سرفه شبانه یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد با آن روبرو میشوند. این مشکل میتواند باعث اختلال در خواب و خستگی در طول روز شود و کیفیت زندگی شما را کاهش دهد. بنابراین، درمان فوری سرفه شبانه برای اینکه فرد بتواند خواب و استراحت خوبی داشته باشد، بسیار مهم است. مصرف قرص ضد سرفه با تجویز پزشک میتواند در تسکین سرفههای شبانه موثر باشد. اما نیازمند بررسی دقیق توسط پزشک و ریشهیابی علت سرفه است.
راهکارهای فوری و در دسترس برای تسکین سرفه شبانه
برخی از روشها هستند که درمان قطعی سرفههای شبانه محسوب نمیشوند، اما تا زمان مراجعه به پزشک و تشخیص علت سرفه خشک یا خلط دار میتوانند بهطور موقت سرفه را تسکین دهند. این روشها اغلب ساده و با مواد خانگی انجام میشود. به عنوان موثرترین روشها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. غرغره کردن آب نمک گرم
غرغره آب نمک میتواند با خارج کردن ذرات ناخواسته و عوامل بیماریزا از گلو، عفونت های گلو و دهان را کنترل و درمان کند. یک قاشق چایخوری نمک را داخل یک لیوان آب ولرم حل کرده و چند بار در طول شب با این محلول غرغره کنید.
2. بالا قرار دادن سر
سرفه اغلب در شب تشدید میشود، علت آن دراز کشیدن است که موجب میشود اسید معده به سمت مری بازگشته (که به آن رفلاکس معده میگویند) و مجاری تنفسی تحریک شود. دو بالشت پشت شانه و سر خود قرار دهید تا از بازگشت اسید معده به مری جلوگیری شود. این روش شدت سرفههای شبانه را کاهش میدهد.
3. بخور دادن
استفاده از بخور به دلیل مرطوب نگه داشتن مجاری تنفسی و رقیق کردن مخاط باعث میشود که فرد بهتر نفس بکشد و سرفههای شبانه او کمتر شود.
4. عسل (به تنهایی یا همراه با نوشیدنی گرم)
قبل از خواب یا در طول شب که سرفهها آزاردهنده میشوند، یک قاشق عسل (افراد بالای یکسال) مصرف کنید. همچنین میتوانید یک قاشق عسل را داخل یک فنجان چای یا دمنوش گرم حل کرده و میل کنید. دمنوشهایی مانند آویشن، زنجبیل و بابونه بیشترین اثربخشی را دارند، اما در صورت دسترسی نداشتن از آب جوشیده ولرم یا چای کمرنگ استفاده کنید.
5. مصرف مایعات فراوان
آب مهمترین و سادهترین نوشیدنی است که گلو را هیدارته نگه میدارد. اگر مصرف آب خالی برایتان دشوار است در کنار آن، انواع سوپ، آش، چای کمرنگ و دمنوشهای گیاهی میتوانند به بالا بردن مصرف مایعات کمک کنند. همچنین آب طعمدار (دتاکس) که با چند برش لیمو، چند پر نعناع، چند تکه کوچک زنجبیل یا میوههایی مانند توت فرنگی و خیار طعمدار شدهاند، نوشیدن آب را راحتتر و دلچسبتر میکند.
6. دمنوش لیمو و عسل
یک درمان ساده که برای سرفههای شبانه بسیار موثر است، نوشیدن دمنوش با عسل و لیمو هنگام شب است. عسل به پوشاندن گلو، جلوگیری از تحریک آن و کاهش رفلاکس کمک میکند. لیمو نیز دارای خواص ضد التهابی است که میتواند به تسکین سرفه کمک کند.
7. شیر و زردچوبه
کورکومین، ماده فعال موجود در زردچوبه، دارای خواص ضد التهابی قوی است. این خاصیت به کاهش التهاب و تحریک گلو و مجاری تنفسی که موجب سرفه میشود، کمک میکند.
یک لیوان شیر را گرم کنید (نباید به جوش بیاید). یک قاشق چایخوری پودر زردچوبه را به آن اضافه کرده و هم بزنید و میل کنید.
هشدار مهم: دقت کنید اگر سرفه شبانه شما به علت رفلاکس معده باشد یا آنکه مصرف شیر یا زردچوبه موجب تشدید سوزش سر دل و رفلاکس شود، این ترکیب را مصرف نکنید.
8. کاهش آلرژنها را در خانه و محل خواب
اگر سرفه شما به دلیل آلرژی است، کاهش تعداد آلرژنهای اطرافتان ممکن است به پیشگیری از آن کمک کند. یک نکته عالی این است که خانه خود را به طور منظم تمیز و گردگیری کنید تا از تجمع گرد و غبار جلوگیری کنید. اگر حیوان خانگی دارید، آن را بیرون از اتاق خوابتان بخوابانید و ملافههای خود را نیز به طور منظم بشویید.
