آمپول برملانوتاید یک داروی تزریقی برای درمان نوع مشخصی از کاهش میل جنسی در زنان پیش از یائسگی است. این دارو در صورت نیاز و حداقل ۴۵ دقیقه پیش از فعالیت جنسی تزریق میشود و برخلاف بعضی درمان‌ها، مصرف روزانه ندارد. افزایش موقت فشار خون، کاهش ضربان قلب، تهوع و تیرگی موضعی پوست از مهم‌ترین نکاتی هستند که پیش از مصرف برملانوتاید باید در نظر گرفته شوند. در ادامه این مطلب از مجله مثبت سبز، با کاربرد، نحوه تزریق، عوارض، موارد منع مصرف و تداخل‌های دارویی برملانوتاید آشنا می‌شویم.
آمپول برملانوتاید چیست؟
برملانوتاید یک داروی تجویزی و تزریقی است که برای درمان اختلال میل جنسی کمکار یا HSDD در بعضی زنان پیش از یائسگی استفاده میشود. این دارو به شکل اتواینجکتور یا قلم تزریق از پیش پرشده عرضه شده و بیمار پس از دریافت آموزش می‌تواند آن را زیر پوست شکم یا ران خود تزریق کند.
برملانوتاید یک هورمون جنسی مانند استروژن، پروژسترون یا تستوسترون نیست. این ماده یک پپتید حلقوی سنتتیک و فعال‌کننده گیرنده‌های ملانوکورتین است که روی برخی مسیرهای مغزی مرتبط با میل جنسی اثر می‌گذارد. کاربرد این دارو محدود به اختلال میل جنسی کمکار اکتسابی و فراگیر است:
- اکتسابی: کاهش میل بعد از دوره‌ای ایجاد شده که فرد چنین مشکلی نداشته است.
- فراگیر: کم‌میلی به شریک، موقعیت یا نوع خاصی از تحریک محدود نیست.
کاهش میل باید باعث ناراحتی قابل‌توجه فرد یا ایجاد مشکل در روابط او شده باشد. همچنین نباید علت اصلی آن یک بیماری جسمی یا روانی، مشکلات موجود در رابطه یا عارضه دارو و مواد دیگر باشد.
آمپول برملانوتاید برای چیست؟
آمپول برملانوتاید برای کمک به بهبود میل جنسی و کاهش ناراحتی ناشی از HSDD در زنان پیش از یائسگی تجویز میشود. تشخیص این اختلال باید توسط پزشک انجام شود؛ زیرا کم‌شدن میل جنسی همیشه به معنای ابتلا به HSDD نیست. پیش از شروع درمان، پزشک ممکن است عوامل زیر را بررسی کند:
- افسردگی، اضطراب یا استرس شدید
- خستگی و اختلالات خواب
- مشکلات موجود در رابطه
- خشکی واژن یا درد هنگام رابطه
- اختلالات هورمونی
- بیماری‌های زمینه‌ای
- مصرف داروهای کاهش‌دهنده میل جنسی
- مشکلات مرتبط با تحریک یا ارگاسم
برملانوتاید برای درمان مستقیم موارد زیر تجویز نمیشود:
- ناباروری
- نامنظمی قاعدگی
- اختلال تخمک‌گذاری
- خشکی واژن
- درد هنگام رابطه
- اختلال ارگاسم
- افزایش عملکرد جنسی در افراد فاقد HSDD
- درمان کم‌میلی جنسی در مردان
- درمان HSDD در زنان یائسه
شکل دارویی برملانوتاید
برملانوتاید با نام تجاری ویلیسی به شکل محلول شفاف تزریقی در اتواینجکتور از پیش پرشده و یک‌بارمصرف عرضه میشود. هر قلم حاوی ۱.۷۵ میلی‌گرم برملانوتاید در ۰.۳ میلی‌لیتر محلول است. هر اتواینجکتور فقط برای یک نوبت تزریق طراحی شده است و پس از مصرف باید در محفظه ایمن مخصوص وسایل تیز و برنده دور انداخته شود. قلم را نباید برای تزریق مجدد نگه داشت یا در اختیار فرد دیگری قرار داد.
