تو 38هفته ام قرص مولتی ویتامین پریناتال قبلامصرف میکردم اون تموم شد دارو خونه شهر مون نداشت جاش مولتی ویتامین ومینرال همراه با لوتئین داد گفت این همونه فقط این ایرانه ضرری نداره بخورمش
همراه محترم
سلام
بهتر است از مکمل های مخصوص خانمهای باردار استفاده شود. مولتی ویتامین های معمولی برای افراد عادی طراحی شده است و ممکن است در خانمهای باردار خطرناک باشد.
متشکرم
سلام ۹هفته و ۴ روز هستم مولتی ویتامین مینرال ضرر نداره بهداشت هفته ای ۲ _۳ عدد تجویز کرده؟؟؟
سلام دوست عزیز
به خاطر تکامل جنین بدن مصرفی بیشتری نسبت به فرد عادی در مینرال ها و ویتامین ها دارد.
مصرف یک روز در میان قرص پریناتال مولتی ویتامین برای شما مناسب است.
با سلام ایا مصرف روزانه ۲ عدد قرص مولتی ویتامین در بارداری مضر هست یا خیر
سلام کاربر گرامی
در طول دوران بارداری باید مکمل های مخصوص این دوران طبق دستور مصرف ذکر شده روی بسته بندی محصول استفاده شود.
سپاس از همراهی شما
مولتی ویتامین سه ماه قبل از بارداری ضروریه ؟ یا فقط اسید فولیک؟
اسید فولیک جزو ضروریات هست که اکثر پزشکان مصرف این قرص رو حداقل 3 ماه قبل از بارداری توصیه می کنند. اما مولتی ویتامین ها فقط درصورتی تجویز می شند که بدنتون با کمبود ویتامین مواجه باشه، پس بهتره حتما قبلش یک آزمایش بدید.