9. خودداری از قرار گرفتن در معرض دود سیگار
افرادی که سیگار نمیکشند اما زمان خود را در مناطق پر دود میگذرانند نیز در معرض خطر سرفه، آسم، بیماریهای مختلف ریوی و سرطان هستند.
علت سرفه شبانه چیست؟
سرفه شبانه دلایل مختلفی دارد که برخی از آنها مختص زمان دراز کشیدن هستند و باعث تشدید سرفه میشوند.
- آسم
- آلرژی و حساسیت
- عفونتهای تنفسی
- چکیدن ترشحات پشت حلق
- رفلاکس معده به مری (ناشی از دراز کشیدن)
- هوای خشک یا محرکهای محیطی
- نارسایی قلبی (در موارد خاص)
- عوارض جانبی برخی داروها مانند داروی فشار خون
راهکارهای دارویی برای درمان فوری سرفه شبانه
برای درمان سرفه شدید و طولانیمدت که شبها آزاردهندهتر میشود، نیاز است که روند درمانی به طور کامل طی شود. برای این منظور ابتدا باید علت سرفه و سایر علائم همراه با آن بررسی شود. بعد از آن پزشک داروهای لازم را تجویز میکند.
یکی از رایجترین داروهای ضد سرفه دکسترومتورفان است که در درمان سرفه خشک موثر است. داروهای خلط آور مانند گایافنزین (اکسپکتورانت) نیز موجب رقیق شدن خلط و تسهیل سرفه میشود.
معمولا اگر سرفه به علت ویروسها باشد قرص ضد سرفه قوی یا قرص سرماخوردگی و آنفولانزا تجویز میشود، اما اگر سرفهها منشا باکتریایی داشته باشند، آنتی بیوتیک کمک میکند عامل بیماریزا از بین برود.
| داروها | موارد مصرف |
|---|---|
| داروهای سرکوبکننده سرفه | تسکین علائم سرفه |
| داروهای کنترل کننده اسید معده | رفلاکس اسید معده |
| آنتی بیوتیکها | سرفههای مزمن ناشی از عفونت باکتریایی یا قارچی |
| داروهای استنشاقی | سرفههای مربوط به آسم و گشادکننده برونش (راههای هوایی) |
| آنتیهیستامینها، کورتیکواستروئیدها و ضد احتقانها | آبریزش بینی و آلرژی |
مکملهای بدون نسخه برای تسکین سرفه شبانه
برای درمان فوری سرفه شبانه قرصها و مکملهای مختلفی در داروخانه وجود دارد. هر کدام از این مکملها ترکیبات مختلفی دارند و با توجه به ترکیبات خود علاوهبر تسکین سرفه فواید دیگری مانند پاکسازی ریه، بهبود تنفس، کاهش التهاب و سوزش گلو دارند. در ادامه به معرفی بهترین قرص ضد سرفه میپردازیم تا شما با توجه به نیاز خود بهترین قرص سرفه خشک و خلط دار را تهیه کنید.
1. پودر روتارین قائم دارو
فراورده گیاهی روتارین از دانه گیاه به دانه تهیه شده و در بستهبندیهای تکدوز عرضه میشود. این پودر با هدف تسکین سرفه، نرم کردن سینه و خلط آوری، بهویژه در موارد خشکی گلو و التهابات حنجره و تارهای صوتی، استفاده میشود.
2. ساشه تیموسیپ نویا ویژن
ساشه تیموسیپ نویا ویژن با خاصیت ضدالتهابی خود به کاهش التهاب گلو و تارهای صوتی کمک میکند و به طور موثری احساس سوزش و خشکی گلو را تسکین میدهد. علاوه بر این، خاصیت خلط آور آن به پاکسازی مجاری تنفسی و بهبود تنفس در هنگام شب کمک میکند که به خواب آرامتر شما منجر میشود.
این ساشه با طعم دلپذیر دارچین، نه تنها استفاده از آن را لذتبخش میکند، بلکه خواص آنتیباکتریال آن به مقابله با عوامل بیماریزا کمک میکند. همچنین، فاقد گلوتن بودن این محصول، آن را برای افراد حساس به گلوتن مناسب کرده است.
3. قرص مکیدنی آلتادین دینه
برای درمان سرفه خلط دار قرص مکیدنی آلتادین دینه پیشنهاد میشود. این آبنبات با خاصیت خلط آور خود به بهبود تنفس کمک کرده و بافتهای مخاطی را تسکین میدهد. همچنین، اثر ضدالتهابی آن التهاب مخاط گلو و دهان را کاهش میدهد و در بهبود گلودردهای عفونی موثر است. اگر دچار گرفتگی صدا یا برونشیت هستید، این قرص میتواند علائم شما را کاهش دهد و راحتی بیشتری را در هنگام صحبت یا تنفس فراهم کند.