مکانیسم اثر آمپول برملانوتاید
بر اساس اطلاعات منتشر شده به عنوان اطلاعات رسمی تجویز Vyleesi:
برملانوتاید به‌عنوان آگونیست گیرنده‌های ملانوکورتین شناخته میشود و چند زیرگروه این گیرنده‌ها را فعال میکند. در دوز درمانی، اثر آن بر گیرنده‌های MC1R و MC4R اهمیت بیشتری دارد. گیرنده‌های MC4R در قسمت‌های مختلف سیستم عصبی مرکزی وجود دارند و ممکن است در مسیرهای مرتبط با میل و پاسخ جنسی نقش داشته باشند. بااین‌حال، مکانیسم دقیق اثر برملانوتاید در بهبود HSDD هنوز بهطور کامل مشخص نشده است. اثر این دارو بر گیرنده MC1R نیز می‌تواند تولید ملانین را افزایش دهد. به همین دلیل، در برخی مصرف‌کنندگان تیرگی موضعی پوست، لثه یا بعضی نواحی بدن ایجاد میشود.
نحوه مصرف آمپول برملانوتاید
دوز توصیه‌شده برملانوتاید، تزریق زیرجلدی ۱.۷۵ میلی‌گرم در ناحیه شکم یا ران است. تزریق باید در صورت نیاز و حداقل ۴۵ دقیقه پیش از فعالیت جنسی مورد انتظار انجام شود. زمان دقیق شروع و مدت اثر دارو در همه افراد یکسان نیست و پنجره زمانی مطلوب مصرف نیز بهطور کامل مشخص نشده است. فرد می‌تواند با توجه به پاسخ بدن و عوارضی مانند تهوع، مناسب‌ترین زمان تزریق را با راهنمایی پزشک تعیین کند.
در مصرف برملانوتاید باید دو محدودیت مهم رعایت شود:
- در فاصله ۲۴ ساعت بیشتر از یک دوز تزریق نشود.
- مصرف بیشتر از ۸ دوز در یک ماه توصیه نمیشود.
تزریق مکرر یا نزدیک به هم می‌تواند مدت‌زمان افزایش فشار خون و احتمال تیرگی پوست را بیشتر کند.
مینا علی نواز کارشناس ارشد تغذیه در مطلب «قویترین قرص افزایش میل زنان کدام است؟ (مکمل‌ها و نسخه‌ای‌ها)» تایید میکند که برملانوتاید می‌تواند یکی از گزینه‌های تخصصی برای درمان برخی موارد کم‌میلی جنسی زنان باشد، اما برای مصرف عمومی یا خودسرانه توصیه نمیشود و انتخاب آن باید بعد از بررسی کامل شرایط فرد توسط پزشک انجام شود.
روش تزریق برملانوتاید
پیش از اولین مصرف، پزشک، پرستار یا داروساز باید روش صحیح استفاده از اتواینجکتور را آموزش دهد. برای تزریق به نکات زیر توجه کنید:
- اتواینجکتور را از بسته‌بندی خارج و ظاهر محلول را بررسی کنید.
- اگر محلول کدر، تغییررنگ‌داده یا حاوی ذرات قابل‌مشاهده است، از آن استفاده نکنید.
- محل تزریق را روی پوست شکم یا قسمت جلویی ران انتخاب کنید.
- تزریق را مطابق دستورالعمل اتواینجکتور بهصورت زیرجلدی انجام دهید.
- برای هر نوبت، محل تزریق را تغییر دهید.
- اتواینجکتور مصرف‌شده را در محفظه مقاوم مخصوص وسایل تیز بیندازید.
دارو نباید داخل عضله یا رگ تزریق شود. همچنین از تزریق روی پوست زخم‌شده، کبود، ملتهب یا عفونی خودداری کنید.
اگر تزریق برملانوتاید فراموش شد چه کنیم؟
برملانوتاید برنامه مصرف روزانه ندارد و فقط در صورت نیاز تزریق میشود. بنابراین اگر تزریق را فراموش کردید، نیازی به جبران دوز نیست. تنها در صورتی دارو را تزریق کنید که هنوز حداقل ۴۵ دقیقه تا فعالیت جنسی مورد انتظار باقی مانده باشد و طی ۲۴ ساعت گذشته دوز دیگری مصرف نکرده باشید. برای جبران نوبت ازدست‌رفته هرگز مقدار بیشتری تزریق نکنید.
مصرف بیش از حد برملانوتاید
اطلاعات بالینی درباره مصرف بیش از حد برملانوتاید محدود است. با افزایش مقدار یا تعداد تزریق‌ها، احتمال بروز عوارض زیر بیشتر میشود:
- تهوع و استفراغ
- افزایش شدیدتر فشار خون
- کاهش ضربان قلب
- سردرد
- تیرگی موضعی پوست
برای این دارو پادزهر اختصاصی شناخته‌شده‌ای وجود ندارد و درمان براساس علائم انجام میشود. در صورت تزریق بیش از مقدار توصیه‌شده، با پزشک، اورژانس یا مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم تماس بگیرید.
آمپول برملانوتاید بعد از چند دقیقه اثر میکند؟
براساس دستور مصرف، برملانوتاید باید حداقل ۴۵ دقیقه پیش از فعالیت جنسی تزریق شود. بااین‌حال، این عدد به معنی شروع قطعی اثر در دقیقه چهل‌وپنجم نیست. زمان پاسخ و مدت اثر می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد و بازه زمانی مطلوب دارو بهطور کامل مشخص نشده است.
برملانوتاید نباید مانند یک محرک فوری و قطعی در نظر گرفته شود. این دارو ممکن است میل جنسی را در زنان واجد شرایط بهبود دهد، اما نتیجه مصرف در همه افراد یکسان نیست. اگر پس از ۸ هفته استفاده، بهبودی در علائم HSDD ایجاد نشود، مصرف دارو باید متوقف و شرایط بیمار دوباره توسط پزشک بررسی شود.
عوارض آمپول برملانوتاید
تهوع شایعترین عارضه برملانوتاید است. این عارضه در مطالعات بالینی در حدود ۴۰ درصد مصرف‌کنندگان گزارش شد و معمولا طی یک ساعت پس از تزریق آغاز می‌شد. مدت تهوع در بیشتر موارد حدود ۲ ساعت بود، اما ممکن است در برخی افراد بیشتر طول بکشد.
عوارض شایع برملانوتاید عبارتند از:
- تهوع
- گرگرفتگی یا احساس گرما
- واکنش محل تزریق
- سردرد
- استفراغ
- خستگی
- سرگیجه
- گرفتگی بینی
- سرفه
- احساس سوزن‌سوزن‌شدن پوست
واکنش محل تزریق ممکن است به شکل درد، قرمزی، خارش، تورم، کبودی، خونریزی خفیف یا کاهش حس پوست ظاهر شود.
تهوع بعد از تزریق برملانوتاید
تهوع اغلب پس از اولین تزریق شدیدتر است و ممکن است در دفعات بعد کاهش پیدا کند. اگر تهوع شدید یا طولانی باشد، پزشک می‌تواند ادامه درمان یا استفاده از داروی ضدتهوع را بررسی کند. مصرف خودسرانه داروی ضدتهوع پیش از هر تزریق توصیه نمیشود. در یک مطالعه، مصرف پیشگیرانه اندانسترون ۳۰ دقیقه پیش از برملانوتاید نتوانست احتمال تهوع ناشی از دارو را کاهش دهد.
تیرگی پوست با برملانوتاید
برملانوتاید ممکن است باعث تیرگی موضعی پوست یا بافت‌هایی مانند لثه شود. این تغییر رنگ می‌تواند قسمت‌هایی از صورت، لثه‌ها یا سینه‌ها را درگیر کند و احتمال آن در افراد دارای پوست تیره و در صورت مصرف مکرر بیشتر است. تیرگی ایجادشده در همه افراد پس از قطع دارو کاملاً برطرف نمیشود. اگر تغییر رنگ جدیدی روی پوست یا لثه مشاهده کردید، موضوع را با پزشک در میان بگذارید. ممکن است قطع مصرف دارو لازم باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت بروز علائم زیر، پیگیری پزشکی ضروری است:
- افزایش شدید فشار خون
- درد یا فشار در قفسه سینه
- تنگی نفس
- سردرد شدید یا غیرعادی
- ضعف یا بی‌حسی ناگهانی
- اختلال در تکلم یا بینایی
- تهوع یا استفراغ شدید و مداوم
- واکنش شدید در محل تزریق
- تغییر رنگ قابل‌توجه پوست یا لثه
علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف یک‌طرفه بدن یا اختلال ناگهانی در تکلم و بینایی به ارزیابی اورژانسی نیاز دارند.
تاثیر برملانوتاید بر فشار خون و ضربان قلب
برملانوتاید پس از هر دوز می‌تواند بهطور موقت فشار خون را افزایش و ضربان قلب را کاهش دهد. در مطالعات بالینی، بیشترین افزایش فشار خون معمولا ۲ تا ۴ ساعت بعد از تزریق مشاهده شد و فشار خون و ضربان قلب اغلب طی ۱۲ ساعت به مقدار اولیه بازگشتند. پیش از شروع درمان باید فشار خون و خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی بررسی شود. در طول مصرف نیز کنترل دوره‌ای فشار خون اهمیت دارد.