برای بهترین نتیجه، توصیه میشود هر ۱ تا ۲ ساعت یک قرص را بهآرامی در دهان مکیده و از خواص درمانی آن بهرهمند شوید. فرمولاسیون این محصول به گونهای است که نهتنها اثرات فوری در کاهش علائم دارد، بلکه با استفاده منظم میتواند به بهبود تدریجی مشکلات مربوط به گلو و سرفه کمک کند.
4. کپسول دیپ لانگ ساپورت گرین نیچر
کپسول دیپ لانگ ساپورت گرین نیچر با ترکیبات قدرتمند خود به پاکسازی ریه از عفونتهای ویروسی و باکتریایی کمک کرده و اثرات مضر ناشی از مصرف سیگار را کاهش میدهد. خواص خلط آور آن به تخلیه مخاط و باز شدن مجاری تنفسی کمک میکند و باعث بهبود عملکرد تنفسی بهویژه در هنگام شب میشود.
این محصول با تقویت ایمنی سلولهای بافت ریه، از سیستم تنفسی شما در برابر عوامل مضر محافظت میکند. برای مصرف بهینه، روزانه یک تا سه کپسول همراه با وعدههای غذایی یا طبق دستور پزشک مصرف کنید.
5. پودر تارادین دینه
پودر تارادین دینه یک داروی گیاهی حاوی عصاره خشک گیاه تارادین (ترخون) است که به منظور افزایش ترشح صفرا و کمک به هضم غذا در مبتلایان به سوءهاضمه، نفخ و ناراحتیهای کبدی و کیسه صفرا مورد استفاده قرار میگیرد. این محصول با تحریک کبد و کیسه صفرا، موجب تسهیل عملکرد دستگاه گوارش میشود.
6. شربت زوفا عسلی رازک
این شربت گیاهی حاوی عصاره گیاه زوفا و عسل است که به عنوان یک تسکیندهنده طبیعی سرفه و خلط آور عمل میکند. این شربت برای بهبود علائم سرماخوردگی، برونشیت و عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی با خاصیت ضدالتهابی و ضداسپاسم مورد استفاده قرار میگیرد.
استفاده از اسپری بینی حاوی نمک
پزشک ممکن است یک اسپری بینی سالین یا استروئیدی را برای شستشوی مجاری بینی و راه هوایی فوقانی توصیه کند. اسپری سالین حاوی محلول مخصوصی از نمک و آب است.
بر اساس بررسی منابع در سال 2015، شواهد کافی برای اثبات موثر بودن محلول نمکی وجود ندارد. با این حال، برخی آزمایشها نشان دادهاند که این محلول میتواند ترشحات بینی را کاهش دهد، تنفس بینی را بهبود بخشد و نیاز به دارو را کاهش دهد.
مصرف آنتی هیستامین برای سرفه شبانه
داروهای آنتی هیستامین که به کنترل آلرژی کمک میکنند، ممکن است برای سرفههای شبانه نیز مفید باشند. پزشکان معمولا مصرف آنتی هیستامینهایی مانند دیفن هیدرامین یا لوراتادین را پیشنهاد میکنند. این داروها با خشک کردن مخاط بینی موجب میشوند که مایع کمتری در پشت گلو جمع شده و گلو کمتر تحریک شود. این عمل موجب کاهش سرفه خواهد شد.
چطور سرفه شبانه را در کودکان فوری تسکین دهیم؟
همانند بزرگسالان سرفه شبانه در کودکان نیز با روشهای خانگی مانند دادن مایعات گرم، استفاده از دستگاه بخور، قرار دادن چند بالشت زیر سر کودک (برای بالا نگه داشتن سر) کاهش مییابد. دادن عسل نیز به تسکین سرفه در کودکان و خواب راحت او کمک میکند اما دقت کنید عسل برای کودکان زیر یکسال ممنوع است.
ماساژ قفسه سینه کودک با روغنهای گیاهی یا استفاده از اسپری بینی سالین، از دیگر روشهای تسکین سرفه شبانه در کودکان است.
گیاهان مفید برای درمان فوری سرفه شبانه
برخی گیاهان دارویی مانند پیچک، آویشن و گل پامچال، به طور موثری سرفه را در افراد مبتلا به عفونتهای دستگاه تنفسی کاهش میدهند.
پیچک یا گیاه عشقه: با خاصیت خلط آوری و ضد سرفه به تسکین سرفههای شبانه کمک میکند. این گیاه هم برای درمان سرفه خشک و هم سرفه خلط دار مفید است.