برای کاهش خطر عوارض قلبی‌عروقی:
- در ۲۴ ساعت بیشتر از یک دوز تزریق نکنید.
- بیش از ۸ دوز در ماه مصرف نکنید.
- اگر فشار خون شما به‌خوبی کنترل نشده است، دارو را مصرف نکنید.
- در صورت تغییر وضعیت قلبی یا فشار خون، پزشک را مطلع کنید.
موارد منع مصرف آمپول برملانوتاید
مصرف برملانوتاید در افراد زیر ممنوع است:
- مبتلایان به فشار خون کنترل‌نشده
- افراد دارای بیماری قلبی‌عروقی شناخته‌شده
همچنین استفاده از دارو در افراد دارای خطر بالای بیماری قلبی‌عروقی توصیه نمیشود. پزشک باید پیش از تجویز، سابقه بیماری قلبی، سکته مغزی، فشار خون و عوامل خطر قلبی‌عروقی را بررسی کند. برملانوتاید برای گروه‌های زیر نیز تایید نشده است:
- زنان یائسه
- مردان
- کودکان و نوجوانان
- سالمندان
در نارسایی شدید کلیه یا کبد، مصرف دارو به احتیاط بیشتری نیاز دارد؛ زیرا ممکن است غلظت دارو و شدت عوارضی مانند تهوع و استفراغ افزایش پیدا کند.
تداخل دارویی آمپول برملانوتاید
برملانوتاید می‌تواند تخلیه معده را کند کرده و سرعت یا میزان جذب بعضی داروهای خوراکی را کاهش دهد. این تداخل زمانی مهم‌تر است که اثر داروی خوراکی به رسیدن سریع یا حفظ مقدار مشخصی از دارو در خون وابسته باشد.
تداخل با داروهای خوراکی نیازمند جذب سریع
در زمان مصرف برملانوتاید باید درباره داروهای خوراکی زیر با پزشک یا داروساز مشورت کرد:
- بعضی آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی
- داروهای مسکن که به اثر سریع نیاز دارند
- داروهایی که کاهش جذب آن‌ها می‌تواند نتیجه درمان را مختل کند
اگر پس از تزریق برملانوتاید متوجه تأخیر در اثر داروی خوراکی شدید، موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
تداخل برملانوتاید با نالترکسون
برملانوتاید می‌تواند مواجهه بدن با نالترکسون خوراکی را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. این مسئله ممکن است اثر نالترکسون را در درمان وابستگی به الکل یا مواد اپیوئیدی کم کند و پیامدهای جدی داشته باشد. مصرف برملانوتاید همراه فرآورده‌های خوراکی حاوی نالترکسون که برای درمان وابستگی استفاده میشوند، باید اجتناب شود. فهرست تمام داروهای نسخه‌ای، داروهای بدون نسخه، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی خود را پیش از شروع برملانوتاید در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید.
آمپول برملانوتاید در بارداری
مصرف برملانوتاید در دوران بارداری توصیه نمیشود. اطلاعات موجود از بارداری‌های انسانی برای تعیین دقیق خطر دارو کافی نیست؛ اما مطالعات حیوانی احتمال آسیب به جنین را مطرح کرده‌اند. زنان دارای توانایی باروری باید در طول درمان از یک روش موثر پیشگیری از بارداری استفاده کنند. اگر احتمال بارداری وجود دارد یا آزمایش بارداری مثبت شده است، تزریق دارو را متوقف کرده و با پزشک تماس بگیرید.
آمپول برملانوتاید در شیردهی
مشخص نیست برملانوتاید یا متابولیت‌های آن وارد شیر مادر میشوند یا خیر. همچنین اطلاعات کافی درباره اثر آن بر نوزاد شیرخوار یا تولید شیر وجود ندارد. در دوران شیردهی، پزشک باید مزایای شیردهی، نیاز مادر به درمان و خطر احتمالی برای نوزاد را هم‌زمان بررسی کند. مصرف خودسرانه برملانوتاید در این دوره توصیه نمیشود.
مصرف برملانوتاید در بیماری‌های کلیوی و کبدی
در نارسایی خفیف تا متوسط کلیه، معمولا نیازی به تغییر دوز نیست. بااین‌حال، در نارسایی شدید کلیه ممکن است غلظت برملانوتاید افزایش پیدا کند و عوارضی مانند تهوع و استفراغ شدیدتر شوند؛ بنابراین مصرف باید با احتیاط باشد. در اختلال خفیف تا متوسط کبد نیز تغییر دوز مشخصی توصیه نشده است. این دارو در مبتلایان به نارسایی شدید کبد بهطور کافی بررسی نشده و باید با احتیاط مصرف شود.