آویشن: گیاهی با خواص ضد اسپاسم، ضد میکروبی، ضد التهابی، تقویت کننده سیستم ایمنی و آنتی اکسیدانی است. ماده موثر در آویشن تیمول است. برای بالا بردن سیستم ایمنی میتوانید از انواع قرص تقویت سیستم ایمنی نیز استفاده کنید.
گل پامچال: خواصی شبیه آویشن دارد و همچنین خلط آور است و به دفع مخاط از بدن کمک میکند.
زنجبیل: با خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی قوی به کاهش التهاب و تحریک در مجاری تنفسی و گلو کمک میکند.
استفاده از روغنهای گیاهی برای درمان فوری سرفه شبانه
روغنهای گیاهی ممکن است به کاهش سرفه و سایر علائم برونشیت و عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی کمک کنند. گیاهانی که روغن آنها در کاهش سرفه موثرند، عبارتند از:
- رازیانه
- اکالیپتوس
- نعناع فلفلی
می توانید چند قطره اکالیپتوس یا نعناع فلفلی را به آب اضافه کرده و برای استنشاق استفاده کنید.
مراقبتهای لازم برای درمان فوری سرفه شبانه
به غیر از مصرف داروها، مکملها و دمنوشهایی که بالاتر بررسی شد برخی از راهکارها و مراقبتها نیز وجود دارند که تاثیر بسیار زیادی بر روی درمان فوری سرفه شبانه میگذارند. در ادامه به بررسی این مراقبتها میپردازیم.
گرفتن دوش بخار
بخار حاصل از حمام، رطوبت هوا را افزایش میدهد و میتواند به باز شدن راههای هوایی و شل شدن ترشحات بینی کمک کند. قبل از خواب یک دوش بخار بگیرید تا سرفه خود را تسکین دهید. ضمن آنکه کمک میکند خواب بهتری داشته باشید.
استفاده از فیلتر و تصفیه کننده هوا
فیلترهای هوا و تصفیه کنندههای هوا میتوانند به حذف ذرات موجود در هوا کمک کنند که خود عاملی در کاهش سرفه در شب بهویژه در بیماران مبتلا به آلرژی و آسم است.
تحقیقات انجام شده در سال 2020 تاثیر استفاده از فیلترهای هوا در اتاق خواب را به مدت 6 هفته بر روی افراد مبتلا به رینیت آلرژیک بررسی کرد. نتایج نشان داد که یک دستگاه تصفیه هوا مجهز به فیلتر، میتواند غلظت ذرات موجود در هوا و نیاز به دارو را در افراد مبتلا به این بیماری به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
اصلاح زمانبندی مواد غذایی
اگر سرفه شبانه به دلیل رفلاکس معده باشد، توصیه میشود از خوردن وعدههای غذایی سنگین، تند و چرب در ساعات پایانی شب اجتناب کنید، زیرا ممکن است علائم رفلاکس معده شما را بدتر کرده و باعث سرفههای شبانه شود.
غذاهای قلیایی، سرشار از فیبر و آب میتوانند علائم شما را بهبود بخشند. این غذاها عبارتند از موز، برنج قهوهای، سیب زمینی شیرین، کلم بروکلی، هندوانه، هویج، خیار، آناناس و غیره.
غذاهای مضر برای رفلاکس معده عبارتند از: غذاهای تند و با ادویه زیاد، غذاهای چرب و سرخ کرده، نوشیدنیهای کافئیندار، غذاهای اسیدی مانند پرتقال و رب گوجه. از مصرف این غذاها پرهیز کنید.
چه زمان برای سرفههای شبانه به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر سرفههای شبانه بیشتر از سه هفته ادامه یافت یا آنکه با علائم نگرانکنندهای مانند تب شدید، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا خلط چرکی و خونی همراه بود به پزشک مراجعه کنید.
همچنین اگر توسط پزشک ویزیت شدهاید، اما با مصرف داروهای تجویز شده، بعد از یک هفته علائم بهبود نیافت یا آنکه بدتر شد، به پزشک معالج خود اطلاع دهید.
در صورتیکه سرفه با تنگی نفس شدید و تب همراه باشد وضعیت اورژانسی شناخته میشود و باید فورا به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
سخن پایانی
درمان فوری سرفه شبانه باید با توجه به علت اصلی سرفه تعیین شود. در صورتی که سرفه شبانه شما مزمن باشد و با علائم دیگر همراه باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا علت سرفه را دقیق تشخیص دهد و درمان مناسب را تجویز کند. همچنین، رعایت سبک زندگی سالم، مصرف مایعات به میزان کافی و استفاده از دستگاههای تصفیه کننده هوا، میتوانند به کاهش سرفه شبانه کمک کنند.
برای تهیه مکملهای بدون نسخه میتوانید سفارش خود را در سایت داروخانه آنلاین مثبت سبز ثبت کنید و از تخفیفات ویژه برخوردار شوید.