تفاوت آمپول برملانوتاید و قرص فلیبانسرین
برملانوتاید و قرص فلیبانسرین هر دو برای درمان نوع مشخصی از اختلال میل جنسی کمکار در زنان استفاده میشوند، اما شکل و برنامه مصرف آن‌ها متفاوت است. برملانوتاید بهصورت تزریق زیرجلدی و در صورت نیاز، حداقل ۴۵ دقیقه پیش از فعالیت جنسی استفاده میشود؛ درحالی‌که فلیبانسرین یک قرص خوراکی با مصرف روزانه هنگام خواب است.
برملانوتاید فقط برای زنان پیش از یائسگی تایید شده است. فلیبانسرین براساس اطلاعات رسمی به‌روزشده، برای زنان زیر ۶۵ سال مبتلا به HSDD اکتسابی و فراگیر کاربرد دارد. هیچ‌کدام از این دو دارو برای افزایش عملکرد جنسی در افراد سالم طراحی نشده‌اند و نمی‌توان آن‌ها را بدون ارزیابی پزشک جایگزین یکدیگر کرد.
جایگزین آمپول برملانوتاید
انتخاب جایگزین برملانوتاید به علت کاهش میل جنسی، وضعیت یائسگی، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای مصرفی و ترجیح بیمار بستگی دارد. گزینه‌هایی که ممکن است پس از ارزیابی پزشک در نظر گرفته شوند عبارتند از:
- فلیبانسرین برای افراد واجد شرایط
- درمان خشکی واژن یا درد هنگام رابطه
- بازبینی داروهایی که باعث کاهش میل شده‌اند
- درمان افسردگی، اضطراب یا اختلالات خواب
- مشاوره فردی یا زوج‌درمانی
- درمان بیماری‌ها یا اختلالات هورمونی زمینه‌ای
برملانوتاید و فلیبانسرین جایگزین مستقیم یکدیگر نیستند و انتخاب بین آن‌ها باید با توجه به شرایط پزشکی و احتمال بروز عوارض انجام شود.
شرایط نگهداری آمپول برملانوتاید
برای نگهداری صحیح برملانوتاید به نکات زیر توجه کنید:
- اتواینجکتور را در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد یا کمتر نگهداری کنید.
- دارو را در معرض نور مستقیم قرار ندهید.
- از یخ‌زدن محلول جلوگیری کنید.
- دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
- در صورت کدرشدن، تغییر رنگ یا مشاهده ذرات داخل محلول، از تزریق خودداری کنید.
- اتواینجکتور فقط برای یک نوبت تزریق است.
- قلم مصرف‌شده را در محفظه مخصوص وسایل تیز و برنده دور بیندازید.
- دارو را در اختیار فرد دیگری قرار ندهید.
سخن آخر
آمپول برملانوتاید دارویی تزریقی برای درمان اختلال میل جنسی کمکار اکتسابی و فراگیر در زنان پیش از یائسگی است. این دارو در صورت نیاز، با دوز ۱.۷۵ میلی‌گرم و حداقل ۴۵ دقیقه پیش از فعالیت جنسی تزریق میشود. استفاده از بیش از یک دوز در ۲۴ ساعت یا بیشتر از ۸ دوز در ماه توصیه نمیشود. تهوع، گرگرفتگی، واکنش محل تزریق و سردرد از عوارض شایع آن هستند و افزایش موقت فشار خون و تیرگی موضعی پوست نیز باید جدی گرفته شوند. به دلیل تاثیر دارو بر فشار خون و جذب برخی داروهای خوراکی، برملانوتاید باید فقط با تجویز پزشک و پس از بررسی وضعیت قلبی‌عروقی و داروهای مصرفی استفاده شود.
مقاله «آمپول برملانوتاید» در مجله مثبت سبز با مراجعه به منابع معتبر دارویی و اطلاعات رسمی این دارو تهیه شده است. جزئیاتی مانند کاربرد، دوز تزریق، عوارض، تاثیر بر فشار خون و موارد منع مصرف نیز با دقت علمی و زیر نظر پزشکان و متخصصان بررسی میشوند. انتشار بیش از ۵۰۰۰ مقاله در مجله مثبت سبز، نتیجه همکاری مستمر با کارشناسان حوزه سلامت برای ارائه اطلاعات دقیق، به‌روز و قابل‌اعتماد به مخاطبان است.
در صورتی که پاسخ به دغدغه‌ها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
